Tôi đang mang thai nhưng chưa tiêm phòng các loại vaccine. Tôi nghe nói, trong mùa dịch, những người có hệ miễn dịch suy yếu như bà bầu có khả năng mắc Covid-19 cao hơn. Nếu bây giờ, tôi muốn tiêm vaccine phòng các bệnh truyền nhiễm thì có được không vì tôi nghe nói vaccine chỉ có hiệu quả trước khi mang thai. Nếu tiêm vaccine có virus sống có ảnh hưởng đến thai nhi không? Nhờ bác sĩ tư vấn giúp tôi.               

(Thanh Vi, 30 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Những người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc chưa hoàn thiện như bà bầu, người cao tuổi, trẻ em dễ bị virus, vi khuẩn tấn công, nhất là khi có dịch bệnh. Do đó, điều bạn cần làm bây giờ là thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh, chế độ dinh dưỡng phù hợp và tiêm vaccine phòng bệnh.

Tùy vào cơ địa nhạy cảm, thể trạng yếu hoặc sức khỏe thai kỳ mà có những vaccine có thể ảnh hưởng đến thai phụ và thai nhi. Những vaccine sống giảm độc lực như sởi, quai bị, rubella, thủy đậu, viêm não Nhật Bản, sốt vàng là chống chỉ định trong thời kỳ mang thai. Để bảo vệ thai nhi, người mẹ nên tiêm phòng các loại vaccine này trước khi có thai ít nhất từ một đến ba tháng.

Hiện không có bằng chứng về nguy cơ đối với bào thai do việc tiêm vaccine bất hoạt hoặc vaccine giải độc tố cho phụ nữ mang thai. Trong ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ, mẹ bầu có nguy cơ mắc bệnh cúm nặng phải nhập viện, bạn nên tiêm vaccine cúm bất hoạt để phòng bệnh. 

Bà bầu được khuyến cáo tiêm vaccine phối hợp phòng các bệnh bạch hầu - ho gà - uốn ván trong khi mang thai, giúp tạo đáp ứng kháng thể chống lại các bệnh này cho mẹ và trẻ sau khi sinh chưa đến tuổi tiêm chủng. Vaccine bạch hầu - ho gà - uốn ván được tiêm cho phụ nữ mang thai ở giai đoạn ba tháng cuối thai kỳ.

Không có chống chỉ định tiêm vaccine viêm gan B cho mẹ bầu nên bạn cũng có thể tiêm vaccine này. Nhưng tốt nhất, bà bầu nên chủ động tiêm phòng viêm gan B trước khi có thai vì sau khi tiêm, cơ thể cần ba tháng mới sản sinh đủ kháng thể chống lại virus gây bệnh.

Vaccine viêm gan A, phế cầu, vaccine não mô cầu cũng cần được xem xét cho phụ nữ trước khi mang thai để phòng bệnh. 

Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch giúp cho cả bạn và thai nhi phòng nhiều bệnh và khỏe mạnh hơn. Chúc bạn có hành trình mang thai thuận lợi. 

Thạc sĩ, bác sĩ Bùi Ngọc An Pha
Giám đốc Y khoa Hệ thống trung tâm tiêm chủng cho trẻ em và người lớn VNVC