Trả lời:

Ung thư phổi nằm trong nhóm bệnh ung thư gây tử vong cao nhất trên thế giới, phần lớn do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn. Các khuyến cáo quốc tế về tầm soát ung thư phổi hiện nay tập trung vào nhóm nguy cơ cao. Cụ thể, những người trên 50 tuổi, có tiền sử hút thuốc từ một gói một ngày trong 20 năm trở lên, hiện vẫn hút hoặc mới bỏ thuốc trong vòng 15 năm nên được chụp CT phổi liều thấp mỗi năm để tầm soát ung thư phổi.

Một số nghiên cứu của Tổ chức nghiên cứu ung thư của Mỹ (American Cancer Society) và Cơ quan kiểm soát bệnh tật Mỹ (CDC) cho thấy CT liều thấp ở đúng nhóm nguy cơ có thể làm giảm tỷ lệ tử vong do ung thư phổi. Chụp CT liều thấp là kỹ thuật sử dụng mức tia X thấp hơn so với CT thông thường, thời gian thực hiện nhanh, không xâm lấn. Chụp X-quang phổi thông thường không đủ hiệu quả để tầm soát ung thư phổi ở giai đoạn sớm.

Tuy vậy, chụp CT phổi liều thấp không phải là biện pháp dành cho mọi người. Những người hút thuốc ít hơn ngưỡng khuyến cáo hoặc đã bỏ thuốc trên 15 năm thường ít được khuyến nghị tầm soát định kỳ bởi rủi ro dương tính giả. Kết quả dương tính giả có thể khiến người bệnh phải làm thêm nhiều xét nghiệm, thậm chí sinh thiết, chịu áp lực tâm lý không cần thiết.

Tầm soát nên áp dụng cho cả người chưa có triệu chứng của ung thư phổi. Nếu đã xuất hiện dấu hiệu như ho kéo dài, ho ra máu, đau tức ngực dai dẳng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đi khám ngay để được đánh giá, thay vì chờ đến lịch tầm soát định kỳ.

Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là ngừng hút thuốc. Tầm soát giúp phát hiện sớm ung thư phổi, nhưng không thay thế được việc loại bỏ yếu tố nguy cơ chính. Người hút thuốc lá nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ.

ThS.BS.CKI Nguyễn Thanh Thùy
Khoa Nội Tổng hợp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM