Chào bạn!

Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, lây truyền sang người qua vết cào, cắn, liếm vào vết thương hở hoặc niêm mạc mắt, mũi, miệng. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus sẽ nhân lên tại chỗ, sau đó tấn công theo tủy sống vào hệ thần kinh trung ương, khiến người bệnh tử vong với tỷ lệ gần 100%.

Sử dụng vaccine và huyết thanh kháng dại sau khi bị động vật có vú máu nóng cắn, cào là biện pháp duy nhất có thể chống lại bệnh dại. Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại của Pháp và của Ấn Độ. Với trường hợp bị cắn cào nếu chưa tiêm vaccine cần tiêm bắp 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28; hoặc 8 mũi trong da vào các ngày 0, 3, 7 và 28.

Vaccine cần tiêm đủ mũi, đúng liều, đúng lịch nhằm đảm bảo cơ thể sản xuất đủ lượng kháng thể chống lại virus dại. Trường hợp bạn đã tiêm huyết thanh và hai mũi vaccine đầu tiên, nên sắp xếp tiêm đúng lịch mũi tiêm thứ ba để đảm bảo hiệu quả bảo vệ của vaccine.

Hiện nay, Hệ thống Tiêm chủng VNVC có gần 260 trung tâm trên toàn quốc, hoạt động đến hết ngày 28 Tết, tức ngày 15/02/2026 và mở cửa trở lại từ mùng 4 Tết, tức ngày 20/02/2026. Nếu lịch tiêm mũi 3 của bạn vào ngày 27 Tết, bạn có thể sắp xếp tiêm ở VNVC gần nhất, ngay trong hành trình di chuyển về quê.

Vaccine dại thế hệ mới được sản xuất từ tế bào vero với quy trình khép kín, được kiểm soát chặt chẽ giúp tăng độ tinh khiết, đảm bảo tiêu chuẩn do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra. Hầu hết vaccine sau tiêm đều có thể gây nóng, sốt nhẹ, đau cơ, đau tại vị trí tiêm... Đây là phản ứng thông thường, có thể tự khỏi sau 1-2 ngày, không cần can thiệp y tế.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bác!

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là virus ác tính phổ biến gây viêm tai giữa, viêm phổi, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản nặng, suy hô hấp cấp khiến trẻ dưới 2 tuổi và người cao tuổi phải nhập viện, thậm chí tử vong. Ở người cao tuổi, đặc biệt khi có bệnh nền như tim mạch, COPD, đái tháo đường, suy thận... nếu mắc bệnh do RSV thường diễn tiến nhanh, dễ biến chứng nặng làm tăng nguy cơ tử vong và trầm trọng thêm các bệnh nền đang mắc.

Còn vi khuẩn phế cầu thường trú trong hầu họng của mỗi người, lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc với người bệnh hoặc người lành mang trùng không có triệu chứng. Vi khuẩn này gây ra nhiều bệnh phế cầu xâm lấn cho cả trẻ em và người lớn như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng máu và bệnh phế cầu không xâm lấn như viêm tai giữa và viêm xoang…

Bác hiện 65 tuổi, có thể phòng cả hai bệnh bằng vaccine. Với RSV, Việt Nam có vaccine Abrysvo của Pfizer (Mỹ, sản xuất tại Bỉ) và vaccine Arexvy của GSK (Anh). Abrysvo chỉ định tiêm mũi duy nhất cho phụ nữ mang thai từ tuần 24-36 để truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ và người từ 60 tuổi trở lên. Với người cao tuổi, vaccine này được chứng minh giúp giảm tới 88,9% nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp dưới như viêm phổi, viêm phế quản do RSV trong năm đầu tiên, duy trì bảo vệ kéo dài. Còn vaccine của GSK có chất bổ trợ chuyên biệt, giúp nhận diện virus sớm và chính xác, từ đó phòng bệnh hiệu quả và bền vững ở người sức khỏe yếu, hệ miễn dịch lão hóa khi cao tuổi, mắc bệnh mạn tính. Các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra, vaccine đạt hiệu quả bảo vệ hơn hơn 82% ở người trên 60 tuổi, gần 95% ở người có ít nhất một bệnh nền.

Với phế cầu, Việt Nam hiện có 5 loại vaccine, gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Tùy độ tuổi, mỗi loại có số mũi tiêm khác nhau.

Trường hợp bác 65 tuổi, chưa từng chủng ngừa phế cầu, bác sĩ có thể chỉ định tiêm các loại vaccine phế cầu 13, 15, 20 và 23.

Khi đến trung tâm tiêm chủng, bác sẽ được bác sĩ khám sàng lọc kỹ trước tiêm. Bác cần chia sẻ đầy đủ, chính xác các bệnh đang mắc, loại thuốc đang sử dụng để bác sĩ đánh giá tình hình sức khỏe, quyết định mũi tiêm phù hợp. Bác có thể tiêm đồng thời vaccine phế cầu và vaccine RSV, vẫn đạt được đáp ứng miễn dịch tốt mà không gây nên những phản ứng bất lợi, nghiêm trọng.

Cảm ơn câu hỏi của bác.

Chúc bác và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Dại là bệnh nhiễm virus cấp tính ở hệ thống thần kinh trung ương, do động vật mang virus dại lây sang người qua vết cắn, cào, liếm lên vết thương hở. Virus dại có thể xâm nhập vào vết thương hở dù là nhỏ hay lớn. Trường hợp bạn bị chó cắn rướm máu, hiện đã lành vẫn có thể lây truyền virus dại. Thời gian ủ bệnh dại ở người thông thường từ 1-3 tháng sau phơi nhiễm, tùy thuộc vào tình trạng nặng, nhẹ và vị trí của vết cắn.

Bệnh dại hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị, khi đã khởi phát triệu chứng, gần 100% người và động vật tử vong. Do tính chất đặc biệt nguy hiểm của bệnh, bạn nên đến cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng gần nhất càng sớm càng tốt để được bác sĩ tư vấn và chỉ định các mũi tiêm phòng dại.

Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp, hoặc 8 mũi vào các ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Bạn nên đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Trong thời gian tiêm, bạn nên theo dõi con vật, nếu chúng còn sống 10 ngày sau khi cắn, cào, bác sĩ có thể căn cứ vào tình trạng vết thương để chỉ định dừng tiêm. Vaccine lúc này vẫn có hiệu quả phòng bệnh. Ở những lần bị động vật cắn, cào sau, bạn chỉ cần tiêm thêm 2 mũi và không cần dùng huyết thanh kháng dại.

Khi bị động vật cắn, cào, liếm, trước hết bạn cần rửa sạch vết thương bằng nước sạch và xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, tiếp tục sát trùng bằng cồn 45-70% hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu lượng virus dại tại vị trí vết cắn. Ngoài ra, bạn không nên khâu hoặc băng kín vết thương vì điều này có thể làm virus dại thâm nhập vào cơ thể nhanh hơn, gây nhiễm trùng nặng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Điều kiện thời tiết chuyển lạnh, ô nhiễm môi trường, khói bụi, sự giao lưu đi lại vào dịp Tết là cơ hội để virus cúm phát triển và lây lan. Các triệu chứng mắc cúm thường gặp là sốt cao, ho nhiều, đau họng, đau đầu, đau nhức cơ, mệt mỏi... Thông thường, bệnh thường khỏi sau khoảng 5-7 ngày. Tuy nhiên, ở các nhóm nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, hệ miễn dịch yếu khiến nguy cơ mắc và biến chứng do cúm cao. Người bệnh có nguy cơ bị viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng não... phải nhập viện điều trị, thở oxy, thở máy. Phụ nữ mang thai nhiễm cúm còn có thể gây sảy thai, sinh non, dị tật thai nhi.

Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng và nghi ngờ mắc cúm, bạn và gia đình nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị phù hợp. Gia đình không nên uống kháng sinh, trị bệnh theo mẹo dân gian, tránh để bệnh nặng hơn.

Tiêm vaccine cúm và tiêm nhắc lại hằng năm là biện pháp phòng bệnh cúm chủ động, hiệu quả. Sau khi khỏi bệnh, ba mẹ bạn vẫn có thể tiêm vaccine, phòng cho những đợt cúm trong tương lai. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và tử vong do cúm lên đến 90%.

Hiện Việt Nam đang sử dụng bốn loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, giúp phòng các chủng cúm A/H1N1, A/H3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào, tốt nhất từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi để truyền kháng thể cho con.

Tuy nhiên, miễn dịch sau tiêm vaccine cúm có thể giảm sau 6-12 tháng, do đó cần tiêm nhắc hằng năm nhằm củng cố miễn dịch và cập nhật loại vaccine phòng chủng cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO.

Ngoài vaccine, gia đình nên phòng cúm bằng mang khẩu trang khi ra đường, thường xuyên rửa tay, súc họng, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và tập luyện để nâng cao sức đề kháng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm gây ra, dễ lây qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc gián tiếp khi sử dụng chung các vật dụng chứa virus, sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Người mắc thường có các triệu chứng như sốt, đau họng, sổ mũi, đau nhức mỏi người, tiêu chảy... Bệnh nếu không điều trị đúng có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng não, nhiễm trùng huyết, tử vong nhất là người có hệ miễn dịch yếu như trẻ nhỏ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính...

Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm là cách phòng bệnh hiệu quả. Hiện Việt Nam có 4 loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và của Việt Nam, phòng 2 chủng cúm A (A/H3N2; A/H1N1) và 2 chủng cúm B, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, người từ 9 tuổi trở lên tiêm một mũi. Các nghiên cứu chỉ ra, tiêm vaccine cúm giúp giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt ở những người có miễn dịch kém, bệnh lý mạn tính.

Hiện điều kiện thời tiết mùa Xuân lạnh ẩm tạo điều kiện cho virus cúm phát triển, trong khi nhu cầu đi lại, các lễ hội nhiều, tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh cúm trong cộng đồng. Do đó, bạn nên tiêm vaccine xin cúm càng sớm càng tốt. Bạn hiện 20 tuổi chỉ cần tiêm một mũi cúm và tiêm nhắc lại hằng năm một mũi để củng cố miễn dịch và cập nhật loại vaccine được nghiên cứu mỗi năm để chống lại chủng cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO.

Trước khi tiêm vaccine, bạn sẽ được khám sàng lọc kỹ với bác sĩ. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên tình trạng của bạn để đưa ra chỉ định tiêm phù hợp. Về phía bạn, cần cho bác sĩ biết về tiền sử dị ứng, các bệnh lý đang mắc, loại thuốc đang sử dụng, theo dõi tại chỗ sau tiêm 30 phút theo hướng dẫn và 24-48 tiếng sau tại nhà.

Ngoài tiêm vaccine, bạn cũng nên phòng cúm bằng cách mang khẩu trang khi ra đường, thường xuyên rửa tay với xà phòng, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và nâng cao thể trạng bằng thường xuyên vận động.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

HPV là virus u nhú ở người, dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da, từ mẹ sang con và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân. Có khoảng 200 type virus HPV khác nhau, trong đó hơn 40 type gây bệnh ở đường sinh dục, hậu môn, miệng, họng. Khoảng 15 type có nguy cơ cao gây ung thư, phổ biến nhất là type 16 và 18 cho cả nam và nữ. Đối với nam giới, virus HPV sẽ gây ra các bệnh như sùi mào gà, ung thư dương vật, ung thư vùng sinh dục, ung thư vùng hầu họng. Trong đó, tỷ lệ mắc ung thư hầu họng ở nam giới cao gấp 5 lần phụ nữ. Khả năng thải loại HPV ra khỏi cơ thể của nam giới thấp hơn 26% so với nữ giới. Tuy nhiên, người nhiễm virus thường không có triệu chứng rõ ràng ban đầu, bệnh tiến triển âm thầm và chỉ bộc phát ở giai đoạn muộn. Tiêm vaccine là biện pháp phòng ngừa lây nhiễm virus HPV hiệu quả.

Hiện Việt Nam có hai loại vaccine phòng HPV là Gardasil và Gardasil 9. Trong đó, Gardasil chỉ định cho nữ giới từ 9-26 tuổi. Còn Gardasil 9 giúp ngừa 9 type virus HPV nguy cơ cao gồm: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, chỉ định cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi, không phân biệt đã từng quan hệ tình dục hay chưa. Với những người đã nhiễm virus vẫn cần được vaccine HPV để phòng tái nhiễm type đang mắc và các type nguy cơ khác chưa mắc.

Bạn là nam, hiện 19 tuổi sẽ tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Vaccine có hiệu quả bảo vệ hơn 90% nếu tiêm đủ ba mũi.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Virus hợp bào hô hấp RSV là virus phổ biến hàng đầu gây bệnh đường hô hấp như viêm phổi, viêm tiểu phế quản ở trẻ em và người cao tuổi. Virus lây qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với bề mặt nhiễm bệnh rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch suy yếu, mắc nhiều bệnh nền nhiễm RSV dễ dẫn đến viêm phổi hoặc suy hô hấp, đồng thời làm nặng thêm các bệnh mạn tính như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, tiểu đường, suy tim...

Tiêm vaccine giúp người cao tuổi chủ động phòng bệnh do RSV hiệu quả. Việt Nam hiện có các loại vaccine RSV Arexvy của GSK (Anh) và vaccine Abrysvo của Pfizer (Mỹ), tiêm một mũi cho người từ 60 tuổi trở lên, người có bệnh mạn tính. Trong đó, vaccine Abrysvo của Pfizer còn có chỉ định tiêm cho phụ nữ mang thai từ tuần 24-36 để truyền kháng thể bảo vệ con trong 6 tháng đầu đời. Vaccine RSV của GSK có chất bổ trợ giúp tăng cường miễn dịch trên nhóm tuổi cao, có bệnh mạn tính.

Hai vaccine hiện đang triển khai tiêm tại gần 260 trung tâm tiêm chủng VNVC trên cả nước. Mẹ bạn hiện 64 tuổi từng bị viêm phổi do cúm A và đang mắc bệnh tiểu đường thì nên tiêm vaccine RSV để phòng bệnh càng sớm càng tốt. Bác có thể đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn, chỉ định loại vaccine phù hợp.

Bên cạnh phòng ngừa RSV, mẹ bạn cũng cần phòng các bệnh như cúm, phế cầu, thủy đậu, sởi... có thể gây biến chứng viêm phổi, viêm phế quản, suy hô hấp và làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính. Các bệnh này Việt Nam có đầy đủ vaccine cho trẻ và người lớn.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!