Anh Trương thường xuyên đi khám sức khỏe định kỳ nhưng không phát hiện sỏi thận. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, kết quả siêu âm ghi nhận anh có sỏi san hô kích thước khoảng 5 cm, hình dạng như củ gừng, kèm thận ứ nước độ 2. TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, Trưởng khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, lý giải khác với sỏi nhỏ di chuyển gây cơn đau quặn thận dữ dội, sỏi san hô thường tiến triển từ từ khiến cơ thể thích nghi với cảm giác đau âm ỉ nên bệnh nhân dễ chủ quan hoặc nhầm lẫn do lý do. Khi người bệnh đi khám sức khỏe, các xét nghiệm máu và nước tiểu thông thường cho thấy chức năng thận vẫn tốt nên khó phát hiện.
Sỏi san hô kích thước 5 cm, có hình dạng giống củ gừng lấp đầy thận bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Trường hợp anh Trương, viên sỏi đã chiếm trọn các đài bể thận và phân thành nhiều nhánh phức tạp, gây tắc nghẽn đường thoát của nước tiểu, làm áp lực trong thận tăng lên khiến nhu mô thận bị ép mỏng đi. Nếu tình trạng kéo dài, thận sẽ mất chức năng hoàn toàn. Người bệnh có thành bụng dày do thừa cân, muốn hồi phục nhanh để kịp lịch trình tham quan và về nước nên bác sĩ Đức chỉ định phẫu thuật lấy sỏi bằng robot Da Vinci Xi.
Thay vì phải đục một vài lỗ xuyên qua nhu mô thận như phương pháp tán sỏi nội soi qua da, bác sĩ điều khiển cánh tay robot cắt mở bể thận, linh hoạt gắp nguyên khối sỏi san hô qua chỗ mở bể thận, không làm rách các đài thận nhỏ. Sau khi gắp sỏi chính, dưới hình ảnh 3D phóng đại 10-12 lần, bác sĩ điều khiển các cánh tay robot gắp sạch các vụn sỏi nhỏ.
Bác sĩ Đức đang điều khiển các cánh tay robot lấy sỏi cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Anh Trương xuất viện sau hai ngày hậu phẫu, có thể vận động, du lịch bình thường. Bác sĩ đặt thông JJ giúp đường tiểu người bệnh thông thoáng, vết mổ mau lành. Sau một tuần, anh quay lại rút ống thông trước khi bay về nước. Bác sĩ Đức làm hồ sơ phân chất sỏi để anh tiếp tục theo dõi và tái khám với bác sĩ gia đình ở Mỹ.
Sỏi san hô là một dạng sỏi thận nguy hiểm, có nhiều nhánh, lấp đầy bể thận và các đài thận trông giống như một rạn san hô. Loại sỏi này chủ yếu hình thành do nhiễm trùng đường tiết niệu mạn tính. Bệnh thường khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Nếu không được điều trị, sỏi san hô sẽ chèn ép làm giãn đài bể thận, gây xơ hóa và mất chức năng thận. Vi khuẩn từ sỏi có thể xâm nhập vào máu, gây nguy hiểm đến tính mạng.
Sỏi san hô không thể tự đào thải qua nước tiểu hay điều trị bằng thuốc, phẫu thuật gần như là phương pháp bắt buộc. Tùy thể trạng người bệnh và kích thước sỏi, bác sĩ có thể chỉ định tán sỏi qua da hoặc kết hợp với tán sỏi ngoài cơ thể, mổ hở hoặc nội soi truyền thống hay nội soi có robot hỗ trợ.
Bác sĩ Đức khuyến cáo người dân đi khám ngay khi có các triệu chứng như đau âm ỉ vùng thắt lưng, nhiễm trùng đường tiết niệu tái đi tái lại (tiểu buốt, tiểu rắt), tiểu ra máu, sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, suy nhược... Sỏi san hô có tỷ lệ tái phát rất cao nên dù điều trị thành công người bệnh vẫn cần uống nhiều nước, dùng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ, tái khám mỗi 3-6 tháng.
Đình Lâm
* Tên nhân vật đã được thay đổi