Cân vào buổi sáng hay tối cho kết quả thật nhất?
Sáng ngủ dậy tôi cân được 50 kg, đến tối cân lại tăng 1-2 kg dù tôi không ăn quá nhiều. Vậy đâu mới là kết quả thật, có phải tôi đang tăng cân thật không? (Yến, 39 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Có nhiều lý do khiến cân nặng liên tục thay đổi trong một ngày, trong đó chế độ ăn uống phải kể đến đầu tiên. Sự cân bằng giữa năng lượng nạp vào từ thực phẩm và năng lượng tiêu hao qua hoạt động thể chất quyết định việc tăng hay giảm cân. Khi lượng calo bạn nạp vào vượt quá lượng calo đốt cháy, cân nặng sẽ tăng, đôi khi rất nhanh.
Thông thường, buổi sáng sau khi ngủ dậy và trước khi ăn uống thường là thời điểm cho kết quả ổn định nhất. Càng về cuối ngày, cân nặng của bạn có xu hướng thay đổi do tác động của các bữa ăn lớn hoặc tập luyện. Sau khi tập luyện, cân nặng có thể giảm tạm thời do mất nước qua mồ hôi. Một số vận động viên có thể giảm từ 6-10% trọng lượng cơ thể sau buổi tập. Với đa số mọi người, việc giảm 1-2 kg sau khi tập là điều không hiếm gặp.
Một lý do khác là uống quá nhiều nước. Một lít nước nặng gần 0,9 kg, vì vậy uống nhiều nước trong thời gian ngắn có thể làm cân nặng của bạn tăng tạm thời. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn nên hạn chế nước uống. Về lâu dài, uống đủ nước, đặc biệt khi thay thế đồ uống có đường bằng nước lọc thông thường có thể hỗ trợ bạn kiểm soát cân nặng.
Ngược lại, mất nước cũng có thể khiến cân nặng giảm nhanh. Cân nặng thay đổi tùy theo việc đại tiện và tiểu tiện. Ăn nhiều nhưng chưa đi đại tiện sẽ làm cân nặng tăng (đôi khi gọi là "trọng lượng phân"). Uống nhiều nước mà chưa đi tiểu cũng có tác dụng tương tự. Ngược lại, tiêu chảy có thể gây mất nước và giảm cân ở một số người.
Bên cạnh đó, sau những đêm thiếu ngủ, bạn có xu hướng cảm thấy đói hơn, ăn nhiều hơn và dễ tăng cân vào cuối ngày. Lưu ý, kết quả cân nặng cũng thay đổi nếu điều kiện cân không nhất quán. Bề mặt đặt cân cần phẳng và cứng, tư thế khi bạn đứng lên cân phải phân bố đều trọng lượng lên cả hai chân, quần áo mặc khi cân nên giống nhau. Những khác biệt nhỏ này cũng có thể khiến số đo cân nặng của bạn chênh lệch đáng kể. Cùng với đó, không phải loại cân nào cũng cho cùng một kết quả
Nhìn chung, cân nặng thay đổi trong ngày là điều bình thường. Vì vậy, không nên quá lo lắng khi thấy những dao động nhỏ. Việc theo dõi cân nặng thường xuyên có thể giúp bạn hiểu rõ các biến động này và duy trì cân nặng ở mức khỏe mạnh.
Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu
Viện Y học Ứng dụng Việt Nam