Trả lời:

Bệnh dại do virus xâm nhập vào cơ thể qua vết cắn, cào, liếm lên vết thương hở của động vật có vú máu nóng như chó, mèo, thỏ, khỉ, sóc... Khi phát bệnh, gần 100% ca bệnh tử vong.

Việc băng bó, đắp lá lên vết thương chó cắn càng tạo điều kiện cho virus dại xâm nhập dễ dàng hơn. Thực tế, nước ta đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong do dại vì đắp các loại lá lên vết thương chó cắn, ví dụ như người đàn ông 48 tuổi, ở Lâm Đồng tử vong sau hai tháng bị chó cắn.

Bạn nên rửa sạch vết thương với xà phòng và dưới vòi nước sạch chảy liên tục trong 15 phút, sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn i ốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn. Sau đó đến cơ sở y tế để bác sĩ xử lý vết thương, tư vấn tiêm chủng phù hợp.

Còn lá ngải cứu có vị đắng, tính ấm, có tác dụng trị đau bụng, nôn ra máu, chảy máu cam, đại tiện ra máu, kinh nguyệt không đều, ung nhọt, lở loét... Ngải cứu được áp dụng cho các trường hợp sơ cứu khẩn cấp khi bị đứt da, rắn cắn, côn trùng cắn... song không nên áp dụng với vết thương do chó cắn gây ra.

Cách dự phòng bệnh dại duy nhất là tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại. Có hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), tiêm bắp hoặc tiêm trong da. Trường hợp bị cắn cào, lần đầu tiêm dại, không nhớ lịch sử tiêm cần tiêm bắp 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28 hoặc 8 mũi tiêm trong da vào các ngày 0, 3, 7, 28 (mỗi lần hai mũi).

Trường hợp vết thương nặng, gần thần kinh trung ương, đầu chi, con vật có dấu hiệu dại hoặc không theo dõi được, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm thêm huyết thanh kháng dại. Nếu tiêm đủ phác đồ lần trước, lần bị cắn cào sau tiêm hai mũi vào ngày 0, 3, không cần huyết thanh.

Vaccine dại có thể tiêm dự phòng trước phơi nhiễm, lịch tiêm 3 mũi vào ngày 0, 7, 21 hoặc 28, tiêm bắp hoặc trong da. Khi bị cắn, cào, liếm, nếu đã tiêm đủ phác đồ trước đó thì chỉ cần tiêm nhắc 2 mũi vào ngày 0 và 3, không cần huyết thanh dù vết thương nặng.

Bác sĩ Phạm Văn Phú
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC