Tôi nên làm gì khi chồng mất, mẹ chồng đòi đất đã tặng riêng

Năm 2016, mẹ chồng tặng riêng cho chồng tôi một mảnh đất và làm sổ đỏ đứng tên anh nhưng anh vừa qua đời, mẹ chồng cùng người nhà sang đòi lại.

Bà đồng thời đề nghị sang tên sổ đỏ cho các anh em ruột của chồng. Mẹ cho rằng đây vốn là đất từ đường của dòng họ, mẹ chồng chỉ đứng ra cho chồng tôi đứng tên chứ không phải tặng riêng hoàn toàn. Hơn nữa đất cho riêng, giờ anh mất thì tôi và các con cũng không được dùng.

Tôi không đồng ý vì giấy chứng nhận ghi rõ tài sản riêng của chồng và việc tặng cho đã hoàn tất từ năm 2016. Gia đình chồng tuyên bố nếu tôi không làm theo yêu cầu, họ sẽ cứ đến đây ở xem tôi làm được gì.

Tôi muốn hỏi mảnh đất có được xem là di sản của chồng để lại không? Mẹ chồng và các anh em ruột của chồng có quyền yêu cầu sang tên hoặc đòi lại đất với lý do đây là đất từ đường không?

Nếu chồng mất mà không để lại di chúc, tài sản này sẽ được pháp luật định đoạt thế nào?

Xin cảm ơn

Độc giả Bích Ngân

Luật sư tư vấn:

Điều 43 luật Hôn nhân Gia đình quy định về tài sản riêng của vợ, chồng trong đó có nội dung, gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng ...

Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định.

Như vậy, với quy định nói trên, thửa đất mà chồng bạn được mẹ chồng tặng cho riêng là tài sản riêng của chồng bạn, được pháp luật công nhận (thông qua việc chồng bạn đã được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).

Do vậy, về nguyên tắc, việc mẹ chồng bạn và các anh em ruột của chồng không có quyền đòi lại, không có quyền yêu cầu bạn sang tên lại thửa đất cho họ.

Mảnh đất sẽ được pháp luật chia thế nào

Sau khi chồng bạn mất, thửa đất này là di sản thừa kế. Trường hợp chồng bạn không để lại di chúc thì di sản được chia theo pháp luật. Cụ thể, được chia đều cho hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của chồng bạn.

Trường hợp thửa đất đủ điều kiện tách thửa thì tòa án có thể xem xét chia bằng hiện vật cho các thừa kế.

Trường hợp không đủ điều kiện tách thửa hoặc căn cứ nhu cầu sử dụng của các bên tranh chấp, tòa án có thể xem xét, xử theo hướng giao thửa đất cho một bên và người được giao đất có nghĩa vụ thanh toán phần chênh lệch cho những thừa kế mà họ không được chia đất.

Ví dụ, thửa đất trị giá 2 tỷ đồng. Hàng thừa kế thứ nhất gồm mẹ chồng, bạn và 2 con chung của vợ chồng bạn. Khi đó, tòa có thể xét xử, tuyên giao cho 3 mẹ con bạn thửa đất nhưng ba mẹ con bạn có nghĩa vụ thanh toán cho mẹ chồng bạn số tiền là 500 triệu đồng tương đương với kỷ phần mà mẹ chồng bạn được hưởng.

Sau khi bạn thanh toán đủ 500 triệu đồng (nộp cho cơ quan thi hành án) và được cơ quan thi hành án xác nhận thì mẹ con bạn có quyền liên hệ với Văn phòng đăng ký đất đai để đăng ký biến động (sang tên thửa đất) theo quy định.

Luật sư Vũ Tiến Vinh
Công ty Luật Bảo An, Hà Nội