Trước khi nhập viện nửa tháng, ông Tuất sốt cao, uống thuốc không hạ mà sốt từng cơn trên 38,5 độ C kèm lạnh run, choáng váng, đau đầu, mệt lả. Bác sĩ chẩn đoán viêm phổi, kê thuốc kháng sinh, giảm đau, sau 10 ngày ông hết sốt, đỡ mệt và được xuất viện. Hai ngày sau, ông sốt cao trở lại kèm đau râm ran ngực trái, nhức đầu, cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.

TS.BS Trần Vũ Minh Thư, Trưởng khoa Nội tim mạch 2, Trung tâm Tim mạch, cho biết bệnh nhân nhập viện trong trạng thái suy kiệt, huyết áp tụt còn 80/55 mmHg, sốt cao không hạ, cơ thể "như da bọc xương" do nửa tháng không ăn uống được. Ông Tuất nguy kịch vì vi khuẩn tụ cầu (Staphylococcus) xâm nhập vào máu, não, tim, gây sốc nhiễm khuẩn, viêm nội tâm mạc nhiễm trùng do Staphylococcus. Trường hợp tổn thương đa cơ quan do vi khuẩn như ông Tuất, tỷ lệ tử vong có thể trên 20% các ca bệnh.

Staphylococcus là các cầu khuẩn gram dương, có đường kính khoảng 1 micromet, thường nằm tụ với nhau tạo thành từng cụm, giống chùm nho. Staphylococcus cư trú chủ yếu ở da và màng nhầy, không gây bệnh hoặc chỉ gây nhiễm trùng da nhẹ. Nếu các loại vi khuẩn tụ cầu xâm nhập sâu hơn vào máu, khớp, phổi, tim... có thể dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng người bệnh.

Trường hợp ông Tuất, vi khuẩn tụ cầu tấn công van tim gây viêm nội tâm mạc nhiễm trùng (chỉ tình trạng van tim bị tổn thương do vi khuẩn), tạo thành khối sùi ở tim. Ngoài ra, tụ cầu còn xâm nhập lên não dẫn đến xuất huyết não.

ThS.BS.CKII Nguyễn Thị Ngọc, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chỉ định điều trị kháng sinh. Dùng thuốc đến ngày thứ ba, ông có biểu hiện gặp tác dụng phụ giảm dòng bạch cầu hạt (số lượng bạch cầu hạt trong máu giảm xuống dưới mức bình thường, gây ảnh hưởng lớn đến khả năng miễn dịch của cơ thể). "Nếu người bệnh nhiễm thêm một loại vi khuẩn nữa thì không đáp ứng mọi phác đồ, không thể cứu chữa", bác sĩ Ngọc nói.

Êkíp hội chẩn cùng PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, chỉ định tiêm hai ống thuốc kích thích tủy xương tăng sinh, đồng thời đổi loại thuốc kháng sinh khác. 10 ngày kể từ lúc nhập viện, người bệnh hạ sốt, có thể ăn trở lại.

Bác sĩ tìm cách xử lý khối sùi ở van hai lá. Nếu không phẫu thuật loại bỏ, khối sùi có khả năng vỡ ra, theo mạch máu đi đến bộ phận khác trong cơ thể gây tắc nghẽn. Tuy nhiên, phim chụp CT não xác định nhồi máu não đã chuyển sang dạng xuất huyết dưới nhện trán phải và vùng đỉnh hai bên. Tình trạng hiện tại của bệnh nhân không đủ sức trải qua cuộc phẫu thuật.

Bác sĩ Thư giải thích khi phẫu thuật sửa van hai lá, bệnh nhân phải sử dụng thuốc kháng đông, trong khi ông Tuất đang bị xuất huyết dưới nhện, loại thuốc này dễ gây chảy máu ồ ạt trong não, nguy cơ tử vong cao. Êkíp hoãn mổ, tiếp tục điều trị nội khoa. Sau 4 tuần, tình trạng ổn định, bác sĩ phẫu thuật cắt khối sùi, sửa van hai lá cho người bệnh.

Ông Tuất khỏe lên từng ngày sau khi ổ vi khuẩn ở tim được loại bỏ hết, thân nhiệt về mức bình thường, không còn đau đầu hay đau ngực, có cảm giác thèm ăn trở lại. Người bệnh tập đi, sinh hoạt bình thường, xuất viện sau 45 ngày điều trị.

Vi khuẩn tụ cầu có mặt ở khắp mọi nơi trong môi trường tự nhiên, có khả năng gây ra tình trạng nhiễm trùng cho con người bất cứ lúc nào. Hiện vẫn chưa có vaccine đặc hiệu để phòng các bệnh do vi khuẩn tụ cầu gây ra. Các bác sĩ khuyến cáo phòng ngừa vi khuẩn xâm nhập bằng cách giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ, rửa tay đúng cách, đánh răng, súc miệng bằng nước muối sinh lý. Không dùng chung các dụng cụ cá nhân như dao cạo râu, khăn tắm, áo quần... để tránh vi khuẩn lây từ người này sang người khác.

Với người thuộc nhóm nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh dự phòng khi làm thủ thuật nha khoa hoặc can thiệp tim mạch. Giữ vệ sinh, điều trị sớm nhiễm khuẩn và tuân thủ hướng dẫn bác sĩ là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ trái tim khỏi biến chứng nguy hiểm.

Thu Hà