Trả lời:

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do virus HBV gây ra, có thể diễn tiến cấp tính hoặc mạn tính. Không phải tất cả người mắc viêm gan B đều phải uống thuốc kháng virus suốt đời song nhiều trường hợp mạn tính, thời gian điều trị có thể kéo dài nhiều năm, tùy vào mức độ hoạt động của virus và tình trạng tổn thương gan.

Ở giai đoạn cấp tính (trong vòng 6 tháng), phần lớn người bệnh có thể tự đào thải virus nhờ đáp ứng miễn dịch tự nhiên. Khi đó, bác sĩ chủ yếu theo dõi men gan, chức năng gan, chưa cần điều trị kháng virus đặc hiệu. Tuy nhiên, nếu virus tồn tại trên 6 tháng, bệnh được xác định là viêm gan B mạn tính, cần được quản lý lâu dài.

Yếu tố quan trọng trong điều trị viêm gan B mạn tính là đánh giá mức độ nhân lên của virus cùng tổn thương gan hiện có. Xét nghiệm định lượng HBV DNA giúp xác định tải lượng virus trong máu. Khi HBV nhân lên mạnh, làm tăng men gan (ALT, AST) kéo dài, nguy cơ tiến triển xơ gan, suy gan, ung thư gan. Lúc này, người bệnh cần được điều trị bằng thuốc kháng virus nhằm ức chế HBV nhân lên đồng thời bảo vệ tế bào gan.

Các thuốc kháng virus hiện nay có hiệu quả cao trong kiểm soát virus nhưng chưa thể loại bỏ hoàn toàn HBV khỏi cơ thể. Vì vậy, nếu ngừng thuốc không đúng chỉ định, virus có thể tái hoạt động, nguy cơ gây suy gan cấp. Đây là lý do nhiều bệnh nhân phải duy trì điều trị kéo dài để giữ virus ở mức ức chế ổn định.

Diễn tiến tự nhiên của viêm gan B mạn tính trải qua nhiều giai đoạn, bao gồm dung nạp miễn dịch, viêm gan mạn hoạt động, giai đoạn không hoạt động, tái hoạt động. Ở người mang virus không hoạt động (men gan bình thường, HBV DNA thấp, chưa có dấu xơ hóa gan, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ thay vì điều trị ngay. Ngược lại, khi bệnh chuyển sang giai đoạn hoạt động, người bệnh cần dùng thuốc để ngăn ngừa tổn thương gan tiến triển.

Tình trạng gan được đánh giá thông qua xét nghiệm men gan, siêu âm đo độ đàn hồi gan (FibroScan) hoặc các phương pháp chuyên sâu khác. Nếu đã xuất hiện xơ hóa đáng kể (F2 trở lên) hoặc xơ gan, người bệnh thường phải điều trị lâu dài, duy trì thuốc gần như suốt đời để phòng ngừa biến chứng xơ gan, ung thư gan.

Trong một số trường hợp, khi người bệnh đạt ức chế virus bền vững trong thời gian dài, men gan duy trì bình thường, không có xơ gan..., bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc ngừng thuốc. Tuy nhiên, người bệnh cần theo dõi sát sau khi ngưng điều trị vì nguy cơ tái phát vẫn còn.

Chồng bạn nên tái khám thường xuyên để bác sĩ theo dõi, đánh giá. Thời gian điều trị phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, mức độ tổn thương gan và đáp ứng của từng người.

BS.CKI Hoàng Đình Thành
Khoa Nội Tiêu hóa
Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM