Ban đầu, gia đình cứ nghĩ bé sốt nhẹ, không ngờ huyết áp tụt, chuyển sang sốc sâu, phải can thiệp thở máy. "Nhà còn bao nhiêu việc phải lo, quà cáp nội ngoại chưa có, bố con tôi lại ở viện xuyên Tết, sốt ruột lắm mà không biết phải làm sao", anh Tuấn nói.
Chung nỗi lo ấy, chị Xuân (TP HCM) cho biết con gái 13 tuổi của chị vốn bị béo phì - yếu tố có thể tăng nguy cơ bệnh diễn tiến nặng. Suốt mùa Tết chăm con mắc sốt xuất huyết Dengue ở Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP HCM, chị "mất ăn mất ngủ" khi chứng kiến con liên tục nôn ói, mệt, lả và sụt cân.
"Tôi cùng nhiều phụ huynh chỉ thực sự nhận ra mức độ nghiêm trọng của sốt xuất huyết khi con em mình phải nhập viện điều trị", chị Xuân cho hay. Trải nghiệm này là lời nhắc để chị và các gia đình chú ý theo dõi sức khỏe của con, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, không lơ là chủ quan, đưa bé đến khám sớm tại các cơ sở y tế.
Sốt xuất huyết Dengue không chỉ ảnh hưởng sức khỏe người bệnh mà còn là gánh nặng tâm lý cho người thân. Ảnh: Ngô Trần Hải An
Thực tế, sốt xuất huyết Dengue không chỉ khiến người bệnh mệt mỏi mà còn đặt cả gia đình vào guồng xoay căng thẳng. Chị Lan (Trà Vinh) lỡ chuyến xe về quê vì cháu nhập viện. "Vất vả lắm, bệnh này phải có người chăm suốt ngày đêm", chị nói. Cả gia đình chị thay phiên nhau mà vẫn oải: mẹ bé vừa kinh doanh nhỏ lẻ, vừa chăm con nhỏ; bà ngoại bán cơm buổi ngày, tối tranh thủ làm bánh bao. Trong khi đó, cứ xong ca đêm ở công ty, chị Lan lại chạy ngay vào viện canh cháu.
"Trải qua đợt bệnh này, tôi và người nhà phải cẩn trọng hơn để không ai phải mắc sốt xuất huyết nữa", chị Lan nói thêm.
Theo dõi các trường hợp mắc Dengue mùa Tết, BSCK2 Nguyễn Thanh Phong, Phó giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, cho biết điều khiến đội ngũ y tế trăn trở không chỉ là mức độ nguy hiểm, mà là sự khó lường của bệnh này. Nhiều người vẫn nghĩ đây chỉ là cơn sốt thông thường, nhưng thực tế, bệnh có thể chuyển nặng rất nhanh.
Bác sĩ chỉ ra nhiều trường hợp bên ngoài trông vẫn tỉnh táo, nhưng huyết áp đã tụt sâu, mạch nhanh nhỏ - dấu hiệu của sốc nặng mà chính họ không biết. Khi đã rơi vào biến chứng nguy hiểm như sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng hay suy đa tạng (suy gan cấp, suy thận cấp...), mỗi phút giây là một cơ hội sống còn.
"Lúc ấy, mỗi quyết định điều trị (đặt nội khí quản, thở máy, truyền dịch, lọc máu) là một lần cân não giữa các phương án, chạy đua với thời gian", bác sĩ Phong lý giải.
Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng theo dõi sát sao các thông số sinh tồn của người bệnh sốt xuất huyết. Ảnh: Ngô Trần Hải An
Cũng trải qua những phút cân não như vậy, TS.BS Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng khoa Sốt xuất huyết Bệnh viện Nhi đồng 1, nhắc lại khoảnh khắc giao thừa 2024, bệnh viện tiếp nhận cùng lúc hai ca Dengue nặng: một trẻ sốc nặng, một bé suy gan kèm xuất huyết tiêu hóa. Êkíp lập tức bước vào "cuộc đua": các bệnh nhi được theo dõi mỗi 15-30 phút, truyền dịch chống sốc, truyền máu, tiểu cầu, huyết tương, đồng thời hỗ trợ hô hấp khi cần. Song song, bác sĩ tiến hành điều trị suy gan cấp, điều chỉnh rối loạn đông máu, hồi sức tuần hoàn.
Cũng theo bác sĩ Tuấn, với ca nặng, điều trị không chỉ làm đúng phác đồ mà còn là chuỗi quyết định bản lĩnh. Truyền dịch chậm có thể khiến bệnh nhân sốc sâu hơn, nhanh quá dễ gây suy hô hấp vì quá tải dịch. Mỗi con số trên màn hình là một tín hiệu sinh tử. Hai bệnh nhi mất gần một tuần hồi sức mới vượt cửa tử, đồng nghĩa đội ngũ y bác sĩ cũng "trực chiến" xuyên Tết.
"Không có khoảnh khắc đếm ngược lẫn lời chúc mừng năm mới, 72 giờ đầu gần như không ai được nghỉ ngơi trọn vẹn", bác sĩ Tuấn cho hay.
TS.BS Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng khoa Sốt xuất huyết - Huyết học, Bệnh viện Nhi đồng 1 thăm khám một bệnh nhi. Ảnh: Ngô Trần Hải An
Sốt xuất huyết Dengue lưu hành quanh năm, thường cao điểm nhất là vào mùa mưa. Những tháng đầu năm thường được xem là thời điểm "lắng bệnh", tuy nhiên bệnh viện vẫn ghi nhận nhiều ca nặng như sốc sâu, tái sốc, tổn thương gan nghiêm trọng. Trong tuần nghỉ Tết Nguyên đán, TP HCM ghi nhận 452 ca sốt xuất huyết Dengue. Tính trên cả nước, 9 ngày đầu xuân có 1.431 trường hợp mắc.
Hiện sốt xuất huyết Dengue chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc chữa trị phụ thuộc vào theo dõi sát diễn tiến và can thiệp đúng thời điểm. TS.BS Nguyễn Minh Tuấn nhận định điều trị Dengue là nỗ lực của cả tập thể, cần sự phối hợp chặt chẽ của bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên lẫn gia đình bệnh nhân trong việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Chủ động phòng sốt xuất huyết Dengue không chỉ bảo vệ bản thân và gia đình, mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống y tế. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người dân loại bỏ lăng quăng, bọ gậy, tránh muỗi đốt. Theo dõi sát, thăm khám ngay khi sốt kèm triệu chứng bất thường. Bên cạnh đó, tiêm chủng là biện pháp phòng vệ chủ động giúp giảm nguy cơ mắc bệnh lẫn gặp phải biến chứng nặng
Phú Cát