Reuters ngày 19/1 dẫn nguồn thạo tin cho biết đội điều tra thảm kịch tàu cao tốc đâm nhau ở tỉnh Cordoba miền nam Tây Ban Nha đã phát hiện một đoạn đường ray bị gãy tại khớp nối gần hiện trường ở Adamuz. Vụ tai nạn ngày 18/1 đã khiến ít nhất 40 người thiệt mạng và hơn 150 người bị thương.
Hình ảnh do Lực lượng Phòng vệ Dân sự Tây Ban Nha công bố cho thấy các điều tra viên chụp ảnh hiện trường, cho thấy khoảng hở lớn trên đoạn đường ray bằng thép. Phần đường ray này gần như thẳng, không có khúc cua nào.
Các điều tra viên chụp ảnh khoảng trống trên đường ray, đoạn gần hiện trường vụ đâm tàu cao tốc ở miền nam Tây Ban Nha ngày 18/1. Ảnh: Guardia Civil
Theo nguồn tin của Reuters, các kỹ thuật viên tại hiện trường phân tích rằng khớp nối giữa hai đoạn ray đã bị lỗi trong thời gian dài mà không được phát hiện, tạo ra khe hở ngày càng rộng ra khi các đoàn tàu tiếp tục di chuyển qua.
Chi tiết này có thể là chìa khóa xác định nguyên nhân tàu cao tốc Iryo 6189 trật bánh trên đường từ Malaga đi Madrid vào đêm 18/1, va chạm với tàu Renfe đang di chuyển theo hướng ngược lại và gây ra một trong những thảm kịch đường sắt nghiêm trọng nhất lịch sử hiện đại của Tây Ban Nha.
Nguồn tin cho biết những toa đầu tiên tàu Iryo đã đi qua khe hở trên đường ray an toàn, nhưng toa thứ tám nằm ở cuối đoàn tàu đã trật bánh, kéo theo toa thứ bảy và thứ sáu lệch khỏi đường ray, đổ sang tuyến đối diện và va chạm với tàu Renfe đang chạy theo chiều ngược lại.
Cú va chạm mạnh khiến hai toa đầu của tàu Renfe trật khỏi đường ray, lao xuống đoạn dốc cao 4 m. Hai đoàn tàu gặp nạn, chở theo tổng cộng khoảng 500 hành khách, khi đó đang di chuyển ở tốc độ 210 km/h và 205 km/h. Giới hạn tốc độ trên đường ray là 250 km/h.
Các điều tra viên kiểm tra đường ray ở Adamuz, gần hiện trường vụ đâm tàu cao tốc ngày 18/1. Video: X/GuardiaCivil
Ủy ban Điều tra Tai nạn Đường sắt Tây Ban Nha (CIAF), cơ quan điều hành đường sắt Adif và Bộ Giao thông Vận tải chưa bình luận về các thông tin của Reuters.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez và Bộ trưởng Giao thông Vận tải Oscar Puente đã đến thăm hiện trường vụ tai nạn vào sáng 19/1. Bộ trưởng Puente trước đó bình luận rằng vụ đâm tàu cao tốc ở Adamuz là "vô cùng kỳ lạ", do mọi thiết bị liên quan sự kiện đều trong tình trạng gần như mới toanh.
Tàu cao tốc Iryo 6189 bị trật bánh là mẫu Freccia 1000 vẫn còn rất mới, được đưa vào vận hành chưa đến 4 năm trước. Nhà sản xuất Hitachi Rail đã tiến hành kiểm tra tàu vào ngày 15/1 theo quy trình bảo trì định kỳ và không phát hiện vấn đề bất thường nào.
Đoạn đường ray xảy ra tai nạn gần như thẳng, không có khúc cua nào có thể khiến tàu trật bánh. Đoạn đường ray này thuộc một tuyến vừa hoàn tất nâng cấp toàn diện vào tháng 5/2025, bao gồm cả những bộ khớp nối đường ray và hệ thống bẻ ghi, với tổng chi phí khoảng 700 triệu euro (hơn 814 triệu USD).
Hướng di chuyển của hai đoàn tàu cao tốc và vị trí va chạm ngày 18/1. Đồ họa: Telegraph
Tuy nhiên, trong những tháng trước khi xảy ra vụ tai nạn, công ty quản lý cơ sở hạ tầng đường sắt của Tây Ban Nha đã cảnh báo về ít nhất 8 sự cố kỹ thuật trên tuyến đường sắt cao tốc này. Hầu hết các vấn đề liên quan đến hệ thống tín hiệu, mặc dù cũng có những vấn đề liên quan đến đường dây điện trên cao và cơ sở hạ tầng khác.
Chính quyền Thủ tướng Sanchez đã bị chất vấn về các vấn đề này vào giữa năm ngoái và phản hồi rằng họ đã giải quyết xong hai lỗi kỹ thuật ảnh hưởng đến hệ thống tín hiệu.
Chủ tịch của Renfe Alvaro Fernandez Heredia cho biết hệ thống tín hiệu và các cơ chế an toàn trên đường ray, vốn được thiết kế để phát hiện đường ray đang có tàu chạy, đã không có đủ thời gian để kích hoạt khi tai nạn xảy ra. Giới chức Tây Ban Nha cho biết thời gian từ lúc tàu Iryo chệch khỏi đường ray đến khi va chạm là 20 giây, khiến người điều khiển tàu Renfe gần như không kịp phản ứng.
Tây Ban Nha mở tuyến cao tốc đầu tiên vào năm 1992 và đã dành nhiều thập kỷ đầu tư vào hạ tầng này, hiện sở hữu mạng lưới đường sắt lớn nhất châu Âu dành cho các tàu chạy trên 250 km/h với hơn khoảng 3.000 km đường ray.
Thanh Danh (Theo Reuters, Telegraph)