Đúng 10h sáng, 5 cụ bà độ tuổi 80-90 tụ họp trong căn bếp nhà hàng Ukiha no Takara, tỉnh Fukuoka. Họ thắt tạp dề, chia nhau người sơ chế thịt heo, người thái bắp cải.
Khi món ăn hoàn tất, các cụ trực tiếp bưng bê phục vụ tại "Phòng trà của bà" - không gian tiếp khách ấm cúng nằm ngay trong khuôn viên. Tại đây, những người phục vụ tóc bạc trắng không chỉ mang đến món ăn ngon mà còn cả sự ân cần của một người bà.
Một cụ bà phục vụ thực khách ở TP Ukiha, tỉnh Fukuoka, Nhật Bản. Ảnh: JP
Đây là mô hình kinh doanh đặc biệt do anh Mitsuru Okuma, 45 tuổi, sáng lập năm 2019. Công ty có quy định "ngược đời": chỉ tuyển dụng nhân viên trên 75 tuổi, bao gồm cả những người mắc chứng sa sút trí tuệ.
Anh Okuma nảy ra ý tưởng này sau nhiều lần nghe người cao tuổi than phiền về sự cô đơn và túng thiếu. "Họ nói không thể sống thoải mái chỉ bằng lương hưu, nhưng lại không có tiền hay phương tiện để đi làm xa", anh kể.
Trong bối cảnh cơ hội việc làm gần như khép lại với người cao tuổi, anh Okuma tin rằng kỹ năng nấu nướng, may vá cả đời của họ chính là tài sản. Thay vì hoạt động tình nguyện, Ukiha no Takara ký hợp đồng và trả lương cho các cụ như lao động chính thức.
"Mô hình này giúp người già có thu nhập và chi tiêu ngay tại chỗ, giữ dòng tiền lưu chuyển trong cộng đồng", ông chủ 45 tuổi nói.
Bà Masako Taniguchi, 85 tuổi, hiện là đầu bếp chính và "gương mặt đại diện" của quán. Từng làm việc tại nhiều nhà hàng, bà áp dụng kinh nghiệm dày dặn vào từng món ăn. Mỗi khi khách ra về, bà đều ra tận cửa tiễn.
"Nghe khách khen ngon, tôi thấy mình vẫn còn có ích", bà Masako cười nói.
Mô hình nhân văn này đang lan rộng ra ngoài Fukuoka. Tại tỉnh Wakayama, cô gái trẻ Moe Oga (29 tuổi) đã mở một "Quán bar của bà" lấy cảm hứng từ sáng kiến của anh Okuma.
Bà của Oga từng điều hành một quán bar nhỏ nhưng phải đóng cửa vì Covid-19, sau đó mắc chứng sa sút trí tuệ và trở nên u sầu. Học hỏi từ Okuma, Oga mở quán ăn vặt để bà mình được trở lại làm việc. "Tôi muốn tạo ra không gian nơi các thế hệ có thể trò chuyện và truyền cảm hứng cho nhau", cô nói.
Tương tự, tại Kumamoto, chị Yukiko Tsukamoto (51 tuổi), quản lý một khu nhà ở hỗ trợ người cao tuổi, cũng dự kiến mở "Quán cà phê của bà" vào tháng 3 tới. Nhân viên sẽ là các cư dân cao tuổi tại đây. Trong lần chạy thử nghiệm tại một lễ hội năm ngoái, chị Tsukamoto bất ngờ trước sự thay đổi của họ.
"Họ trở nên nhanh nhẹn, tươi tắn hơn rõ rệt. Nhiều cụ tâm sự muốn dùng tiền lương tự kiếm được để mua quần áo mới", chị kể.
Ngọc Ngân (Theo Japan Times, Kyodo News)