Chào bạn!

Nem chua, gỏi cá giàu protein, vitamin và vi khuẩn có lợi giúp kích thích tiêu hóa, được nhiều người thích ăn cả trong dịp Tết Nguyên đán và ngày thường. Tuy nhiên, nếu nguyên liệu chế biến không đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm người ăn dễ đau bụng, khó tiêu, tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm, nhiễm giun, sán hay các bệnh như tả, thương hàn, viêm gan A, rotavirus... Hơn nữa, phương pháp chế biến của hai món ăn này không được nấu chín, mà sử dụng hơi men của các loại lá, thính gạo, nước cốt chanh, giấm... để làm chín cá, thịt, bì. Với cách chế biến này, ký sinh trùng trên thịt cá chưa được tiêu diệt tăng nguy cơ nhiễm bệnh cho người ăn.

Bên cạnh đó, các vi khuẩn như E.coli, vi khuẩn gây bệnh tả, thương hàn, các loại virus như viêm gan A và rotavirus cũng tồn tại trong môi trường, đặc biệt trong đất, nước hoặc phân người và động vật. Chúng bám trên bề mặt các thực phẩm tươi sống, theo đường miệng đi vào cơ thể, gây ra các triệu chứng như tiêu chảy cấp, nôn ói, sốt cao, đau bụng. Một số trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến mất nước, tổn thương gan hoặc nhiễm trùng toàn thân. Các bệnh này nếu không phát hiện, điều trị kịp thời tăng nguy cơ biến chứng như viêm màng não, xuất huyết tiêu hóa, mất nước, trụy tim mạch, suy gan cấp và tử vong cao.

Do đó, để có những ngày Tết an toàn bên gia đình, bạn cần ăn các thực phẩm chế biến chín, bảo quản đúng và nên hạn chế ăn nem chua, gỏi cá. Nên chế biến kỹ trước khi ăn, lựa chọn nguyên liệu an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.

Một số bệnh nói trên có thể phòng ngừa nhờ vaccine, bạn và gia đình có thể tiêm phòng để bảo vệ sức khỏe cho gia đình. Vaccine phòng rotavirus được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi, với giới hạn độ tuổi khác nhau: Rotarix và Rotavin dùng đến 6 tháng tuổi, còn Rotateq dùng đến 8 tháng tuổi. Vaccine tả mORCVAX chỉ định cho trẻ trên 2 tuổi và người lớn. Phác đồ gồm hai liều, cách nhau 14 ngày, nhắc lại mỗi hai năm. Vaccine thương hàn Typhim VI tiêm cho trẻ em từ 2 tuổi và người lớn. Lịch chủng ngừa một mũi, tiêm nhắc sau ba năm.

Vaccine viêm gan A có hai loại gồm đơn và phối hợp, tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn. Mỗi người cần chủng ngừa hai đến ba mũi tùy theo loại vaccine và độ tuổi. Trong đó, Twinrix (Bỉ) phòng hai bệnh viêm gan A, B. Twinrix cần tiêm hai mũi cho trẻ từ 12 tháng đến dưới 16 tuổi, ba mũi cho người từ 16 tuổi trở lên. Kháng thể sau tiêm viêm gan B giảm dần theo thời gian, mỗi người cần khám sức khỏe định kỳ và tiêm nhắc lại vaccine khi kháng thể giảm.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Vi khuẩn uốn ván sau khi xâm nhập vào cơ thể sản sinh ngoại độc tố gây ra bệnh uốn ván. Mầm bệnh của vi khuẩn này tồn tại trong tự nhiên dưới dạng bào tử (nha bào), có ở mọi nơi trong môi trường tự nhiên. Vi khuẩn uốn ván có thể chết ở nhiệt độ 56 độ C, còn bào tử vẫn có thể sống sót ở nhiệt độ 121 độ C trong khoảng 15 phút. Mắt thường của chúng ta không thể nhìn thấy bào tử uốn ván, song, chúng có thể xâm nhập vào vết thương dù rất nhỏ và gây bệnh.

Bệnh uốn ván gây ra tình trạng co cứng cơ và đau, đầu tiên từ cơ hàm, mặt, gáy, ngực và lan toàn thân. Bệnh nhân có thể kèm sốt, gồng giật. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ tử vong từ 10-90%, do suy hô hấp, rối loạn thần kinh thực vật, viêm phổi, suy thận cấp.

Nhiều trường hợp khỏi bệnh nhưng bị di chứng cứng cơ khớp kéo dài, thể trạng suy kiệt do phải nằm viện điều trị kéo dài. Thời gian phục hồi chậm, đặc biệt ở người lớn tuổi. Vì vậy, sau khi xử lý vết thương, bạn nên đưa mẹ đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ đánh giá tình trạng vết thương và chỉ định tiêm ngừa.

Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine uốn ván gồm mũi đơn và mũi kết hợp phòng thêm các bệnh bạch hầu, ho gà cho người lớn.

Trường hợp đã tiêm uốn ván trong vòng 10 năm chỉ cần tiêm nhắc một mũi vaccine. Nếu chưa tiêm hoặc không nhớ lịch sử tiêm chủng cần tiêm 3 mũi vaccine uốn ván, có thể tiêm thêm huyết thanh nếu bác sĩ chỉ định.

Bên cạnh đó, vaccine uốn ván có thể tiêm dự phòng trước phơi nhiễm, lịch tiêm gồm ba mũi. Tiêm nhắc một mũi sau mỗi 10 năm hoặc khi có vết thương sâu, bẩn.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus cúm gây ra các triệu chứng như sốt, đau họng, sổ mũi, đau nhức mỏi người, nôn ói, tiêu chảy... Điều kiện thời tiết lạnh, độ ẩm tăng cao, giao thương đi lại, tiệc tùng dịp cuối năm càng dễ làm cho virus cúm phát triển và gia tăng số ca mắc. Đối với người lớn, trẻ nhỏ, người cao tuổi, người bị bệnh nền mạn tính, người suy giảm miễn dịch... không chỉ dễ mắc cúm, còn dễ bị biến chứng viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, suy đa tạng, nguy cơ tử vong cao. Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm theo khuyến cáo của WHO là cách phòng cúm hiệu quả.

Hiện Việt Nam đang sử dụng 4 loại vaccine phòng cúm của Pháp, Hàn Quốc, Hà Lan và của Việt Nam giúp phòng các chủng cúm như A/H1N1, A/H3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine cúm tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi và người lớn tiêm 1 mũi. Phụ nữ nên tiêm phòng cúm trước và trong thai kỳ, tốt nhất từ tháng thứ 3 trở đi để bảo vệ sức khỏe, truyền kháng thể thụ động cho con.

Vaccine cúm cần tiêm nhắc lại một mũi hàng năm để duy trì miễn dịch, do kháng nguyên của virus cúm thay đổi mỗi năm và kháng thể bảo vệ từ vaccine giảm dần theo thời gian. Do đó, mỗi người cần tiêm phòng vaccine cập nhật mỗi năm. Các nghiên cứu chỉ ra, tiêm vaccine cúm hằng năm có thể làm giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt là các nhóm có hệ miễn dịch kém, mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, gan, thận...

Trước bối cảnh nhiều địa phương trên cả nước vừa hứng chịu thiên tai, bão lũ gây thiệt hại nặng nề về đời sống và sức khỏe và trước cao điểm các bệnh truyền nhiễm tăng cao dịp Tết Nguyên đán, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC đang triển khai tiêm miễn phí 30.000 liều vaccine cúm, giá trị gần 11 tỷ đồng tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề bởi bão lũ ở Miền Trung - Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ và tỉnh Thái Nguyên. Chương trình sẽ ưu tiên cho cán bộ, chiến sĩ công an, bộ đội địa phương, Ban Chỉ huy Quân sự, lực lượng cứu hộ cứu nạn, nhân viên y tế, cùng trẻ em, người cao tuổi từ 60 tuổi, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình neo đơn và các nhóm dễ bị tổn thương, cần được bảo vệ sức khỏe kịp thời trong giai đoạn phục hồi sau thiên tai.

Ngoài vaccine, bạn và gia đình cũng nên phòng cúm bằng ăn đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, mang khẩu trang khi ra đường, rửa tay thường xuyên và tránh tiếp xúc với người bệnh. Khi có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời, tránh tự điều trị theo mẹo dân gian khiến bệnh trở nặng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Nipah là virus thuộc họ Paramyxoviridae, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm mầm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm do khả năng lây lan và tỷ lệ tử vong rất cao. Đây là bệnh lây từ động vật sang người, trong đó dơi ăn quả, đặc biệt là dơi quạ lớn (Pteropus) là động vật lây truyền chính.

Dù hiện nay mầm bệnh Nipah chưa xuất hiện ở nước ta, song sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm nhập do nhu cầu giao thương, đi lại giữa các nước thuận lợi. Ngoài ra, virus Nipah tồn tại trong nước bọt, nước tiểu và dịch tiết của dơi. Nếu con người ăn thực phẩm chứa mầm bệnh, có khả năng nhiễm virus. Tương tự, virus cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp hoặc dịch cơ thể của bệnh nhân.

Để dịch bệnh không xâm nhập vào nước ta, Bộ Y tế đã đề nghị các tỉnh thành, Sở Y tế, cơ quan ban ngành tăng cường giám sát, phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh cần quản lý, thu dung, điều trị và khoanh vùng xử lý. Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn và không tiếp xúc với động vật có khả năng lây truyền virus cao như dơi ăn quả. Do đó, bạn không nên ăn các loại quả nghi ngờ động vật cắn.

Bệnh Nipah có thời gian ủ bệnh từ 4-14 ngày, với các triệu chứng khởi phát khá mơ hồ như sốt, đau đầu, đau cơ, đau họng và nôn ói, rất dễ nhầm lẫn với cúm mùa. Sự tương đồng này với cúm mùa khiến nhiều người bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo. Tuy nhiên, khi bệnh chuyển giai đoạn, các cơn đau đầu trở nên dữ dội, kèm theo chóng mặt và suy giảm nhận thức nhanh chóng. Đặc biệt, bệnh có thể tiến triển nhanh thành viêm não cấp tính, rối loạn ý thức, hôn mê và suy hô hấp nghiêm trọng. Tỷ lệ tử vong do virus Nipah dao động từ 40-75% ở những trường hợp nhập viện. Ngoài tổn thương thần kinh, virus còn có thể gây suy hô hấp và biến chứng đa cơ quan, làm tăng nguy cơ tử vong và để lại di chứng nặng nề cho người sống sót.

Để phòng bệnh Nipah, bạn và gia đình nên ăn chín, uống sôi và không nên ăn các thực phẩm có dấu hiệu động vật cắn. Bạn cũng cần che chắn khu vực chăn nuôi, hạn chế tiếp xúc động vật hoang dã, mang khẩu trang khi ra đường, rửa sạch tay với xà phòng thường xuyên.

Điều kiện thời tiết lạnh, độ ẩm tăng cao như hiện nay cũng tạo điều kiện cho các mầm bệnh đường hô hấp phát triển, trong đó có cúm phát triển. Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm là cách phòng bệnh hiệu quả. Nước ta đang sử dụng 4 loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi và người lớn tiêm một mũi. Vaccine cần tiêm nhắc lại một mũi hàng năm để duy trì miễn dịch theo khuyến cáo của WHO. Vaccine giúp giảm 60% nguy cơ mắc, 90% nguy cơ nhập viện và 70-80% nguy cơ tử vong do cúm.

Ngoài ra, bạn và gia đình cần đi khám ngay khi xuất hiện triệu chứng sốt, đau đầu, đau họng, chảy nước mũi, đau nhức mỏi người... để được chẩn đoán đúng bệnh, điều trị sớm, tránh nguy cơ biến chứng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

HPV là virus gây u nhú ở người. Hiện nay, các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 200 type huyết thanh virus HPV. Trong đó, khoảng 40 type lây nhiễm vào biểu mô niêm mạc gây bệnh ở cơ quan sinh dục, miệng, họng, mũi... ít nhất 15 type virus nguy cơ cao có thể dẫn đến các bệnh ung thư như: cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn, hầu họng. Sùi mào gà do virus HPV nhóm nguy cơ thấp gây ra, chủ yếu là type 6 và 11, chiếm khoảng 90%. Ngoài ra, HPV nhóm nguy cơ thấp còn có thể gây mụn cóc ở các bộ phận khác, gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ và tâm lý của người bệnh.

Người đã nhiễm HPV và tiến triển sùi mào gà hoặc ung thư vẫn có thể tiêm ngừa vaccine HPV để phòng các type virus còn lại có trong thành phần vaccine. Hiện nay, Việt Nam có hai loại vaccine HPV, bao gồm:

Gardasil phòng 4 type virus phổ biến như: 6, 11, 16 và 18, dành cho nữ giới từ 9-26 tuổi. Nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Gardasil 9 là vaccine thế hệ mới, giúp phòng 9 type virus, bổ sung thêm 5 type nguy cơ cao so với Gardasil là 31, 33, 45, 52 và 58. Vaccine tiêm cho cả nam nữ từ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Tùy nhu cầu của mỗi người dân để lựa chọn vaccine phù hợp. Vaccine cần tiêm đủ mũi, đúng lịch, giúp phòng các bệnh sùi mào gà, ung thư cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, âm hộ, âm đạo do các type virus có trong thành phần vaccine gây ra. Hiệu quả lên đến hơn 90%.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!