Nhiệm vụ Proba-3 gồm hai vệ tinh Coronagraph và Occulter của ESA, phóng lên quỹ đạo Trái Đất tháng 12/2024. Cặp vệ tinh tạo ra nhật thực nhân tạo nhằm tìm hiểu vành nhật hoa, lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời.
Tuy nhiên, ngày 14/2, vệ tinh Coronagraph gặp sự cố. Một phản ứng dây chuyền khiến nó mất phương hướng và pin quang năng quay lưng lại với Mặt Trời, dẫn đến cạn năng lượng. Vệ tinh sau đó chuyển sang chế độ sinh tồn, chỉ một số thiết bị điện tử hoạt động và việc truyền dữ liệu xuống mặt đất bị gián đoạn.
Đến ngày 19/3, Giám đốc ESA Josef Aschbacher thông báo, "phép màu xảy ra" vì kết nối lại được với Coronagraph. Cụ thể, nhóm nhà khoa học ESA tại Tây Ban Nha phát hiện một lượng nhỏ ánh sáng Mặt Trời đã chiếu vào các tấm pin trong khi Coronagraph xoay lộn vòng. Họ nắm bắt cơ hội, sử dụng phần năng lượng ít ỏi này để thiết lập lại kết nối.
Cuối cùng sau hơn một tháng bặt tin, trạm mặt đất của ESA tại Tây Ban Nha đã nhận được dữ liệu viễn trắc, gồm thông tin về nhiệt độ, điện áp, tình trạng hoạt động của các hệ thống, từ Coronagraph. Pin quang năng của vệ tinh lại hướng về phía Mặt Trời, cho phép nó nạp năng lượng. Các chuyên gia đang bật lại thiết bị và kiểm tra tình trạng hoạt động của vệ tinh xem có hư hại nào hay không.
"Nhận được phản hồi từ Coronagraph là tin tuyệt vời và mang lại sự nhẹ nhõm lớn", Damien Galano, quản lý nhiệm vụ Proba-3, chia sẻ.
Mô phỏng cặp vệ tinh Proba-3 tạo ra nhật thực nhân tạo. Ảnh: ESA
Trong nhiệm vụ Proba-3, hai vệ tinh Coronagraph và Occulter phải bay theo đội hình chính xác để mô phỏng nhật thực ở độ cao hơn 60.000 km so với bề mặt Trái Đất. Occulter trang bị tấm chắn đường kính 1,4 m, đóng vai trò như Mặt Trăng và chắn ánh sáng Mặt Trời. Trong khi đó, Coronagraph phụ trách quan sát vành nhật hoa từ vùng bóng tối.
Proba-3 cho phép giới khoa học nghiên cứu vành nhật hoa siêu nóng, vốn dễ thấy hơn trong nhật thực toàn phần. Trong khi nhật thực toàn phần trên Trái Đất chỉ kéo dài vài phút và xảy ra khoảng 60 lần một thế kỷ, Proba-3 có khả năng thu thập dữ liệu quan sát từ 10-12 giờ mỗi tuần trong vòng hai năm. Việc quan sát vành nhật hoa giúp hiểu rõ những hiện tượng như gió Mặt Trời và phun trào vành nhật hoa (CME), có thể làm gián đoạn hệ thống điện và liên lạc trên Trái Đất.
Thu Thảo (Theo AFP, Space)