Có nên nằm ngủ với gối đầu?

Mỗi người có một tư thế ngủ khác nhau, song câu hỏi chung thường được đặt ra là "nằm không gối có tốt cho lưng hơn?", hay chiếc gối mới là "cứu cánh" cho giấc ngủ. Hiện chưa có một nghiên cứu khoa học đối chứng trực tiếp giữa nhóm người ngủ có gối và không gối để phân định bên nào tốt hơn. Tuy nhiên, các bác sĩ chuyên điều trị vấn đề về lưng và cổ cho rằng có những nguyên tắc logic cơ bản cần lưu tâm trong vấn đề này.

Có nên nằm gối khi ngủ?

"Về mặt y khoa, chúng tôi thực sự chưa có đáp án cuối cùng cho câu hỏi đó", tiến sĩ Mara Vucich, chuyên gia về cột sống tại Trung tâm Cột sống Maryland thuộc Bệnh viện Mercy (Mỹ), cho biết. Tuy nhiên, các bác sĩ đều đồng thuận rằng giữ cột sống ở vị trí "trung tính" (neutral position) là cách tốt nhất để giảm nguy cơ đau lưng và cổ.

Vị trí cột sống trung tính được hiểu là khi đầu, cổ và lưng nằm trên một đường thẳng, đồng thời vẫn duy trì được các đường cong tự nhiên của từng bộ phận.

"Với đại đa số mọi người, ngủ có gối tốt hơn đáng kể", tiến sĩ Ari R. Berg, bác sĩ phẫu thuật cột sống tại Trung tâm Y tế Đại học Hackensack, khẳng định. Theo ông, bất kể bạn ngủ ở tư thế nào, chiếc gối phải nâng đỡ đầu và cổ sao cho duy trì được sự thẳng hàng trung tính của cột sống. Điều này có nghĩa là chiếc gối giúp giữ đường cong tự nhiên của cổ thẳng với phần còn lại của cột sống, tương tự khi bạn đang đứng với tư thế chuẩn.

Tuy nhiên, gối không phải là "phép màu". Theo tiến sĩ Vucich, chiếc gối không phù hợp có thể làm lệch sự thẳng hàng này. Dù vậy, tiến sĩ Berg cho rằng duy trì cột sống trung tính khi không có gối thường khó khăn hơn. Nếu thiếu gối, hầu hết tư thế ngủ sẽ ép cổ vào một góc gập không tự nhiên trong nhiều giờ liền dẫn đến đau cơ, cứng khớp và thậm chí kích thích dây thần kinh. Ngoại lệ duy nhất có thể là những người có thói quen nằm sấp.

Lợi ích của việc nằm gối

"Chìa khóa" nằm ở việc chọn đúng loại gối. "Ngủ với gối cho phép duy trì sự thẳng hàng của cột sống cổ", tiến sĩ Jason A. Smith, Giám đốc y khoa kiêm Chủ tịch bộ phận Y học Thể chất và Phục hồi chức năng tại Atlantic Health, giải thích. Giữ cho cổ phẳng nhất có thể giúp các khớp không bị kích ứng.

"Nếu bị tác động, các khớp này có thể gây co thắt cơ và đau đầu", tiến sĩ Smith nói thêm. Ngoài ra, tiến sĩ Vucich cho rằng nằm gối thường mang lại cảm giác thoải mái hơn.

Việc chọn gối phụ thuộc rất nhiều vào tư thế ngủ của bạn:

• Người nằm nghiêng: Gối cần lấp đầy khoảng trống giữa tai và phía ngoài vai, ngăn đầu bị gục xuống dưới.

• Người nằm ngửa: Gối cần hỗ trợ đường cong tự nhiên của cổ, tránh để đầu ngửa ra sau quá mức.

Theo tiến sĩ Vucich, điều này đồng nghĩa với việc người nằm nghiêng cần gối cao, người nằm ngửa cần gối có độ cao trung bình, và người nằm sấp cần loại mỏng nhất.

"Bằng cách giữ cổ ở vị trí trung tính, chiếc gối phù hợp sẽ giúp các cơ ở cổ và vai thư giãn hoàn toàn. Bạn có thể chìm vào giấc ngủ sâu mà không cần trăn trở, xoay người quá nhiều, giúp cơ thể phục hồi tốt hơn trong đêm", tiến sĩ Berg chia sẻ.

Khi nào nằm không gối có lợi?

Thực tế, không có nhiều lợi ích nếu ngủ không gối trừ khi bạn là người hay nằm sấp. "Khi nằm sấp, bạn buộc phải quay đầu sang một bên trong nhiều giờ, tư thế này vốn đã đặt cổ vào tư thế bị xoắn và tổn thương", tiến sĩ Berg giải thích. Nếu dùng thêm gối, bạn sẽ ép đầu mình vừa bị đẩy ngược lên trên vừa bị xoắn.

Bỏ gối giúp đầu và cổ ở vị trí bằng phẳng hơn, ít bị căng thẳng hơn so với cột sống. Vì lý do này, nếu bạn ngủ nằm sấp và không thể thay đổi tư thế, nằm không gối hoặc dùng một chiếc gối cực mỏng là lựa chọn tốt nhất.

Tuy nhiên, tiến sĩ Smith vẫn khuyên nên dùng một chiếc gối phẳng thay vì bỏ hẳn. "Nếu chiếc gối hiện tại làm bạn đau cổ, lời khuyên của tôi là hãy đổi gối thay vì nhất thiết phải nằm không gối", ông nói.

Tác hại của việc dùng gối sai cách

Bản thân việc nằm gối không có hại, vấn đề nằm ở việc chọn sai loại. "Gối quá cao hoặc quá mềm có thể làm thay đổi đáng kể cấu trúc thẳng hàng của cổ, gây đau đớn về lâu dài", tiến sĩ Smith cảnh báo.

Cụ thể:

• Với người nằm ngửa: Gối quá cao sẽ đẩy cằm về phía ngực, làm gập cổ và gây căng cơ vùng gáy, lưng trên.

• Với người nằm nghiêng: Gối quá cao khiến cổ bị lệch lên trên, gây căng thẳng cho bên đối diện. Đây là nguyên nhân phổ biến của tình trạng "vẹo cổ" sau khi ngủ dậy. Nếu gối quá mỏng, đầu sẽ bị thấp xuống nệm, gây căng cơ và dây chằng ở phía trên cổ và vai.

Độ cứng cũng là yếu tố quan trọng. Gối quá mềm có thể bị lún trong đêm, mất khả năng nâng đỡ ổn định. Ngược lại, gối quá cứng có thể tạo ra các điểm áp lực gây khó chịu.

Tác hại của việc không nằm gối

Tiến sĩ Smith chỉ ra rằng ngủ không gối khiến cổ hoàn toàn không có sự hỗ trợ. Không chỉ gây khó chịu, nó còn ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Khi sự thoải mái bị ảnh hưởng, khả năng có một giấc ngủ ngon cũng giảm sút dẫn đến nhiều hệ lụy sức khỏe khác.

Ngay cả khi bạn vào giấc với cột sống thẳng hàng mà không cần gối, cử động trong đêm cũng sẽ phá vỡ trạng thái đó.

"Nếu nằm nghiêng mà không có gối, đầu bạn sẽ thấp hơn hẳn so với vai, gây căng thẳng nghiêm trọng cho cổ theo chiều ngang. Lâu ngày có thể dẫn đến đau nhức, cứng khớp và tổn thương cơ, dây chằng", tiến sĩ Berg cảnh báo. Đối với người nằm ngửa, thiếu gối khiến đầu ngửa ra sau quá mức, làm ép các khớp nhỏ ở sau cổ và gây căng cơ vùng phía trước.

Các bác sĩ khuyến nghị bạn nên ngủ với gối. Tuy nhiên, chiếc gối "vàng" sẽ khác nhau tùy thuộc vào cơ địa và tư thế ngủ của mỗi người. "Bạn cần duy trì cột sống trung tính. Chiếc gối đơn giản là công cụ để bạn đạt được mục tiêu đó", tiến sĩ Berg kết luận.

Mỹ Ý (Theo Prevention)