* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
RSV là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản khiến trẻ dưới 1 tuổi nhập viện. Kháng thể đơn dòng Nirsevimab do Sanofi Pháp đưa về Việt Nam, sản xuất tại Mỹ, giúp giảm hơn 82% nguy cơ nhập viện do viêm phổi, viêm tiểu phế quản do RSV. Thời gian bảo vệ kéo dài, ít nhất 6 tháng, bảo vệ trẻ trong giai đoạn dễ tổn thương nhất. Kháng thể có thể được tiêm ngay sau sinh, không phụ thuộc vào sự trưởng thành của hệ miễn dịch, phù hợp với mọi trẻ sơ sinh, bao gồm cả trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc có bệnh nền. Đặc biệt, Nirsevimab là kháng thể đơn dòng được tạo ra từ tế bào của người nên độ an toàn cao, ít gây phản ứng sau khi tiêm. Do đó, bé nhà bạn sinh non lúc 35 tuần, hiện đã 3 tháng tuổi vẫn có thể tiêm được kháng thể đơn dòng.
Về phác đồ, trẻ từ 1 ngày tuổi đến 12 tháng tuổi tiêm một mũi, liều lượng căn cứ theo cân nặng. Trẻ dưới 5 kg tiêm 0,5 ml, còn trẻ từ 5 kg trở lên tiêm 1 ml. Trẻ trên 12-24 tháng tuổi nguy cơ cao mắc RSV phác đồ hai mũi, mỗi mũi 1 ml ở hai vị trí khác nhau trong một ngày.
Trước khi tiêm kháng thể đơn dòng RSV, trẻ cần được bác sĩ khám sàng lọc kỹ để đánh giá sức khỏe. Bạn cần cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình sức khỏe của con, trẻ có đang mắc bệnh gì, sử dụng loại thuốc nào không... để bác sĩ đánh giá kỹ, quyết định mũi tiêm phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus dại gây ra. Virus lây từ động vật có vú máu nóng sang người qua dịch tiết cơ thể như nước dãi, nước mắt, dịch não tủy, chủ yếu là thông qua vết cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, niêm mạc mắt, miệng. Bệnh hiện chưa có thuốc điều trị. Một khi đã khởi phát triệu chứng, gần 100% người và động vật đều tử vong.
Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người nuôi thú cưng, người có nguy cơ phơi nhiễm dại cao như cán bộ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm làm việc với virus dại, người làm nghề giết mổ chó, người dân và những người đi du lịch đến các khu vực lưu hành bệnh dại có thể tiêm vaccine dại dự phòng trước khi bị cắn, cào.
Phác đồ gồm ba mũi vào ngày 0, 7, 21 hoặc 28 trong bắp hoặc trong da. Nếu đã tiêm đủ phác đồ vaccine ở lần trước hoặc tiêm đủ phác đồ dự phòng trước phơi nhiễm, bạn chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine vào các ngày 0 và 3, không cần tiêm thêm huyết thanh dù vết thương nặng.
Còn nếu bạn chưa tiêm vaccine dự phòng, cần tiêm 5 mũi vào bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28; hoặc tiêm 8 mũi trong da các ngày 0, 3, 7 và 28. Trường hợp vết thương nặng, ở vị trí nguy cơ cao như đầu, mặt cổ, ngón tay, ngón chân, bạn có thể được chỉ định thêm huyết thanh kháng dại.
Việc tiêm trước phơi nhiễm giúp giảm số mũi tiêm, không cần huyết thanh nếu bị phơi nhiễm, linh động về thời gian và đề phòng trường hợp khó tiếp cận huyết thanh do nguyên nhân khách quan.
Ngoài ra, khi bị động vật có vú máu nóng cắn, cào, người dân cần rửa vết thương dưới vòi nước sạch kết hợp với xà phòng trong tối thiểu 15 phút, sát khuẩn lại vết thương bằng cồn iốt hoặc dung dịch povidine, sau đó đến trung tâm gần nhất để được bác sĩ thăm khám vết thương và chỉ định chủng ngừa.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn gây các bệnh nặng nề như viêm màng não, nhiễm trùng máu hoặc kết hợp viêm màng não và nhiễm trùng máu cùng các bệnh não mô cầu không xâm lấn như viêm họng, viêm tai giữa, viêm phổi… Trong đó, một số bệnh có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng đầu tiên.
Hiện não mô cầu nhóm B đã có vaccine phòng ngừa, trong đó:
- Vaccine Bexsero (GSK, Italy) phòng não mô cầu nhóm B, sản xuất với công nghệ tiếp cận dựa trên hệ gen của vi khuẩn não mô cầu để phát triển vaccine. Vaccine chứa bốn thành phần kháng nguyên của nhóm B, cung cấp khả năng tiêu diệt hiệp đồng cao và bao phủ nhiều chủng vi khuẩn não mô cầu nhóm B, có hiệu quả 95%. Vaccine chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.
- Vaccine VA-Mengoc-BC (Finlay Institute, Cuba) phòng nhóm BC được sản xuất theo công nghệ túi màng ngoài Polysaccharide, chứa một thành phần polysaccharide nhóm C và 1 kháng nguyên nhóm B nên cho hiệu quả bảo vệ trên nhóm B hẹp hơn. Vaccine chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi.
Nhóm huyết thanh não mô cầu B rất đa dạng với hơn 8.000 chủng khác nhau về mặt di truyền. Nhờ có 4 thành phần kháng nguyên nên vaccine Bexsero có thể cung cấp khả năng tiêu diệt hiệp đồng, bao phủ nhiều chủng não mô cầu nhóm B so với vaccine của Cuba có một thành phần kháng nguyên.
Con bạn đã 5 tuổi, có thể tiêm được cả hai loại trên. Tùy vào nhu cầu chủng ngừa, bạn có thể đưa con đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được các bác sĩ khám và tư vấn lựa chọn loại vaccine phù hợp.
Ngoài ra, vaccine phòng các nhóm huyết thanh não mô cầu khuẩn không có miễn dịch chéo với nhóm huyết thanh khác. Do đó, dù đã được chủng ngừa não mô cầu khuẩn nhóm B hoặc BC, con bạn vẫn cần tiêm thêm vaccine phòng các nhóm huyết thanh A, C, Y và W-135. Hiện bên cạnh loại của Italy và Cuba, Việt Nam có ba loại phòng 4 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu A, C, Y, W-135 là Menactra (Sanofi, Pháp) tiêm từ 9 tháng đến 55 tuổi, hai loại MenQuadfi (Mỹ) và Nimenrix (Bỉ) được sản xuất theo công nghệ mới, giúp tăng cường miễn dịch, tiêm từ 6 tuần tuổi và không giới hạn tuổi ở người lớn. Mỗi vaccine có lịch tiêm và tuổi chỉ định khác nhau.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện Việt Nam sử dụng vaccine Gardasil (cho bé gái và phụ nữ 9-26 tuổi) và vaccine thế hệ mới Gardasil 9 (cho cả nam và nữ 9-45 tuổi). Hai loại vaccine này giúp phòng sùi mào gà và nhiều bệnh ung thư do HPV gây ra, với hiệu quả bảo vệ trên 90%, kể cả với người đã quan hệ, sinh con.
Với Gardasil, nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Còn với Gardasil 9, trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Bạn 22 tuổi, cần tiêm ba mũi Gardasil 9 để được bảo vệ toàn diện.
Chỉ mình bạn tiêm vaccine HPV vẫn chưa đủ để phòng bệnh cho cả hai người. Lý do, HPV là virus lây truyền qua tiếp xúc da kề da, da – niêm mạc, niêm mạc - niêm mạc khi quan hệ, virus này có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể nhiều năm mà không có triệu chứng. Dù hai bạn chung thủy, quan hệ an toàn, vẫn không thể chắc chắn rằng một trong hai người chưa từng nhiễm HPV trước đó. Bên cạnh đó, HPV cũng có những đường lây ít phổ biến như tiếp xúc vật dụng cá nhân dính virus, thiết bị thăm khám nam khoa, phụ khoa.
Nếu bạn trai chưa tiêm, vẫn có nguy cơ mang virus mà không biết, có thể lây ngược lại cho bạn dù nguy cơ đã giảm nhờ vaccine. Bản thân bạn trai cũng có thể mắc các bệnh liên quan HPV như sùi mào gà, ung thư hậu môn, hầu họng, dương vật...
Hiện vaccine HPV đã được khuyến cáo tiêm cho cả nam, bạn có thể động viên bạn trai cùng tiêm để phòng bệnh. Cả hai cũng nên hạn chế các chất kích kích, sinh hoạt lành mạnh, duy trì khám sức khỏe định kỳ... nhằm giữ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Thời tiết thất thường, mưa trái mùa thường làm muỗi sinh sôi mạnh, đặc biệt là muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết. Muỗi vằn sinh sản rất nhanh trong các vật chứa nước đọng như chậu cây, xô nước, lốp xe... Đây là trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết nguy hiểm.
Bệnh có thể gây sốt cao đột ngột, đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ khớp, phát ban, chảy máu cam, chảy máu chân răng. Một số trường hợp bệnh nhẹ, có thể tự khỏi, nhưng cũng có nhiều ca diễn tiến nặng ở giai đoạn hạ sốt, hết sốt, dẫn đến xuất huyết nặng, sốc, tổn thương đa tạng, viêm màng não, tử vong.
Hiện Việt Nam có vaccine Qdenga của hãng Takeda (Nhật Bản), giúp phòng cả 4 type huyết thanh virus gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau ba tháng. Một người có nguy cơ mắc bệnh nhiều lần với các type virus khác nhau, nguy cơ lần sau nặng hơn lần trước. Vì vậy, người đã từng mắc bệnh vẫn nên tiêm ngừa.
Vaccine có tác dụng ngăn ngừa nguy cơ mắc và tái mắc bệnh hơn 80%, ngăn nguy cơ nhập viện hơn 90% do sốt xuất huyết. Vaccine cần trung bình hai tuần tạo kháng thể bảo vệ, gia đình bạn nên sắp xếp tiêm sớm và đầy đủ để phòng bệnh.
Người 70 tuổi vẫn có thể chủng ngừa vaccine sốt xuất huyết. Các dữ liệu từ thử nghiệm lâm sàng cho thấy vaccine Qdenga dung nạp tốt, không ghi nhận vấn đề nghiêm trọng nào về tính an toàn. Người được tiêm có thể gặp phản ứng như đau tại chỗ tiêm, nhức đầu, đau cơ, khó chịu, ban đỏ tại chỗ tiêm và tự hết sau 1-2 ngày. Người được tiêm cần tuân thủ nguyên tắc theo dõi phản ứng sau tiêm tại chỗ ít nhất 30 phút và tiếp tục kiểm tra ở nhà trong 24-48 giờ. Nếu có dấu hiệu hiếm gặp như khò khè, khó thở, phát ban, tím tái, đau quặn bụng... cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời.
Gia đình cũng nên kiêng uống rượu bia, ăn uống đủ dưỡng chất trước và sau tiêm, uống đủ nước để quá trình tiêm vaccine diễn ra thuận lợi.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Virus hợp bào hô hấp (RSV) là tác nhân phổ biến hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, với khoảng 70% em bé nhiễm RSV trong năm đầu đời. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc điểm đường thở nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khi bị nhiễm RSV, tình trạng bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng nhanh, dẫn đến suy hô hấp nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính mỗi năm có khoảng 3,6 triệu ca nhập viện và khoảng 100.000 ca tử vong do RSV ở trẻ em dưới năm tuổi trên toàn cầu. Nhiều nghiên cứu cho thấy, hơn 70% trẻ nhập viện do RSV thuộc nhóm sinh đủ tháng, tiền sử khỏe mạnh.
Việt Nam hiện đã có hai phương pháp phòng ngừa RSV hiệu quả cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, bằng cách tiêm vaccine RSV của Pfizer cho người mẹ trong quá trình mang thai từ tuần 24-36 của thai kỳ hoặc tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV (Nirsevimab) do Sanofi đưa về Việt Nam cho trẻ từ 1 ngày tuổi đến đủ 24 tháng tuổi.
Cả hai phương pháp đều đạt hiệu quả cao, giúp bảo vệ trẻ suốt mùa RSV thường kéo dài 5-6 tháng. Tuy nhiên, trong trường hợp người mẹ chưa tiêm ngừa khi mang thai, tiêm ngoài thời gian 24-36 tuần thai kỳ hoặc từ thời điểm tiêm đến lúc sinh chưa đủ tối thiểu hai tuần, khi sinh ra, trẻ cần được tiêm kháng thể đơn dòng RSV để bảo vệ trước các bệnh lý nguy hiểm do RSV.
Trẻ sơ sinh đến dưới 12 tháng tuổi tiêm một mũi, liều lượng tùy theo cân nặng, trẻ từ 12 tháng đến 24 tháng tuổi có nguy cơ cao mắc RSV tiêm hai mũi ở hai vị trí khác nhau trong cùng một ngày.
Con bạn 6 tháng tuổi, hoàn toàn có thể tiêm ngừa kháng thể đơn dòng RSV, bạn nên đưa con đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn cụ thể, có thể tiêm kết hợp với một số vaccine khác giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức đi lại.
Sau khi tiêm, trẻ cần được theo dõi kỹ các dấu hiệu phản ứng (nếu có), vì vậy, bạn nên tuân thủ quy định tiêm chủng theo hướng dẫn, ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút và theo dõi trẻ ở nhà trong 48 giờ sau tiêm. Phản ứng nghiêm trọng sau khi tiêm kháng thể đơn dòng Nirsevimab rất hiếm gặp. Song, nếu trẻ nổi mề đay, khó thở, tím tái hoặc co thắt cơ, phụ huynh cần báo ngay với nhân viên y tế hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín gần nhất để được hỗ trợ.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Mụn cóc sinh dục còn gọi là sùi mào gà, là bệnh truyền nhiễm do Human Papilloma virus (HPV) gây ra, chủ yếu là HPV type 6 và 11, chiếm tới 90% ca bệnh. Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ tái phát sùi mào gà tại vị trí đã nhiễm bệnh trước đó lên tới 44,3%, có thể tái phát tới 10 lần trong chưa đầy 5 năm.
Bên cạnh type 6 và 11 gây mụn cóc sinh dục, ít nhất 15 type HPV nguy cơ cao có thể gây nhiều bệnh ung thư như cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, âm hộ, âm đạo... đặc biệt là hai type 16 và 18.
Vì vậy, dù đã từng mắc mụn cóc sinh dục, bạn vẫn nên tiêm vaccine để phòng tái nhiễm và phòng ngừa các type khác có trong thành phần vaccine.
Việt Nam hiện có hai loại vaccine phòng HPV. Trong đó, Gardasil phòng 4 type 6, 11, 16 và 18, dành cho nữ giới từ 9-26 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 14 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi.
Gardasil 9 là vaccine thế hệ mới, mở rộng phòng ngừa thêm 5 type so với Gardasil là 31, 33, 45, 52 và 58, dành cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Tiêm vaccine đầy đủ, hiệu quả phòng ngừa lên đến hơn 90% các bệnh ung thư và sùi mào gà do các type virus có trong vaccine.
Ngoài ra, bạn nên giữ lối sống lành mạnh, đảm bảo dinh dưỡng, thể dục thể thao vừa sức, không nên thức khuya, tránh stress… để giữ hệ miễn dịch khỏe mạnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Tại Việt Nam, có ba bệnh truyền nhiễm lây qua muỗi đã có vaccine phòng ngừa là bệnh sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản và sốt vàng.
Trong đó, bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue, lây từ người sang người qua vết đốt của muỗi vằn cái. Có 4 type huyết thanh virus gây bệnh là Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Với tốc độ đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu, bệnh sốt xuất huyết đang xuất hiện quanh năm và khắp các vùng miền chứ không chỉ tập trung vào mùa mưa và ở vùng đồng bằng sông Cửu Long và ven biển miền Trung như trước. Bệnh có thể dẫn đến biến chứng nặng như sốc sốt xuất huyết, tổn thương gan, thận cấp, suy hô hấp, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết... Mỗi năm, nước ta ghi nhận khoảng 100.000 ca mắc sốt xuất huyết và hàng chục ca tử vong.
Vaccine sốt xuất huyết được sử dụng cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau 3 tháng, riêng phụ nữ dự định mang thai cần hoàn thành phác đồ tiếu thiểu một tháng trước khi mang thai. Bệnh vẫn có thể tái nhiễm, nguy cơ lần sau nặng hơn lần đầu. Người đã mắc bệnh vẫn cần tiêm vaccine khi sức khỏe ổn định sau khoảng 6 tháng.
Với viêm não Nhật Bản, đây là bệnh do virus viêm não Nhật Bản gây ra, lây từ động vật sang người qua vết đốt của muỗi Culex, chủ yếu từ các loài gia súc như lợn, trâu bò, ngựa hoặc các loài chim hoang dã.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh viêm não Nhật Bản có tỷ lệ tử vong lên tới 30%. 30-50% người sống sót bị di chứng thần kinh, nhận thức và hành vi vĩnh viễn.
Nghiên cứu dựa trên dữ liệu của 260 bệnh nhi mắc viêm não Nhật Bản, điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương giai đoạn 2018-2022. Kết quả, nhóm 5-15 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất (65%), phần lớn bệnh nhi sống ở nông thôn (92,7%).
Hiện Việt Nam có ba loại vaccine phòng viêm não Nhật Bản cho trẻ em và người lớn, bao gồm: Jevax (Việt Nam) có trong chương trình Tiêm chủng Mở rộng và tiêm chủng dịch vụ, tiêm từ 12 tháng tuổi; Jeev (Ấn Độ) tiêm từ 12 tháng tuổi và Imojev (Thái Lan) tiêm từ 9 tháng tuổi chỉ có trong tiêm chủng dịch vụ. Tùy vào lịch sử tiêm chủng của mỗi người, bác sĩ sẽ tư vấn loại vaccine và lịch tiêm phù hợp.
Lưu ý, riêng vaccine Jevax cần tiêm ba mũi cơ bản, sau đó tiêm nhắc sau mỗi ba năm để bổ sung kháng thể bảo vệ. Vaccine Jeev cần tiêm hai mũi cơ bản, cách nhau tối thiếu một tháng, tiêm nhắc lại khi có dịch hoặc chuẩn bị đi vào vùng dịch. Vaccine Imojev không cần tiêm nhắc lại sau khi đã hoàn thành đủ phác đồ.
Còn bệnh sốt vàng gây xuất huyết niêm mạc, chảy máu cam, máu mũi, đi ngoài phân đen, tổn thương phủ tạng, suy gan thận, trụy tim mạch. Tỷ lệ tử vong ở thể nặng 20% tới 50%. Vaccine sốt vàng được khuyến cáo cho người đi đến các vùng lưu hành dịch như châu Mỹ và châu Phi. Vaccine có lịch tiêm 1 mũi dành cho người từ 9 tháng tuổi đến 60 tuổi.
Bạn nên kiểm tra lịch sử chủng ngừa, tiêm bổ sung các mũi vaccine để kịp thời bảo vệ bé.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Ở người cao tuổi, cùng với tuổi tác, bệnh lý mạn tính như tiểu đường, huyết áp là những nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy giảm, tăng nguy cơ mắc và biến chứng khi bị các tác nhân virus, vi khuẩn bên ngoài tấn công, phổ biến hàng đầu là cúm, phế cầu.
Người bệnh tiểu đường mắc cúm có nguy cơ tử vong cao gấp 3 lần, nguy cơ nhập viện do các biến chứng liên quan đến cúm cao gấp 6 lần, tỷ lệ viêm phổi cao hơn 7,4 lần và tỷ lệ nhiễm trùng huyết cao hơn 5,7 lần so với người bình thường.
Theo nghiên cứu, người có 2 bệnh lý mạn tính khi nhiễm phế cầu khuẩn có nguy cơ bị viêm phổi cao gấp 6,2 lần so với người bình thường.
Chính vì vậy, bố của bạn thuộc nhóm nguy cơ cao mắc và biến chứng nặng do cúm, phế cầu, nên chủ động tiêm ngừa để dự phòng bệnh. Bạn nên đưa ông đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ thăm khám, khi đi nên mang theo những giấy tờ khám bệnh, đơn thuốc đang uống nếu có và cung cấp trung thực để được bác sĩ khám, đánh giá tình trạng sức khỏe, nếu ổn định có thể tiêm ngừa.
Hai loại vaccine này cũng có thể tiêm chủng trong một buổi, giúp thuận tiện cho người dân, hiệu quả sinh miễn dịch bảo vệ sớm, tiết kiệm thời gian, công sức.
Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine cúm và phế cầu.
Trong đó, vaccine cúm tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn. Vaccine cúm hiện nay là vaccine bất hoạt, an toàn cho cả trẻ em, người cao tuổi, có bệnh nền và phụ nữ mang thai. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm vaccine cần tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, trẻ từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi, sau đó tiêm nhắc định kỳ hàng năm.
Vaccine phế cầu có 5 loại, bao gồm phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Lịch tiêm cụ thể tùy theo độ tuổi, loại vaccine và lịch sử chủng ngừa.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bác!
Bệnh não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis thường trú ở vùng hầu họng gây ra, có thể dẫn đến các thể lâm sàng nguy hiểm như: viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết là hai thể bệnh phổ biến nhất. Bệnh có biểu hiện ban đầu tương tự cúm như sốt, đau đầu, đau họng, song diễn tiến nặng nhanh, có thể gây tử vong chỉ trong chưa đầy 24 giờ từ khi khởi phát triệu chứng. Trường hợp sống sót, người bệnh có nguy cơ gặp di chứng suốt đời như liệt, điếc, mù lòa, cụt chi…
Vi khuẩn não mô cầu dễ lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua bề mặt tiếp xúc. Đặc biệt, đối với não mô cầu, tỷ lệ người lành mang trùng trong cộng đồng từ 5-25%, cao hơn ở vùng có dịch, là nguồn lây âm thầm và nguy hiểm cho trẻ em, người cao tuổi, có bệnh nền.
Hiện các nhà khoa học đã tìm thấy ít nhất 13 nhóm huyết thanh não mô cầu, trong đó, 5 nhóm A, B, C, W-135, X và Y gây bệnh phổ biến đã có vaccine phòng ngừa tại Việt Nam gồm:
Bexsero (Italy): Phòng nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đến người lớn 50 tuổi.
VA-Mengoc-BC (Cuba): Phòng nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên đến người lớn 45 tuổi.
3 loại vaccine tứ giá phòng 4 nhóm ACYW-135:
Menactra (Mỹ): Cộng hợp tứ giá, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
MenQuadfi (Mỹ): Thế hệ mới, dùng cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn không giới hạn độ tuổi.
Nimenrix (Bỉ): Tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn không giới hạn độ tuổi.
Bác năm nay 62 tuổi, có 2 loại vaccine có thể tiêm ngừa để phòng bệnh gồm MenQuadfi và Nimenrix. Bác nên sắp xếp thời gian đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ thăm khám và chỉ định tiêm ngừa.
Cảm ơn câu hỏi của bác.
Chúc bác và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn phế cầu là tác nhân phổ biến lây qua đường hô hấp trong cộng đồng gây nhiều thể bệnh từ nhẹ đến nặng như: viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm màng não... Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính mỗi năm trên thế giới có khoảng 1,6 triệu người tử vong bởi các bệnh do phế cầu khuẩn, chủ yếu là viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng máu. Hơn 90% số ca tử vong xảy ra ở các nước đang phát triển do có tỷ lệ tiêm chủng vắc xin thấp, điều kiện y học chưa cao về chẩn đoán sớm, chính xác và điều trị bệnh kịp thời.
Ngoài ra, trong các trường hợp nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, trẻ còn có nguy cơ gặp di chứng nặng nề như: tàn tật, tổn thương thận có thể dẫn đến suy thận mạn, mù, điếc, động kinh, liệt, chậm phát triển, suy giảm trí nhớ, đau đầu kéo dài...
Hiện nay, các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 100 chủng phế cầu. Việt Nam hiện có nhiều loại vaccine phòng bệnh, bao gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23, tương ứng số lượng chủng vi khuẩn phổ biến có thể phòng ngừa.
Con bạn đã tiêm đủ phác đồ 13, phòng các chủng 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F; bạn có thể lựa chọn tiêm thêm loại vaccine khác để mở rộng độ bao phủ chủng vi khuẩn để bảo vệ trẻ. Như:
Phế cầu 15: bảo vệ thêm 2 chủng 22F và 33F so với phế cầu 13.
Phế cầu 20: bảo vệ thêm 7 chủng 8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F, 33F so với phế cầu 13.
Phế cầu 23: bảo vệ 23 chủng 1, 2, 3, 4, 5, 6B, 7F, 8, 9N, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 17F, 18C, 19F, 19A, 20, 22F, 23F và 33F.
Mỗi loại vaccine có công nghệ, phạm vi và hiệu quả bảo vệ khác nhau. Bạn nên đưa bé đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn cụ thể và chỉ định tiêm ngừa loại vaccine phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn phế cầu có hơn 100 type huyết thanh gây bệnh khác nhau, từ nhẹ đến nặng như viêm họng, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết... Ở người bình thường, vi khuẩn thường trú ở vùng hầu họng và sẽ gây bệnh khi gặp điều kiện thuận lợi như suy giảm miễn dịch, nhỏ và lớn tuổi, mắc bệnh hô hấp như cúm, virus hợp bào hô hấp RSV...
Trẻ nhỏ thuộc nhóm tuổi dễ mắc viêm phổi do phế cầu gây ra. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính, mỗi năm toàn cầu có khoảng 1,6 triệu người tử vong bởi các bệnh do phế cầu, trong đó, khoảng 1 triệu ca là trẻ dưới 5 tuổi. 30-50% trẻ sống sót sau viêm màng não do phế cầu phải chịu nhiều di chứng vĩnh viễn như điếc, mù, liệt, suy giảm trí nhớ.
Hiện Việt Nam có 5 loại vaccine phòng bệnh phế cầu gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Bé nhà bạn đã tiêm vaccine phế cầu 13, có thể tiếp tục tiêm bổ sung các loại vaccine phế cầu 15, phế cầu 20 (công nghệ cộng hợp giúp tình trạng người lành mang trùng) và phế cầu 23 nhằm mở rộng bao phủ các chủng phế cầu nguy hiểm khác không có trong vaccine phế cầu 13, đồng thời củng cố kháng thể bảo vệ đối với các chủng có trong vaccine trước đó.
Mỗi loại vaccine có ưu điểm riêng, bạn có thể đưa bé đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ trực tiếp tư vấn và chỉ định lịch tiêm phù hợp cho bé.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus hợp bào hô hấp RSV là virus phổ biến hàng đầu gây bệnh đường hô hấp như viêm phổi, viêm tiểu phế quản ở trẻ em và người cao tuổi. Virus lây qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với bề mặt nhiễm bệnh rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch suy yếu, mắc nhiều bệnh nền nhiễm RSV dễ dẫn đến viêm phổi hoặc suy hô hấp, đồng thời làm nặng thêm các bệnh mạn tính như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, tiểu đường, suy tim...
Tiêm vaccine giúp người cao tuổi chủ động phòng bệnh do RSV hiệu quả. Việt Nam hiện có các loại vaccine RSV Arexvy của GSK (Anh) và vaccine Abrysvo của Pfizer (Mỹ), tiêm một mũi cho người từ 60 tuổi trở lên, người có bệnh mạn tính. Trong đó, vaccine Abrysvo của Pfizer còn có chỉ định tiêm cho phụ nữ mang thai từ tuần 24-36 để truyền kháng thể bảo vệ con trong 6 tháng đầu đời. Vaccine RSV của GSK có chất bổ trợ giúp tăng cường miễn dịch trên nhóm tuổi cao, có bệnh mạn tính.
Hai vaccine hiện đang triển khai tiêm tại gần 260 trung tâm tiêm chủng VNVC trên cả nước. Mẹ bạn hiện 64 tuổi từng bị viêm phổi do cúm A và đang mắc bệnh tiểu đường thì nên tiêm vaccine RSV để phòng bệnh càng sớm càng tốt. Bác có thể đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn, chỉ định loại vaccine phù hợp.
Bên cạnh phòng ngừa RSV, mẹ bạn cũng cần phòng các bệnh như cúm, phế cầu, thủy đậu, sởi... có thể gây biến chứng viêm phổi, viêm phế quản, suy hô hấp và làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính. Các bệnh này Việt Nam có đầy đủ vaccine cho trẻ và người lớn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
HPV là virus u nhú ở người, dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da, từ mẹ sang con và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân. Có khoảng 200 type virus HPV khác nhau, trong đó hơn 40 type gây bệnh ở đường sinh dục, hậu môn, miệng, họng. Khoảng 15 type có nguy cơ cao gây ung thư, phổ biến nhất là type 16 và 18 cho cả nam và nữ. Đối với nam giới, virus HPV sẽ gây ra các bệnh như sùi mào gà, ung thư dương vật, ung thư vùng sinh dục, ung thư vùng hầu họng. Trong đó, tỷ lệ mắc ung thư hầu họng ở nam giới cao gấp 5 lần phụ nữ. Khả năng thải loại HPV ra khỏi cơ thể của nam giới thấp hơn 26% so với nữ giới. Tuy nhiên, người nhiễm virus thường không có triệu chứng rõ ràng ban đầu, bệnh tiến triển âm thầm và chỉ bộc phát ở giai đoạn muộn. Tiêm vaccine là biện pháp phòng ngừa lây nhiễm virus HPV hiệu quả.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine phòng HPV là Gardasil và Gardasil 9. Trong đó, Gardasil chỉ định cho nữ giới từ 9-26 tuổi. Còn Gardasil 9 giúp ngừa 9 type virus HPV nguy cơ cao gồm: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, chỉ định cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi, không phân biệt đã từng quan hệ tình dục hay chưa. Với những người đã nhiễm virus vẫn cần được vaccine HPV để phòng tái nhiễm type đang mắc và các type nguy cơ khác chưa mắc.
Bạn là nam, hiện 19 tuổi sẽ tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Vaccine có hiệu quả bảo vệ hơn 90% nếu tiêm đủ ba mũi.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Câu hỏi của bạn không thể hiện rõ thời gian con mèo chết sau 8 ngày cào bạn, hay sau 14 ngày bạn đã tiêm 3 mũi vaccine dại. Sự việc xảy ra đã 2-3 tháng, sức khỏe bạn vẫn bình thường và đã tuân thủ tiêm vaccine theo chỉ định của bác sĩ xem như không có nguy cơ nhiễm dại trong đợt bị mèo cào này.
Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus dại gây ra, tỷ lệ tử vong gần 100%. Virus dại có nhiều trong nước bọt của động vật có vú máu nóng như chó, mèo, thỏ, chuột, cáo, dơi... và lây truyền sang người qua vết cào, cắn, liếm vào vết thương hở... Thời gian ủ bệnh thường 1-3 tháng, có thể ngắn vài ngày hoặc kéo dài hơn một năm. Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào tình trạng nặng nhẹ của vết cắn, khoảng cách từ vết cắn đến não, số lượng virus xâm nhập. Vết cắn càng nặng và gần vùng đầu mặt cổ, thời gian ủ bệnh càng ngắn.
Khi xâm nhập vào cơ thể, virus dại nhân lên tại vị trí tổn thương, sau đó nhân lên rồi di chuyển dọc dọc dây thần kinh đến tủy sống và não, gây tử vong cho người bệnh.
Để phòng ngừa bệnh dại, mọi người cần xử lý đúng cách nếu không may bị chó mèo cắn, cào. Đầu tiên, rửa vết thương dưới vòi nước sạch và xà phòng trong ít nhất 15 phút, tiếp đó sát khuẩn bằng cồn, cồn iốt để làm giảm tải lượng virus tại vết cắn, sau đó đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ đánh giá tình trạng vết thương và chỉ định tiêm vaccine ngừa dại, bên cạnh việc tiêm huyết thanh kháng dại và vaccine, huyết thanh uốn ván nếu cần.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), tiêm bắp hoặc tiêm trong da. Người bị động vật cắn, cào nhưng chưa từng tiêm vaccine hoặc lịch tiêm các mũi vaccine trước đây không xác định rõ ràng thì có thể cần tiêm 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp, hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Tùy theo mức độ vết thương và tình trạng theo dõi được con vật, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp thêm huyết thanh kháng dại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!