Trả lời:

Tiểu đêm là tình trạng thường gặp ở người trên 50 tuổi. Về mặt sinh lý, tuổi càng cao, khả năng cô đặc nước tiểu của thận giảm, dung tích bàng quang thu hẹp và cơ bàng quang co bóp kém. Đồng thời, hormone chống bài niệu (ADH) được sản xuất ít hơn, khiến thận vẫn tạo nước tiểu vào ban đêm, dẫn đến tiểu đêm.

Đi tiểu 1-2 lần một đêm, dòng tiểu mạnh, không đau buốt và có thể ngủ lại ngay sau đó thường là biểu hiện của quá trình lão hóa thông thường. Anh đi tiểu 2-3 lần mỗi đêm, kèm khó tiểu, tia yếu, mệt mỏi... là dấu hiệu cảnh báo những bệnh lý ở hệ tiết niệu như phì đại tuyến tiền liệt, sỏi bàng quang, hẹp niệu đạo... Ngoài ra, tiểu đêm cũng có thể do bệnh nội khoa khác như suy thận, tiểu đường, bệnh lý tim mạch hay nhiễm trùng...

Anh nên đến cơ sở y tế để thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu nhằm xác định đúng nguyên nhân, từ đó bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, tránh biến chứng lâu dài. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, siêu âm hệ tiết niệu, nội soi bàng quang, xét nghiệm chỉ số PSA (tầm soát ung thư tuyến tiền liệt), xét nghiệm đường huyết, phân tích nước tiểu, chụp CT, MRI... giúp chẩn đoán nhanh và chính xác bệnh.

Bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho anh. Nếu nguyên nhân do phì đại tuyến tiền liệt, mức độ nhẹ hoặc trung bình có thể điều trị nội khoa bằng các loại thuốc giúp giãn cơ trơn cổ bàng quang hoặc thuốc làm giảm kích thước khối u. Trường hợp khối phì đại quá lớn hoặc có biến chứng như sỏi bàng quang, suy thận, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp ngoại khoa bằng các kỹ thuật hiện đại, ít xâm lấn như nội soi cắt đốt tuyến tiền liệt liệt bằng dao điện (TURP), phẫu thuật qua đường niệu đạo hoặc cắt đốt tuyến tiền liệt bằng laser.

Với các nguyên nhân do bệnh lý nền như tiểu đường hay nhiễm trùng, việc kiểm soát tốt đường huyết và sử dụng kháng sinh phù hợp giúp giảm tiểu đêm hiệu quả. Anh nên hạn chế uống nước, trà, cà phê hoặc rượu bia trước khi đi ngủ, ăn nhiều trái cây, rau xanh, giảm dầu mỡ, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên... Nếu bị phù chân, hãy tập thói quen kê cao chân vào buổi chiều hoặc tối để dịch lỏng thoát về tuần hoàn sớm hơn.

ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc
Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM