Khô mắt xảy ra khi mắt không sản xuất đủ nước mắt hoặc nước mắt bốc hơi quá nhanh. Người bị khô mắt thường gặp các triệu chứng điển hình dưới đây.
Cảm giác nóng rát hoặc châm chích
Cảm giác nóng rát hoặc châm chích thường xuất hiện khi mắt bị khô. Nguyên nhân do lượng nước mắt tiết ra không đủ hoặc bốc hơi quá nhanh, khiến giác mạc (lớp ngoài cùng của mắt) khô và kích ứng. Chớp mắt có thể kích thích mí mắt tiết lớp dầu bảo vệ màng phim nước mắt giúp bôi trơn bề mặt nhãn cầu. Khi lớp dầu này thiếu hụt, màng nước mắt kém ổn định, mắt đau rát và khó chịu.
Đỏ mắt
Thông thường, mỗi lần chớp mắt, màng phim nước mắt sẽ được dàn đều khắp bề mặt giác mạc. Nếu cơ chế này hoạt động kém hiệu quả, mí mắt có thể cọ xát vào giác mạc đang khô, gây kích ứng. Khi đó, các mạch máu ở củng mạc (lòng trắng của mắt) dễ giãn nở và nổi rõ, làm mắt bị đỏ.
Đỏ mắt còn có thể liên quan đến rối loạn tuyến Meibomian (MGD) - các tuyến nhỏ nằm ở bờ mi, có nhiệm vụ tiết dầu bảo vệ màng phim nước mắt. Khi các tuyến này hoạt động kém, lượng dầu tiết ra không đủ, màng nước mắt nhanh bốc hơi.
Nhạy cảm với ánh sáng
Ánh sáng đi vào mắt trước hết phải xuyên qua màng phim nước mắt. Khi bị khô mắt, các điểm khô hoặc bề mặt gồ ghề xuất hiện trên giác mạc, mắt trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng.
Sự khó chịu này có thể liên quan đến các tế bào cảm thụ ánh sáng ở võng mạc - lớp mô lót phía sau mắt, nơi kết nối với các dây thần kinh truyền cảm giác đến đầu và mặt. Vì vậy, người mắc chứng sợ ánh sáng (photophobia) thường phải nheo hoặc nhắm mắt khi tiếp xúc với ánh sáng, mức độ khó chịu có thể từ cảm giác chói nhẹ đến đau dữ dội.
Nhìn mờ
Sự suy giảm hoặc kém ổn định của màng phim nước mắt khiến tầm nhìn trở nên mờ hoặc dao động. Thị lực có thể vẫn bình thường vào buổi sáng do mắt được nghỉ ngơi trong lúc ngủ. Tuy nhiên, tình trạng thiếu ổn định của màng phim nước mắt có thể xuất hiện nhanh sau khi thức dậy, làm thị lực mờ dần trong ngày.
Cảm giác cộm xốn như có cát trong mắt
Các điểm khô trên màng phim nước mắt có thể gây kích ứng, cộm, xốn hoặc lạo xạo như có cát hay bụi mắc kẹt trong mắt.
Chảy nước mắt sống
Chảy nước mắt sống cũng là biểu hiện của khô mắt. Khi chất lượng nước mắt không đạt chuẩn, sự cân bằng giữa nước, dầu và chất nhầy bị rối loạn, khả năng bảo vệ mắt suy giảm. Nếu tuyến Meibomian hoạt động kém, lượng dầu tiết ra không đủ để giữ nước mắt ổn định, nước mắt dễ bốc hơi nhanh hoặc trào ra ngoài, gây chảy nước mắt sống.
Mỏi mắt
Mỏi mắt thường xảy ra khi nhìn chằm chằm màn hình thiết bị điện tử trong thời gian dài, làm giảm tần suất chớp mắt giảm. Tình trạng này có thể gặp ở bất kỳ ai, nhưng người mắc hội chứng khô mắt dễ bị ảnh hưởng nặng hơn. Chớp mắt giúp bôi trơn và duy trì sự ổn định của màng phim nước mắt.
Người bị khô mắt nhẹ có thể kiểm soát bằng cách điều chỉnh thói quen sinh hoạt như chớp mắt thường xuyên, nghỉ ngơi hợp lý và sử dụng nước mắt nhân tạo. Nếu tình trạng kéo dài, ảnh hưởng đến thị lực hoặc sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên đi khám sớm để được tư vấn và điều trị phù hợp.
Bảo Bảo (Theo Health)