Thẩm phán định đoạt số phận cựu tổng thống Hàn Quốc

Thẩm phán Jee Kui-youn, người từng xử nhiều vụ án đình đám ở Hàn Quốc, sẽ định đoạt số phận cựu tổng thống Yoon Suk-yeol sau khi ông bị đề nghị án tử hình.

Trong phiên tòa cuối cùng xét xử ông Yoon Suk-yeol, 65 tuổi, về tội nổi loạn tại Tòa án quận Trung tâm Seoul ngày 13/1, các công tố viên đã đề nghị mức án tử hình với cựu tổng thống Hàn Quốc vì ban bố tình trạng thiết quân luật hồi tháng 12/2024.

Một công tố viên cho biết các nhà điều tra xác nhận ông Yoon và cựu bộ trưởng quốc phòng Kim Yong-hyun từ tháng 10/2023 đã chỉ đạo một kế hoạch nhằm duy trì quyền lực cho ông Yoon. Ông Yoon phủ nhận các cáo buộc, cho rằng việc ban bố thiết quân luật nằm trong quyền hạn của tổng thống và động thái này là nhằm cảnh báo các đảng đối lập cản trở hoạt động của chính phủ.

Theo luật Hàn Quốc, tội danh cầm đầu nổi loạn có thể bị tuyên án tử hình, tù khổ sai chung thân. Tòa dự kiến công bố phán quyết vào ngày 19/2 và thẩm phán chủ tọa Jee Kui-youn, 51 tuổi, sẽ định đoạt bản án với ông Yoon.

Jee Kui-youn, the presiding judge of the 25th Criminal Division of the Seoul Central District Court, which is overseeing the trial of former President Yoon Suk Yeol on charges of being the ringleader of an insurrection, speaks regarding media access ahead of Yoon’s trial in Seoul, April 21, 2025. Joint Press Corps — Thẩm phán Jee Kui-youn tại phiên tòa xét xử cựu tổng thống Yoon Suk-yeol ở Tòa án quận Trung tâm Seoul tháng 4/2025. Ảnh: *Yonhap*

Thẩm phán Jee sinh tháng 11/1974 tại Seoul. Ông theo học và lần lượt nhận bằng cử nhân, thạc sĩ ngành luật Đại học Quốc gia Seoul. Năm 1999, Jee vượt qua Kỳ thi Luật sư lần thứ 41, một trong những cuộc thi có tính cạnh tranh cao nhất ở Hàn Quốc.

Ông từng đảm nhiệm vai trò công tố viên quân sự trong thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự năm 2005-2007. Tháng 2/2007, ông bắt đầu sự nghiệp tư pháp với vai trò thẩm phán Tòa án quận Incheon, sau đó công tác tại một số tòa án quận trước khi trở thành thẩm phán nghiên cứu tại Tòa án Tối cao năm 2015.

Thẩm phán nghiên cứu là vị trí đặc thù trong hệ thống tư pháp Hàn Quốc, đòi hỏi năng lực pháp lý vượt trội và sự chặt chẽ, chuẩn xác cao trong tư duy lập luận pháp luật. Họ sẽ nghiên cứu hồ sơ các vụ án phức tạp hoặc có khả năng tạo án lệ, đề xuất hướng giải quyết nhưng không có quyền tự tuyên án.

Năm 2018, Jee trở thành thẩm phán Tòa án quận Busan chi nhánh phía Đông rồi tiếp tục làm thẩm phán nghiên cứu Tòa án Tối cao năm 2020-2023. Kể từ khi được bổ nhiệm làm thẩm phán tòa hình sự Tòa án Trung tâm Seoul tháng 2/2023, ông đã xét xử một số vụ án lớn, liên quan giới tài phiệt và người nổi tiếng Hàn Quốc.

Tháng 2/2024, Jee tuyên chủ tịch Samsung Lee Jae-yong trắng án đối với toàn bộ cáo buộc liên quan vụ sáp nhập giữa Samsung C&T và Cheil Industries năm 2015. Ông Lee, con trai duy nhất của cựu chủ tịch Samsung Lee Kun-hee, bị truy tố vào tháng 9/2020 với cáo buộc thao túng giá cổ phiếu, vi phạm nghĩa vụ và gian lận kế toán trong thương vụ. Các công tố viên sau đó kháng cáo lên tòa phúc thẩm và Tòa án Tối cao, nhưng đều bất thành.

Tháng 9/2024, thẩm phán Jee tuyên phạt nam diễn viên hạng A Yoo Ah-in một năm tù, nộp phạt hai triệu won vì hành vi sử dụng ma túy có tính chất thường xuyên. Mức án diễn viên nhận thấp hơn mức 4 năm tù công tố viên đề nghị trước đó.

Tháng 1/2025, trong giai đoạn đầu cuộc điều tra với ông Yoon liên quan cáo buộc nổi loạn khi ban bố thiết quân luật cuối năm trước đó, Jee là thẩm phán chủ tọa xem xét tính hợp pháp của việc tiếp tục tạm giam cựu tổng thống Hàn Quốc. Tháng 3, thẩm phán Jee cho ông Yoon tại ngoại, cho rằng thời hạn tạm giam 11 ngày đã hết. Thẩm phán này tính thời hạn theo mốc giờ thay vì theo ngày. Đây là cách diễn giải ít gặp, làm dấy lên tranh cãi trên chính trường Hàn Quốc.

Sau khi ông Yoon bị Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc phế truất hồi tháng 4, ông Jee trở thành thẩm phán chủ tọa xét xử cựu tổng thống với cáo buộc hình sự là nổi loạn.

Former President Yoon Suk Yeol makes a final statement as he attends the final hearing of his insurrection trial at the Seoul Central District Court in the capital on Jan. 13, 2026, in this photo provided by the court. A special counsel team requested the death penalty for Yoon over his failed imposition of martial law, describing him as the ringleader of an insurrection who sought to stay in power by seizing control of the judiciary and legislature. But Yoon reiterated his claim of innocence, arguing that the exercise of a presidents constitutional state emergency right cannot constitute an insurrection. (PHOTO NOT FOR SALE) (Yonhap) — Cựu tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol tại Tòa án quận Trung tâm Seoul ngày 13/1. Ảnh: *Yonhap*

Đảng Dân chủ Hàn Quốc (DP) bày tỏ hoài nghi về năng lực của ông Jee. DP cùng các nhóm thiên tả cáo buộc thẩm phán này đã quá khoan dung với cựu tổng thống Yoon. Một số nghị sĩ DP tố thẩm phán Jee từng được thết đãi tại một quán bar cao cấp, là hành động không chuẩn mực. Ông Jee đang bị Văn phòng điều tra tham nhũng đối với quan chức cấp cao Hàn Quốc điều tra.

Phe cánh tả còn kêu gọi thành lập một tòa án chuyên biệt để xử lý các vụ án liên quan đến tội nổi loạn, coi những phán quyết gây tranh cãi của thẩm phán Jee là bằng chứng cho thấy cần cải cách thể chế tư pháp.

Những người ủng hộ cựu tổng thống Yoon cũng không xem thẩm phán Jee là đồng minh. Trong video trên YouTube gần đây, luật sư bào chữa cho cựu bộ trưởng quốc phòng Kim đã chỉ trích thẩm phán chủ tọa, cho rằng ông Jee "không đứng về phía chúng tôi".

Phong cách điều hành phiên tòa của thẩm phán Jee cũng trở thành đề tài tranh luận. Những phát biểu có phần thoải mái của ông trong quá trình xét xử khiến dư luận chú ý, như khi nói với luật sư bào chữa rằng "tòa án có lý lẽ riêng", hay nhắc nhóm công tố đặc biệt "đừng buồn rầu như vậy".

Người ủng hộ thẩm phán Jee cho rằng cách làm này giúp ông điều hành phiên tòa một cách linh hoạt, hiệu quả và giữ được thế cân bằng giữa các bên. Ngược lại, giới phê bình lo ngại những phát biểu như vậy làm mất đi tính nghiêm túc của các phiên tòa hình sự, đặc biệt trong một vụ án liên quan đến cáo buộc nổi loạn.

Như Tâm (Theo Korea Times, Yonhap, NamuWiki)

Trở lại Thế giớiTrở lại Thế giới