'Không thể bỏ Ban đại diện cha mẹ học sinh chỉ vì quỹ phụ huynh có vấn đề'

Điều cần loại bỏ là lạm thu, chi tiêu hình thức, sự thiếu minh bạch và áp lực đóng góp, chứ không phải Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Theo dõi những tranh luận gần đây về việc "nên giữ hay bỏ Ban đại diện cha mẹ học sinh?", tôi hiểu vì sao nhiều phụ huynh bức xúc. Những khoản thu thiếu minh bạch, những lời vận động mang danh tự nguyện nhưng khiến người ta khó từ chối, hay tâm lý lo con bị để ý nếu bố mẹ không đóng góp đều là những vấn đề có thật, không thể xem nhẹ. Nhưng từ những bất cập ấy để đi đến kết luận nên bỏ Ban đại diện cha mẹ học sinh, theo tôi, là một bước suy luận quá vội vàng.

Là một phụ huynh có con đang đi học, tôi nghĩ cần nhìn nhận công bằng hơn về chuyện quỹ lớp cũng như vai trò của Ban phụ huynh. Không phải lớp nào cũng thu - chi giống nhau, bởi mỗi Ban đại diện có cách làm, nhu cầu và quan điểm khác nhau. Có nơi việc vận động đóng góp trở thành gánh nặng, nhưng cũng có nơi quỹ lớp được sử dụng hợp lý, tiết kiệm và mang lại lợi ích thiết thực cho học sinh. Không thể chỉ nhìn vào những trường hợp tiêu cực rồi mặc định mọi khoản thu của mọi lớp đều vô lý.

Chẳng hạn, lớp con tôi chi tiền mua một số vật dụng chung phục vụ hoạt động của lớp, hỗ trợ tổ chức những hoạt động tập thể phù hợp cho học sinh, hay thăm hỏi khi gia đình một em gặp biến cố... đó đều là những khoản chi chính đáng nếu được thống nhất rõ ràng và thực hiện trên tinh thần tự nguyện. Đôi khi, một khoản chi nhỏ còn thể hiện sự quan tâm, sẻ chia giữa các gia đình, giúp con trẻ học được cách sống có tình cảm và trách nhiệm với tập thể.

Chúng ta cần phân biệt giữa một khoản chi phục vụ nhu cầu thực tế với việc mua quà cáp hình thức, biếu xén hay tổ chức những hoạt động vượt quá khả năng của nhiều gia đình. Vấn đề không nằm ở việc ban phụ huynh có tồn tại hay không, mà ở mục đích sử dụng và cách những người quản lý quỹ thực hiện trách nhiệm của mình.

Từ trải nghiệm của một phụ huynh, tôi thấy điều quan trọng nhất là sự minh bạch. Phụ huynh cần được biết dự kiến thu bao nhiêu, dùng vào việc gì, khoản nào thực sự cần thiết và cuối năm còn thừa bao nhiêu? Các khoản chi cần có chứng từ hoặc căn cứ rõ ràng, được thông tin đầy đủ và có sự đồng thuận phù hợp. Không nên có chuyện một vài người tự quyết định rồi thông báo cả lớp phải đóng tiền.

>> 'Không thu quỹ, hội phụ huynh sẽ hoạt động hiệu quả hơn'

Điều quan trọng nhất, tự nguyện phải thực sự là tự nguyện. Một gia đình không có điều kiện hoặc không đồng ý với một khoản chi không nên phải chịu sức ép từ tập thể. Càng không thể để học sinh cảm thấy mình thua kém bạn bè chỉ vì bố mẹ đóng ít hơn hoặc không đóng. Nếu khoản chi không thiết yếu, không đạt được sự đồng thuận, Ban đại diện hoàn toàn có thể điều chỉnh hoặc không thực hiện. Không phải hoạt động nào cũng cần tiền, và không phải tình cảm nào cũng cần được quy đổi thành tiền bạc.

Tôi cũng muốn nói đến những phụ huynh đang làm đại diện cho lớp. Phần lớn công việc này được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, bằng thời gian và công sức ngoài công việc, gia đình của họ. Họ phải trao đổi với giáo viên, tiếp nhận ý kiến trái chiều, cân đối những mong muốn khác nhau và đôi khi đứng giữa những tranh luận rất khó xử. Nếu họ làm tốt, công sức ấy đáng được ghi nhận. Nếu có người quản lý quỹ thiếu trách nhiệm hoặc sử dụng tiền sai mục đích, cần yêu cầu giải trình và xử lý cụ thể, chứ không nên vì thế mà phủ nhận vai trò của tất cả những người làm trong Hội phụ huynh.

Ban đại diện cha mẹ học sinh vẫn là cầu nối hữu ích giữa gia đình và giáo viên, giúp tập hợp ý kiến, phối hợp giải quyết những vấn đề của lớp và tạo điều kiện để cha mẹ cùng quan tâm đến môi trường học tập của con. Con tôi đang ở năm cuối tiểu học. Tôi mong những năm tháng đến trường của con không bị phủ bóng bởi chuyện tiền nong, nhưng cũng mong con được sống trong một tập thể mà mọi người biết quan tâm, chia sẻ và cùng có trách nhiệm.

Theo tôi, điều cần loại bỏ là lạm thu, chi tiêu hình thức, sự thiếu minh bạch và áp lực đóng góp. Đừng vì một số Ban đại diện làm chưa tốt mà đòi xóa bỏ tất cả. Điều chúng ta cần là những Ban đại diện hoạt động đúng chức năng, những khoản thu chi có lý có tình và một nguyên tắc không thể thỏa hiệp: tiền bạc không được trở thành thước đo sự quan tâm của cha mẹ, càng không được quyết định cách một đứa trẻ được đối xử ở trường.

Tú Hảo

• 5 phụ huynh không đồng ý trích quỹ tặng quà giáo viên dịp trung thu
• Tôi phản đối đóng quỹ phụ huynh để mua quà tặng giáo viên ngày 20/10, 8/3
• Khoản thu 'tự nguyện' nhưng phụ huynh đóng cào bằng một triệu đồng
• Đường đi của quỹ phụ huynh 40 triệu đồng một năm lớp con tôi
• Quỹ phụ huynh biến tôi thành 'nhà tài trợ' của nhà trường
• 'Quỹ phụ huynh 5 triệu một năm chủ yếu chi cho giáo viên, ban giám hiệu'