Tiêm botox có giúp người sau đột quỵ vận động tốt?

Sau đột quỵ, tay chân ba tôi co cứng, khó vận động. Tiêm botox có giúp vận động tốt hơn, cần kết hợp thêm phương pháp gì để hỗ trợ hồi phục? (Hạnh Nguyên, Vĩnh Long)

Trả lời:

Co cứng cơ là di chứng thường gặp sau đột quỵ, xảy ra khi tổn thương não làm rối loạn tín hiệu kiểm soát vận động, khiến một số nhóm cơ tăng trương lực và co kéo quá mức. Người bệnh có thể bị cong cổ tay, bàn tay nắm chặt, chân duỗi cứng hoặc bàn chân quặp gây khó khăn khi đi lại, cầm nắm, sinh hoạt.

Dược chất botulinum toxin A thường gọi là botox, có thể được sử dụng để hỗ trợ giảm co cứng khu trú sau đột quỵ. Thuốc được tiêm vào những cơ tăng co quá mức, tạm thời làm giảm tín hiệu từ dây thần kinh đến cơ, nhờ đó cơ bớt căng cứng.

Botox không phục hồi trực tiếp vùng não bị tổn thương và không làm tay chân hết yếu ngay sau tiêm. Khi cơ bớt co cứng, lực cản đối với vận động giảm, tạo điều kiện để người bệnh tập luyện dễ hơn. Chẳng hạn, bàn tay bớt nắm chặt có thể thuận lợi khi tập mở tay, cầm đồ vật; cơ chân giảm co cứng giúp kiểm soát tư thế, đặt bàn chân và tập bước tốt hơn.

Tác dụng của botox thường bắt đầu xuất hiện sau vài ngày, rõ dần trong khoảng 1-2 tuần và duy trì khoảng 3-4 tháng, tùy mức độ co cứng và đáp ứng của mỗi người. Bác sĩ xác định nhóm cơ cần can thiệp, vị trí và liều lượng phù hợp với tình trạng của từng người. Sau tiêm, người bệnh nên tiếp tục vật lý trị liệu, phục hồi chức năng theo chỉ định để tận dụng giai đoạn cơ giảm co cứng.

Một số trường hợp có thể được chỉ định kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại (rTMS). Phương pháp sử dụng các xung từ tác động không xâm lấn lên những vùng não liên quan đến vận động, hỗ trợ quá trình phục hồi sau đột quỵ.

Nếu tình trạng co cứng của ba bạn đang cản trở vận động và tập vật lý trị liệu, nên đưa ông đến khám chuyên khoa Thần kinh để đánh giá mức độ co cứng, sức cơ và chức năng vận động. Nếu phù hợp, bác sĩ có thể chỉ định tiêm botox để giảm co cứng, sau đó kết hợp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và kích thích từ trường xuyên sọ. Thời điểm và cách phối hợp các phương pháp tùy thuộc mức độ co cứng, sức cơ còn lại, khả năng vận động, thời gian từ khi đột quỵ và mục tiêu phục hồi.

BS.CKI Nguyễn Hữu Khánh
Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM