Chiều 29/1, ông Hòa, 68 tuổi, bị TAND Hà Nội tuyên phạt 10 năm tù về tội Giết người.
HĐXX đánh giá bị cáo khi phạm tội là người trưởng thành, có đầy đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, ý thức rõ việc dùng gậy gỗ tấn công vào vùng đầu là nguy hiểm đến tính mạng người khác nhưng vẫn cố ý phạm tội. Trong hoàn cảnh giữa các bên không quen biết, không mâu thuẫn, phạm tội có tính chất côn đồ.
Bị cáo Lý Quang Hòa tại tòa chiều 29/1. Ảnh: Thanh Lam
Cho rằng cơ quan điều tra, tố tụng đã thực hiện đúng luật, kết hợp lời khai và các chứng cứ, việc buộc tội là có căn cứ, song tòa cũng xác định nhóm bị hại có một phần lỗi. Do đó, tòa tuyên phạt bị cáo mức án 10 năm là "đủ răn đe, nhân văn". Ngoài ra, bị cáo phải bồi thường 234 triệu đồng cho người nhà nạn nhân.
Phiên tòa từng được mở hai lần đầu hồi tháng 5 và tháng 9/2025 song HĐXX đều trả hồ sơ để xác định thêm lời khai của nhân chứng, điều tra rõ nguyên nhân tử vong, nhân thân của nạn nhân...
Em gái nạn nhân ở Hà Tĩnh, cả ba lần tòa mở phiên xét xử đều có mặt, đề nghị giảm án cho bị cáo vì vụ án xảy ra đã lâu, còn người đã mất không có cách gì sống lại.
VKS giữ nguyên cáo buộc, xác định ngày 26/11/1985, hai nam sinh 18 và 19 tuổi của trường Tuyên huấn Trung ương (trụ sở tại Cầu Giấy, Hà Nội, nay là Học viện Báo chí Tuyên truyền), đến mua cá trong chợ Xanh Dịch Vọng. Do giá cao, hai người không mua, bị bà bán cá xúc phạm, dẫn đến xô xát, cãi vã.
Bị cáo Hòa, khi đó 27 tuổi, đang dọn hàng cho mẹ ở gần đó, ra can ngăn, nói không được đánh anh rể của bà bán cá do đây là một thương binh. Ông Hòa sau đó đánh hai nam sinh.
Hai nam sinh chạy về trường gọi thêm nhóm bạn học ra hỗ trợ, cùng ra khu vực chợ Xanh. Họ đập phá hàng trong chợ làm mẹ của bị cáo Hòa bị thương...
Bị cáo Hòa chạy về nhà kể chuyện cho em trai. Hai anh em cầm hai chiếc chân ghế gãy ra đầu ngõ thì gặp nhóm hơn 10 học viên đang đứng chặn.
Trong khi đánh nhau, bị cáo cầm thanh gỗ khua vào đám đông và đánh trúng đầu Trần Nam Trung, một trong các nam sinh. Nạn nhân tử vong sau 10 ngày.
Ông Hòa bỏ trốn, sống lang thang ở nhiều nơi và bị truy nã. Ngày 1/5/2024, ông về Hà Nội đầu thú, hiện bị tạm giam.
Chiều nay, ông Hòa giữ nguyên lời khai qua 3 phiên tòa. Ông cho rằng bị hai sinh viên tấn công trước. Ông không mâu thuẫn gì nhưng thấy họ đánh thương binh nên chỉ bức xúc, can ngăn mà bị đánh.
Bị cáo không có hung khí nên chỉ đẩy họ bằng tay không rồi chạy về nhà, bị nhóm gần 20 nam sinh đuổi kịp về đến ngõ. Thấy quá đông trong, trong khi chỉ có hai anh em, ông vơ được cây gỗ (chân ghế) khua loạn, chống trả vì sợ bị "đánh chết".
Ông khai khi bị đuổi đánh đã chạy lên đê đi lang thang không dám về nhà nhiều ngày, sau đó lang bạt nhiều nơi. Khi chạy khỏi nhà, ông khẳng định chưa ai ngã xuống đất như tài liệu điều tra nêu và không sát hại ai.
Theo lời khai của nhân chứng, hôm đó đang đá cầu trong sân với em trai ông Hòa thì thấy ông Hòa chạy về nói mẹ bị đánh, và phía sau là rất đông người đang đuổi theo. "Tôi không thấy anh Hòa cầm gì hoặc thấy tấn công ai, chỉ thấy rất đông người đuổi nhau chạy vòng quanh. Sau đó, tôi cũng không thấy ai nằm ở đó", nhân chứng trình bày.
Ông Minh, em trai ông Hòa, khai thấy anh trai chạy về trong tình trạng "máu me be bét, quần áo rách bươm", đã vào trong nhà cầm gậy gỗ ra tự vệ nhưng không đánh ai. Cùng lúc, ông thấy bị cáo Hòa cầm một thanh gỗ nhưng cũng đánh được ai vì nhóm bên kia quá đông.
Khi VKS hỏi "tại sao đi biệt xứ phải đổi tên họ, có phải để trốn tránh pháp luật không?", bị cáo phủ nhận, nói đổi tên cho dễ làm ăn. VKS do đó đã chiếu công khai đoạn video khi ông này bị cảnh sát giải từ Đồng Nai (nơi đang trốn) về Hà Nội. Khi đó ngồi trên xe trò chuyện, ông cho hay "chú phải trốn đi vì sợ bị bắt".
Bào chữa cho bị cáo Hòa, luật sư Bùi Thị Kim Liên nêu quan điểm nhiều tình tiết uẩn khúc mập mờ" Nạn nhân nhập viện, điều trị 10 ngày nhưng toàn bộ hồ sơ vụ án, bút lục không có tài liệu, hồ sơ bệnh án. Cơ quan điều tra cho rằng hồ sơ bị mất do thời gian quá lâu, nhưng bệnh án của bà bán cá thì còn nguyên.
Ngoài ra, có tới hai "Bản kết luận giám định pháp y", có cùng số hiệu nhưng nội dung khác biệt. Một bản mô tả thông tin nạn nhân, tình trạng thương tích nhưng không có chữ ký nào, không rõ ai lập. Bản khác để đúng tên nạn nhân nhưng sai ngày mổ cấp cứu, ngày tử vong.
Luật sư cũng không có bất kỳ văn bản bút lục nào thể hiện cơ quan tiến hành tố tụng đã khám nghiệm tử thi, xác định cơ chế hình thành vết thương (do vật sắc nhọn hay do vật tày) tác động, các dấu vết thương tích, dấu vết trên tang vật ra sao, để dẫn đến cái chết của nạn nhân.
"Vậy căn cứ nào để buộc tội ông Hòa là người trực tiếp gây ra cái chết do sập hộp sọ cho nạn nhân?", luật sư nêu quan điểm.
Theo luật sư cùng ngày xảy ra vụ án, nhà của gia đình bị cáo và cha mẹ còn bị đốt phá hoàn toàn. Vụ phóng hỏa được cơ quan điều tra khi đó xác định hành vi phá hoại tài sản là do nhóm học viên gây ra. Song các bút lục hồ sơ không thể hiện có kết luận điều tra, ai, cá nhân nào, những ai nào đã thực hiện hành vi.
HĐXX khi tuyên án cho rằng vụ đốt phá đã được cơ quan điều tra khởi tố vụ án, xác định thiệt hại song chưa khởi tố bị can. Đến nay, thời hiệu đã hết nên cơ quan điều tra không xét nội dung hủy hoại tài sản là có căn cứ, cáo trạng không truy tố nên tòa không xem xét.
Thanh Lam