"Làm việc khi đang chạy" (Run-meetings) đang là trào lưu gây tranh cãi trong giới văn phòng tại các đô thị lớn ở Trung Quốc như Bắc Kinh hay Thượng Hải. Các công viên lớn như Triều Dương hay Olympic giờ đây được ví như "văn phòng ngoài trời", nơi diễn ra các buổi gặp khách hàng hoặc họp nhóm trong lúc chạy bộ.
Neil, giám đốc một doanh nghiệp tại Bắc Kinh, cho rằng phương pháp này mang lại lợi ích kép: Vừa tận dụng giờ làm để rèn luyện, vừa giúp nhân viên dễ tìm tiếng nói chung với những khách hàng ưa vận động. "Chạy bộ giúp não tiết ra dopamine, tạo cảm giác tích cực và hỗ trợ kết nối tốt hơn", ông nói.
Tuy nhiên, khi trào lưu này lan rộng song song với cơn sốt marathon tại Trung Quốc, nó bắt đầu biến tướng. Theo báo cáo của Hiệp hội Điền kinh nước này, năm 2024 có tới 749 giải chạy bộ với hơn 7 triệu lượt người tham gia. Nhiều công ty coi đây là tiêu chuẩn đánh giá nhân sự (KPI), buộc nhân viên phải tham gia nếu không muốn bị đánh giá thấp.
Người chạy bộ trong một công viên ở Bắc Kinh, tháng 11/2024. Ảnh: China Daily
Tại Hàng Châu, Peng, 27 tuổi, cho biết công ty bắt buộc nhân viên chạy bộ quanh Tây Hồ lúc 7h sáng mỗi ngày. Cô và đồng nghiệp phải tự trả tiền taxi để đến điểm tập kết và chịu áp lực lớn về thành tích. Peng từng bị trưởng nhóm công khai phê bình giữa cuộc họp chỉ vì chạy chậm hơn "tốc độ tiêu chuẩn" của công ty.
Nghiêm trọng hơn, chạy bộ trở thành cái cớ để thanh lọc nhân sự. Điển hình là vụ việc gây xôn xao dư luận của ông Liu tại Tô Châu (tỉnh Giang Tô). Ngay sau khi vào làm việc, ông bị công ty yêu cầu chạy 5 km trong vòng 30 phút dưới trời nắng nóng để chứng minh "tinh thần làm việc chăm chỉ".
Do tuổi tác và không được tập luyện, ông Liu chỉ chạy được một km rồi kiệt sức, chóng mặt. Công ty lập tức sa thải ông với lý do không đạt yêu cầu thử việc. Ông Liu sau đó khởi kiện và được Tòa án Nhân dân Trung cấp Tô Châu tuyên thắng cuộc. Tòa nhận định việc ép nhân viên chạy theo tiêu chí thời gian là trái luật, xâm phạm quyền lợi lao động và buộc công ty bồi thường cho ông khoảng 7.000 nhân dân tệ (gần 1.000 USD).
Luật sư Yao Zhidou, Văn phòng Luật Jingsh, nhận định rằng dù dưới danh nghĩa xây dựng văn hóa doanh nghiệp hay rèn luyện sức khỏe, việc người sử dụng lao động áp đặt các hoạt động thể chất quá sức và dùng nó làm tiêu chí sa thải là hành vi trái pháp luật.
Chạy bộ gắng sức: 'Con dao hai lưỡi' với dân văn phòng
Trao đổi về trào lưu ép nhân viên chạy bộ, các bác sĩ chuyên khoa tim mạch và y học thể thao cảnh báo nguy cơ cao về đột tử và chấn thương nghiêm trọng đối với nhóm người làm việc văn phòng, ít vận động (sedentary lifestyle).
Những người ngồi làm việc 8-10 tiếng mỗi ngày thường có hệ xương khớp chưa thích nghi với vận động mạnh và sức bền tim mạch thấp. Việc bị ép buộc chạy ngay 5-10 km hoặc chạy đua tốc độ mà không có thời gian tích lũy thể lực sẽ khiến nhịp tim bị đẩy lên mức tối đa quá nhanh.
"Khi nhịp tim vượt ngưỡng chịu đựng trong thời gian dài, tim bị thiếu oxy cục bộ, dễ dẫn đến các rối loạn nhịp tim nguy hiểm như rung thất, gây ngưng tim và đột tử ngay trên đường chạy", một bác sĩ tim mạch tại Bắc Kinh nhận định.
Ngoài rủi ro về tim mạch, hội chứng tiêu cơ vân cấp (Rhabdomyolysis)cũng là mối đe dọa lớn. Đây là tình trạng các tế bào cơ bắp bị phá hủy do vận động quá sức, giải phóng chất myoglobin vào máu gây tắc nghẽn ống thận, dẫn đến suy thận cấp và tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
Các bác sĩ khuyến cáo dân văn phòng chỉ nên bắt đầu chạy ở mức 1-2 km với tốc độ chậm (jogging), duy trì nhịp tim ở vùng an toàn (Zone 2-3) và tuyệt đối không chạy khi cơ thể đang kiệt sức hoặc thời tiết quá khắc nghiệt.
Ngọc Ngân (Theo The Star)