4 lần mắc tay chân miệng liệu có tái nhiễm?

Con tôi 2 tuổi đã mắc tay chân miệng bốn lần lúc 2 tháng, 4 tháng, 10 tháng và 1 tuổi. Giờ con có nguy cơ mắc lại và cần tiêm vaccine không? (Vũ Thị Hoa, TP HCM)

Trả lời:

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do nhóm virus đường ruột Enterovirus gây ra. Bệnh dễ lây qua tiếp xúc với dịch tiết, phân, nước bọt hoặc đồ vật nhiễm virus. Đặc biệt, virus gây bệnh tay chân miệng cho trẻ, nhất là trẻ dưới 6 tuổi có nhiều chủng khác như Coxsackievirus A16, A6, Enterovirus 71 (EV71). Riêng chủng EV71 có nhiều phân nhóm như B3, B4, B5, C1, C4, C5... Trẻ có thể nhiễm bệnh nhiều lần do các chủng virus và phân nhóm khác nhau của chủng virus EV71. Ví dụ, trẻ từng mắc phân nhóm B4 của chủng EV71 có thể tái nhiễm với phân nhóm C1.

Một nghiên cứu thực hiện trên 1.842 trẻ tái nhiễm tay chân miệng ở Vũ Hán (Trung Quốc), đăng trên Thư viện Y khoa Mỹ (2018) cho thấy khoảng cách giữa các lần ít nhất là 15 ngày hoặc vài tháng. Cũng theo nghiên cứu này, tỷ lệ tái nhiễm cao hơn ở trẻ dưới 3 tuổi và cũng có thể tái nhiễm quá bốn lần phụ thuộc vào việc tiếp xúc với chủng virus lưu hành, vệ sinh, hệ miễn dịch của trẻ.

Con bạn 2 tuổi, mắc tay chân miệng bốn lần cũng không nên chủ quan. Hiện bệnh tay chân miệng đang gia tăng ca mắc và nhập viện, biến chứng nặng ở các tỉnh thành. Để giúp trẻ tránh tái nhiễm, bạn nên phòng bệnh cho con bằng cách thực hiện tốt và thường xuyên nguyên tắc "3 sạch": ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay sạch. Cần cho trẻ ăn uống đủ chất dinh dưỡng, uống đủ nước, tăng cường vitamin từ rau củ, nước trái cây, đồng thời cho trẻ ngủ đủ giấc, phơi nắng, vận động để tăng cường sức đề kháng. Cần tránh cho trẻ tiếp xúc với các bé khác đang ho, sốt, đau họng, ban mụn nước mọc trên da.

Trẻ chưa đi học cũng có thể lây bệnh từ người lớn, trẻ lớn trong nhà mang mầm bệnh nhưng không biểu hiện triệu chứng. Do đó, người lớn, trẻ lớn khi đi học, đi làm về nên rửa tay, thay quần áo, tắm gội mới nên tiếp xúc với bé. Khi trẻ tái nhiễm bệnh, phụ huynh nên đi khám và cần theo dõi sát các dấu hiệu nặng như sốt cao không hạ, giật mình, run tay chân, thở nhanh, quấy khóc liên tục, bỏ ăn...

Bộ Y tế đã cấp phép vaccine tay chân miệng cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Vaccine được Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm từ ngày 25/9 trên toàn quốc. Sau hơn nửa tháng, VNVC tiêm hơn 100.000 liều và tiếp nhận hàng trăm nghìn lượt đặt trước. Vaccine giúp phòng ngừa và nguy cơ tái nhiễm bệnh do chủng EV71, tác nhân có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp như viêm não, viêm màng não, viêm thân não, suy tim phổi... Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để con được tiêm sớm, tránh tái nhiễm bệnh do EV71.

ThS.BS Ngô Thị Kim Phượng

Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC