Bà Tuyến được chẩn đoán hẹp van động mạch chủ mức độ trung bình 4 năm trước, uống thuốc, tái khám định kỳ. Cuối năm ngoái, bệnh tiến triển nặng khiến bà yếu mệt, hụt hơi, khó thở dù chỉ gắng sức nhẹ.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết độ chênh áp (sự chênh lệch áp suất giữa thất trái và động mạch chủ) trên 40 mmHg, cao gấp 8 lần so với bình thường. Chỉ số này cho thấy lỗ van động mạch chủ hẹp khít, thất trái buộc phải co bóp cực mạnh để tống máu qua khe hẹp. Nếu không điều trị, người bệnh có nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp, đột quỵ, thậm chí tử vong.

Theo giáo sư Nhân, trước đây cách duy nhất điều trị hẹp van động mạch chủ là phẫu thuật mở ngực, phải cưa xương ức và sử dụng máy tim phổi nhân tạo trong 3-4 giờ. Sau thay van, bệnh nhân thường mất khoảng 1-2 tháng để hồi phục và phải dùng thuốc kháng đông suốt đời, kiêng khem nghiêm ngặt trong ăn uống, sinh hoạt. Hiện, kỹ thuật cấy van động mạch chủ qua ống thông (TAVI) là phương pháp điều trị chủ đạo nhờ ít xâm lấn, không để lại sẹo mổ. Bệnh nhân được gây tê, tỉnh táo suốt quá trình can thiệp, hạn chế biến chứng, thời gian hồi phục rút ngắn còn 2-4 ngày.

Trường hợp bà Tuyến, giáo sư Nhân chọn van SAPIEN 3 - thế hệ van nong bằng bóng tiên tiến, độ chính xác cao. Đây là van sinh học được cải tiến nhằm hạn chế biến chứng rò cạnh van, giảm nguy cơ tổn thương mạch máu, tối ưu hóa huyết động học đối với trường hợp có vòng van nhỏ. Van có tuổi thọ hơn 10 năm, được thiết kế cho phép bác sĩ cấy van mới vào ngay bên trong lòng van cũ qua đường ống thông nếu phải thay van lần thứ hai, không cần phẫu thuật cưa xương ức.

Quá trình can thiệp kéo dài khoảng 45 phút. Van nhân tạo được đặt đúng vị trí vòng van bị tổn thương dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch kỹ thuật số. Một ngày sau can thiệp, bà Tuyến không đau, vận động nhẹ, ăn uống bình thường, xuất viện 3 ngày sau.

Hẹp van động mạch chủ có xu hướng tăng dần theo tuổi tác. Nguyên nhân gây bệnh bao gồm van tim vôi hóa ở người lớn tuổi, dị tật bẩm sinh (van động mạch chủ hai mảnh), bệnh hậu thấp (biến chứng của viêm họng khiến van tim tổn thương). Yếu tố nguy cơ khác có thể gồm hút thuốc lá, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, thừa cân béo phì...

BS.CKII Nguyễn Văn Dương, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hẹp van động mạch chủ thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu mà diễn tiến âm thầm kéo dài 10-20 năm, đến khi xuất hiện cơn đau ngực, khó thở, mệt mỏi, ngất hoặc suýt ngất thì bệnh đã tiến triển nặng. Người bệnh xuất hiện các triệu chứng này nên khám chuyên sâu tim mạch để điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng. Hiện, kỹ thuật cấy van động mạch chủ qua ống thông đã được bảo hiểm y tế phê duyệt, giúp bệnh nhân có cơ hội điều trị bằng phương pháp hiện đại với chi phí hợp lý.

Ngọc Châu