Theo bác sĩ Nguyễn Trung Hiếu, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, phần lớn lo lắng của người bệnh xuất phát từ việc thiếu thông tin về khả năng thích nghi của cơ thể. Khi mất đi một bên, quả thận còn lại sẽ xảy ra hiện tượng phì đại bù trừ, tăng dần kích thước và số lượng đơn vị lọc. Nhờ cơ chế này, một quả thận khỏe mạnh có thể gánh vác gần như toàn bộ chức năng của cả hai quả thận trước đó.
Bác sĩ Hiếu khẳng định nguy cơ suy thận không đến từ việc số lượng thận giảm đi một nửa, mà chủ yếu do quả thận duy nhất bị tổn thương bởi bệnh lý hoặc thói quen sinh hoạt. Thực tế lâm sàng ghi nhận đa số người chỉ có một quả thận vẫn lao động, sinh hoạt bình thường. Nhiều người hiến thận vẫn duy trì sức khỏe ổn định trong nhiều năm mà không gặp biến chứng.
Dù khả năng bù trừ tốt, người có thận độc nhất vẫn đối mặt rủi ro cao hơn nếu mắc các bệnh nền không được kiểm soát. Tăng huyết áp và đái tháo đường là hai nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương mạch máu thận. Bên cạnh đó, tình trạng nhiễm trùng tiết niệu tái diễn hoặc sỏi thận sẽ trở nên đặc biệt nguy hiểm khi xảy ra trên cơ quan lọc máu duy nhất còn lại. Việc thiếu theo dõi y tế định kỳ cũng khiến các tổn thương tiến triển âm thầm, thường chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn.
Để bảo vệ chức năng thận lâu dài, chuyên gia khuyến cáo người bệnh cần loại bỏ ngay các thói quen gây hại. Chế độ ăn quá mặn làm tăng gánh nặng đào thải natri và gây tăng huyết áp, trong khi việc nạp quá nhiều đạm kéo dài sẽ gia tăng áp lực lọc lên cầu thận. Thói quen uống ít nước, nhịn tiểu dễ dẫn đến nhiễm trùng và hình thành sỏi. Đặc biệt, việc lạm dụng thuốc giảm đau, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, hút thuốc lá hay uống rượu bia đều trực tiếp gây độc và làm tổn thương tế bào thận.
Người dân nên khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm chức năng và siêu âm ít nhất 6 tháng một lần để tầm soát sớm bất thường. Việc xây dựng thực đơn khoa học với nhiều rau xanh, ăn nhạt, uống đủ nước và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết là chìa khóa để "sống chung hòa bình" với tình trạng này.
"Chỉ cần chăm sóc đúng cách và tuân thủ chỉ định chuyên môn, quả thận còn lại hoàn toàn có thể đồng hành cùng người bệnh suốt đời", bác sĩ Hiếu nhấn mạnh.
Lê Nga