Chào bạn!

Vaccine 5 trong 1 có trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCMR) tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi, giúp phòng 5 bệnh gồm: bạch hầu, ho gà, uốn ván, các bệnh viêm phổi, viêm màng não mủ do vi khuẩn H.Influenzae týp B (Hib), viêm gan B. Vaccine chứa thành phần vi khuẩn ho gà bất hoạt (ho gà toàn tế bào) để kích thích cơ thể sinh kháng thể nên có thể gây ra các phản ứng toàn thân như sốt, trẻ bứt rứt, quấy khóc, hay phản ứng tại chỗ như sưng, đau, đỏ tại vết tiêm.

Trẻ đã tiêm 5 trong 1 lúc 2, 3, 4 tháng tuổi sẽ cần uống đồng thời vaccine bại liệt và sau đó tiêm thêm 2 liều vaccine bại liệt để phòng ngừa đủ 3 type virus bại liệt gây bệnh lúc 5 và 9 tháng tuổi. Còn vaccine 6 trong 1 trong tiêm chủng dịch vụ giúp phòng đầy đủ 6 bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, Hib. Trẻ có thể tiêm sớm từ 6 tuần tuổi. Vaccine được sản xuất theo công nghệ mới, chứa thành phần tinh chế từ vi khuẩn ho gà (ho gà vô bào), không chứa toàn bộ vi khuẩn nên ít gây phản ứng sốt, đau tại vết tiêm. Vaccine 6 trong 1 có lịch tiêm gồm 4 mũi, hiệu quả phòng bệnh lên đến 99% nếu trẻ được tiêm đầy đủ.

Phụ huynh lưu ý, sau khi tiêm, cần cho trẻ ở lại trung tâm tiêm chủng tối thiểu 30 phút để theo dõi các phản ứng sau tiêm, sau đó, tiếp tục theo dõi tại nhà trong vòng 24-48 giờ. Thông thường, các phản ứng sau tiêm vaccine thường là sưng, đỏ, đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi. Lúc này, cha mẹ nên cho trẻ mặc thoáng mát, ăn nhiều cữ sữa hoặc chia nhỏ bữa ăn, uống nhiều nước, cho trẻ nghỉ ngơi ở nơi thoáng khí, lau mát giúp trẻ hạ sốt. Dùng thuốc hạ sốt cho trẻ đúng liều lượng khi sốt từ 38,5 độ C trở lên. Trường hợp hiếm gặp sau tiêm, trẻ có phản ứng nặng như phát ban toàn thân, khó thở, tím tái, sốt cao không hạ... cần báo ngay cho nhân viên y tế hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Ngoài ra, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ nhiễm mầm bệnh từ người lớn khi ôm, chăm sóc. Vì vậy, cha mẹ nên hạn chế cho trẻ đến nơi đông người để tránh tiếp xúc, lây nhiễm bệnh.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bác!

Ngày Tết, mọi người thường bận rộn mua sắm, trang trí nhà cửa, nấu bánh chưng, chuẩn bị cỗ để đãi người thân, hàng xóm, bạn bè. Nhiều gia đình cũng tổ chức những chuyến du xuân. Sự thay đổi bất thường về giờ giấc ăn, ngủ khiến cơ thể mệt mỏi, rất dễ bị nhiễm các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài như cúm, phế cầu, virus hợp bào hô hấp RSV, sởi, thủy đậu, não mô cầu... Bên cạnh đó, bệnh zona thần kinh xảy ra do virus từng gây bệnh thủy đậu tái hoạt động, thường xuất hiện trên nền suy giảm miễn dịch do yếu tố tuổi tác cao, bệnh lý mạn tính, dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc stress, mệt mỏi kéo dài.

Nhằm đảm bảo cho mọi gia đình kịp thời tiêm ngừa đầy đủ để phòng bệnh, Hệ thống Tiêm chủng VNVC với gần 260 trung tâm trên khắp cả nước vẫn hoạt động đến hết ngày 28 Tết, tức ngày 15/02/2026, và mở cửa trở lại từ mùng 4 Tết, tức ngày 20/02/2026.

Vì vậy, bác và các thành viên trong gia đình hoàn toàn có thể tranh thủ đi tiêm vào ngày 28 Tết (15/02/2026) để kịp thời được bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh.

Hiện nay, Việt Nam chỉ có một loại vaccine phòng zona thần kinh, tiêm hai mũi cho người từ 50 tuổi trở lên và người từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch do bệnh lý hoặc sử dụng thuốc ức chế hệ miễn dịch. Khoảng cách giữa hai mũi tiêm từ 1-2 tháng tùy độ tuổi, thể trạng.

Khi tiêm đầy đủ, vaccine có hiệu quả ngăn nguy cơ mắc bệnh lên đến 97% ở người từ 50 tuổi và khoảng 87% ở người từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch. Đồng thời, vaccine giúp giảm nguy cơ biến chứng đau thần kinh sau zona và các biến chứng khác tới hơn 90%.

Vaccine zona thần kinh cũng tương tự như các vaccine phòng bệnh khác, sau khi tiêm ngừa có thể gặp các phản ứng như sốt nhẹ, sưng, đỏ, ngứa, đau tại chỗ tiêm, thường kéo dài 2-3 ngày. Các phản ứng như phát ban toàn thân, khó thở, tím tái là những tình huống nặng rất hiếm gặp, cần cấp cứu. Vì vậy, mọi người nên tuân thủ về việc theo dõi sau chủng ngừa để đảm bảo an toàn.

Cảm ơn câu hỏi của bác.

Chúc bác và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Phế cầu là vi khuẩn phổ biến hàng đầu trong cộng đồng, gây bệnh từ nhẹ đến nặng như: viêm họng, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết... có thể gây tử vong, hoặc di chứng nặng nề.

Vaccine phế cầu mới được thí điểm triển khai trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng từ năm 2025 ở 5 tỉnh, bao gồm: Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông và Sóc Trăng. Năm 2026, Bộ Y tế dự kiến tiếp tục mở rộng triển khai thêm 5 tỉnh, trong đó có Quảng Ngãi.

Vaccine được sử dụng là phế cầu 13, với lịch tiêm hai mũi nhằm tối ưu nguồn lực ngân sách để mở rộng độ bao phủ. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ dưới 12 tháng tuổi, lịch tiêm này chưa tối ưu. Ví dụ, theo khuyến cáo của nhà sản xuất và các chuyên gia y học dự phòng, trẻ từ 2 tháng tuổi (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) đến dưới 7 tháng tuổi cần tiêm 4 mũi, trẻ từ 7 tháng tuổi đến dưới 12 tháng tuổi chưa từng tiêm ngừa phế cầu trước đó cần tiêm ba mũi.

Với tiêm chủng dịch vụ, ngoài vaccine phế cầu 13, người dân có nhiều lựa chọn với các loại vaccine phế cầu mới như phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Người dân có thể lựa chọn tùy theo nhu cầu, giúp mở rộng phạm vi bảo vệ trước những type huyết thanh nguy hiểm mà vaccine trong tiêm chủng mở rộng chưa bao phủ. Đặc biệt, vaccine phế cầu 20 có khả năng bao phủ gần 90% các chủng phế cầu gây bệnh nặng.

Vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng sẽ ưu tiên các vùng khó khăn và số lượng có hạn. Vì vậy, tùy thuộc vào khả năng của gia đình, bạn có thể xem xét cho bé được tiêm ngừa đầy đủ số mũi và lựa chọn các loại vaccine mở rộng chủng bảo vệ.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, lây truyền sang người qua vết cào, cắn, liếm vào vết thương hở hoặc niêm mạc mắt, mũi, miệng. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus sẽ nhân lên tại chỗ, sau đó tấn công theo tủy sống vào hệ thần kinh trung ương, khiến người bệnh tử vong với tỷ lệ gần 100%.

Sử dụng vaccine và huyết thanh kháng dại sau khi bị động vật có vú máu nóng cắn, cào là biện pháp duy nhất có thể chống lại bệnh dại. Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại của Pháp và của Ấn Độ. Với trường hợp bị cắn cào nếu chưa tiêm vaccine cần tiêm bắp 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28; hoặc 8 mũi trong da vào các ngày 0, 3, 7 và 28.

Vaccine cần tiêm đủ mũi, đúng liều, đúng lịch nhằm đảm bảo cơ thể sản xuất đủ lượng kháng thể chống lại virus dại. Trường hợp bạn đã tiêm huyết thanh và hai mũi vaccine đầu tiên, nên sắp xếp tiêm đúng lịch mũi tiêm thứ ba để đảm bảo hiệu quả bảo vệ của vaccine.

Hiện nay, Hệ thống Tiêm chủng VNVC có gần 260 trung tâm trên toàn quốc, hoạt động đến hết ngày 28 Tết, tức ngày 15/02/2026 và mở cửa trở lại từ mùng 4 Tết, tức ngày 20/02/2026. Nếu lịch tiêm mũi 3 của bạn vào ngày 27 Tết, bạn có thể sắp xếp tiêm ở VNVC gần nhất, ngay trong hành trình di chuyển về quê.

Vaccine dại thế hệ mới được sản xuất từ tế bào vero với quy trình khép kín, được kiểm soát chặt chẽ giúp tăng độ tinh khiết, đảm bảo tiêu chuẩn do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra. Hầu hết vaccine sau tiêm đều có thể gây nóng, sốt nhẹ, đau cơ, đau tại vị trí tiêm... Đây là phản ứng thông thường, có thể tự khỏi sau 1-2 ngày, không cần can thiệp y tế.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Có nhiều tác nhân gây bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa đã có vaccine phòng ngừa như Rotavirus, tả, thương hàn, bại liệt, viêm gan A.

Trong đó, virus Rota gây tình trạng tiêu chảy cấp, lây lan nhanh qua đường phân - miệng và tay - miệng. Virus này có thể tồn tại trong nước, trên bề mặt tiếp xúc như đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế... Bệnh hiện vẫn chưa có thuốc đặc trị, song đã có nhiều loại vaccine phòng ngừa. Trong đó, Tiêm chủng mở rộng thường sử dụng loại vaccine Rotavin M1 (Việt Nam) uống ngừa từ 2 tháng tuổi đến trước 6 tháng tuổi. Tiêm chủng dịch vụ ngoài loại của Việt Nam còn có thêm vaccine Rotateq (Mỹ) và Rotarix (Bỉ), uống ngừa từ 6 tuần tuổi, loại của Mỹ còn mở rộng đến trước 8 tháng tuổi, giúp giảm nguy cơ trẻ bị bỏ lỡ mốc tiêm chủng, đặc biệt trong những trường hợp trễ lịch hẹn liều nhắc, gián đoạn lịch tiêm hoặc sinh sống ở khu vực khó tiếp cận dịch vụ y tế.

Thương hàn do vi khuẩn Salmonella typhi, có thể dẫn đến sốt cao kéo dài, mệt mỏi, chán ăn, đau đầu, nôn khan, táo bón, loét thanh mạc, thủng ruột... thậm chí tử vong. Vi khuẩn có thể sống tới 2-3 tháng trong phân hoặc nước đá hoặc 2-3 tuần trong nước, dễ lây lan qua đường tiêu hóa do ăn phải thực phẩm chưa chín kỹ hoặc nhiễm khuẩn. Hiện có hai loại vaccine thương hàn là Typhoid VI (Việt Nam) và Typhim VI (Pháp). Vaccine thương hàn tiêm cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn.

Virus viêm gan A lây phổ biến qua đường ăn uống, do thực phẩm chưa được nấu chín kỹ hoặc ăn đồ tươi sống. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc tiếp xúc với chất thải, đồ dùng bị nhiễm virus từ người bệnh. Viêm gan A có thể dẫn đến biến chứng suy gan, viêm tụy cấp và chưa có thuốc đặc trị. Việt Nam đã có các vaccine viêm gan A mũi đơn và mũi kết hợp phòng thêm viêm gan B.

Bệnh bại liệt virus Polio type 1, 2 và 3 gây ra, lây qua đường phân - miệng, có thể dẫn đến tử vong hoặc di chứng liệt vĩnh viễn. Trẻ đã tiêm vaccine 5 trong 1 hoặc 6 trong 1 có thành phần bại liệt có thể tiêm mũi nhắc khi 4-6 tuổi bằng vaccine 4 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt. Liều dùng tùy độ tuổi và lịch sử chủng ngừa.

Bệnh tả do phẩy khuẩn Vibrio Cholerae gây ra, lây qua nguồn nước, thực phẩm bị nhiễm mầm bệnh. Nguồn nước bẩn, ruồi, nhặng có thể là nguồn "chuyên chở" mầm bệnh và lây nhiễm vào thực phẩm khiến con người ăn phải. Bệnh diễn biến nhanh, có thể dẫn đến mất nước và điện giải gây sốc. Vaccine tả đang được lưu hành duy nhất hiện nay là của Việt Nam - Morcvax, dành cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn.

Ngoài vaccine, gia đình nên chú ý giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, ăn chín uống chín, sử dụng thực phẩm, nguồn nước sạch để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!