Người phụ nữ ở phường Tân Sơn Nhì, TP HCM, cho biết đột ngột ra nhiều khí hư màu vàng đặc, mùi hôi tanh, ngứa rát và đau khi quan hệ, vì vậy cách đây ba tháng đã đi khám. Ngoài kết quả nhiễm HPV, chị còn bị viêm lộ tuyến cổ tử cung độ hai, phải điều trị.
Chị Giang lo lắng nhất về việc nhiễm HPV, do chủng này có khả năng gây ung thư cổ tử cung, bên cạnh đó có thể gây ung thư ở hậu môn, vùng hầu họng, dù bản thân chị chưa bị virus làm tổn thương cổ tử cung. Vậy là, chị quyết định cả nhà phải phòng ngừa virus này.
Chị sử dụng riêng nhà vệ sinh với chồng con, thay mới các đồ dùng như gối, chăn, ga trải giường, dụng cụ cắt móng mỗi người một bộ riêng. Với hai con đang tuổi dậy thì, chị đăng ký cho con chủng ngừa vaccine HPV tại VNVC Celadon. Với chồng, ngoài tiêm vaccine chị dặn anh thay đổi thói quen sinh hoạt để tăng cường sức khỏe, khám và tầm soát bệnh nam khoa định kỳ thay cho việc không đi khám như trước.
Bố cùng con trai tiêm vaccine HPV phòng bệnh tại VNVC Điện Biên Phủ, TP HCM. Ảnh: Diệu Thuần
Còn Minh Thiên, 33 tuổi, Đắk Lắk, bị sốc khi nhận kết quả dương tính type HPV 18 và ung thư cổ tử cung giai đoạn CIN2. Chị cho biết trước đó không có biểu hiện nào bất thường, khí hư bình thường và không có mùi hôi, vùng kín không ngứa rát.
Bác sĩ giải thích bệnh đang ở giai đoạn tiền ung thư và điều trị khoét chóp cổ tử cung thành công. Song chị vẫn sợ bệnh âm thầm tiến triển thành giai đoạn trễ, lây cho chồng.
Chị thúc giục anh đi xét nghiệm HPV và tầm soát ung thư. Khi kết quả xét nghiệm HPV của anh âm tính, điều trị ung thư ổn định, chị đã đăng ký tiêm HPV cho hai vợ chồng. "Tôi phát hiện bệnh khi không có dấu hiệu nào cảnh báo, nếu hai vợ chồng cùng mắc ung thư sẽ không biết làm sao", chị Thiên chia sẻ. Do hai con chưa đến tuổi tiêm vaccine, chị phòng cho con qua việc ăn uống đủ chất dinh dưỡng, tăng cường vận động, tránh thức khuya.
Theo bác sĩ Tăng Anh Dũng, bác sĩ Trưởng Trung tâm VNVC Celadon, HPV là virus u nhú ở người với hơn 200 type, trong đó hơn 40 type gây bệnh ở đường sinh dục, hậu môn, miệng, họng. Khoảng 15 type có nguy cơ cao gây ung thư, phổ biến nhất là type 16 và 18. Người nhiễm thường không có triệu chứng rõ ràng ban đầu, bệnh tiến triển âm thầm và chỉ bộc phát ở giai đoạn muộn.
Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM phẫu thuật cho người mắc ung thư cổ tử cung do virus HPV gây ra. Ảnh: Ngọc Châu
Mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 600.000 ca ung thư liên quan đến HPV. Tại Việt Nam, có khoảng 6.200 ca ung thư và 2.500 ca tử vong do ung thư cổ tử cung, nam giới mắc ung thư vòm họng cao gấp 5 lần nữ. Hiện chưa có thuốc đặc trị loại bỏ hoàn toàn HPV, điều trị chủ yếu xử lý tổn thương do virus gây ra.
Mọi người phòng bệnh do virus HPV gây ra bằng tình dục an toàn, không dùng chung đồ cá nhân, hạn chế rượu bia, chất kích thích. Tiêm vaccine cho cả nam và nữ là biện pháp hiệu quả, bảo vệ hơn 90%. Với người đã nhiễm một type HPV, tiêm vaccine nhằm bảo vệ type virus chưa nhiễm và ngăn tái nhiễm type virus đã nhiễm sau khi đào thải ra khỏi cơ thể.
Việt Nam hiện có hai loại vaccine HPV: Gardasil (phòng 4 type: 6, 11, 16, 18) tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi; Gardasil 9 (phòng 9 type: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) tiêm cho nam và nữ từ 9-45 tuổi. Trong đó, với vaccine Gardasil, bé gái từ 9 đến dưới 14 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi cách nhau 6-12 tháng, người từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Còn với vaccine Gardasil 9, trẻ 9 đến dưới 15 tuổi chỉ tiêm hai mũi cách nhau 6-12 tháng. Người 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Phúc An
*Tên các nhân vật được thay đổi.