Ngôi nhà được xây dựng trên khu đất của một gia đình sinh sống lâu năm ở Hải Phòng. Công trình được xây mới để đáp ứng nhu cầu khi số lượng thành viên gia tăng.
Thay vì mở rộng diện tích theo chiều cao đơn thuần, nhóm kiến trúc sư chọn giải pháp tổ chức không gian với các khối nhà cao - thấp đan xen, lồng ghép sân vườn, mặt nước và hành lang mở.
Cách tiếp cận này giúp công trình giữ được sự riêng tư cho từng thế hệ, nhưng vẫn duy trì mối liên hệ thị giác và sinh hoạt chung trong toàn bộ khuôn viên.
Ngôn ngữ kiến trúc truyền thống được tái hiện tinh tế qua hệ mái dốc và sự giao thoa giữa không gian trong - ngoài. Nhìn từ mặt tiền, dáng mái tam giác gợi liên tưởng đến chiếc nón lá - hình ảnh quen thuộc trong văn hóa Việt.
Tổng thể công trình hướng đến một mô hình nhà ở tiết kiệm năng lượng, giảm phụ thuộc vào thiết bị điện. Ban ngày, ánh sáng tự nhiên tràn ngập các phòng, giúp hạn chế đèn điện và điều hòa.
Thay vì tạo điểm nhấn bằng hình thức phức tạp, thiết kế ngôi nhà tập trung vào cách tổ chức không gian, khí hậu và sự kết nối con người. Điều này giúp tạo nên chốn an cư vừa tiện nghi hiện đại, vừa lưu giữ nếp sống gia đình truyền thống.
Kiến trúc căn nhà nổi bật với hệ mái dốc xếp lớp, tạo nên nhịp điệu không gian liên tục từ ngoài vào trong. Hệ mái được tạo hình uốn cong và xòe thấp, mang lại điểm nhìn đa dạng trong tổng thể ngôi nhà.
Hình thức kiến trúc của ngôi nhà được định hình bởi các đường nét dài và khối tích rõ ràng, sử dụng hình học cơ bản như chữ nhật, tròn, tam giác. Vật liệu bền vững kết hợp chi tiết tinh giản giúp công trình thuận tiện trong quá trình sử dụng, vệ sinh và bảo trì.
Các khối nhà được giật cấp theo chiều sâu, mặt tiền lùi lại vừa đủ để giảm cảm giác phô trương, đồng thời tăng hiệu quả che nắng và tạo bóng đổ tự nhiên. Độ chênh cao giữa các mái giúp mở rộng tầm nhìn, đưa ánh sáng và gió len sâu vào không gian bên trong.
Các không gian sinh hoạt chung như phòng khách, bếp, khu ăn uống liên thông với sân trong và vườn cây.
Hệ cửa kính lớn cho phép mở rộng tối đa kết nối nội và ngoại thất, trong khi các hiên, hành lang và mái đua rộng đóng vai trò như lớp đệm khí hậu. Nhờ đó, nhà giữ được trạng thái mát mẻ vào mùa hè và hạn chế thoát nhiệt vào mùa đông, phù hợp điều kiện khí hậu miền Bắc.
Một trục gió chính được bố trí theo hướng đông nam, kết hợp mặt nước ở đầu gió và hệ hành lang cầu xuyên suốt các khối nhà. Giải pháp này giúp phân phối luồng gió tự nhiên đều khắp công trình, đảm bảo thông gió đối lưu cho toàn bộ không gian sử dụng.
Ở các hướng nắng bất lợi, đặc biệt là hướng tây, các khối chức năng được chia nhỏ và xếp lớp, tạo bóng che cho nhau. Hệ mái đua, lam nhôm, tường gạch, kính được sử dụng như "lớp vỏ kép", vừa giảm bức xạ nhiệt, vừa kiểm soát cường độ ánh sáng.
Vận dụng kinh nghiệm chống nóng của nếp nhà Bắc bộ xưa, công trình sử dụng hệ mái xòe rộng kết hợp các không gian nửa trong - ngoài, tạo lớp đệm cách nhiệt và giảm bức xạ mặt trời.
Ẩn dưới hệ mái là các khối sinh hoạt có trần cao thoáng đãng. Giải pháp này cho phép gia chủ mở rộng tối đa hệ cửa để đón gió và thiên nhiên, duy trì nền nhiệt mát mẻ, vi khí hậu dễ chịu quanh năm.
Nét truyền thống được đưa vào công trình một cách chừng mực qua hình khối mái, hàng hiên rộng và khoảng sân trong. Điểm nhấn nằm ở các chi tiết thủ công tinh xảo.
Vật liệu hoàn thiện chủ yếu là tông màu trầm, bề mặt mộc, kết hợp gỗ, đá và bê tông hoàn thiện thô. Yếu tố này giúp không gian giữ được sự ấm áp và bền vững theo thời gian.
Một số chi tiết như tay nắm cửa, đèn tường, chum hứng nước mưa được phát triển từ họa tiết dân gian, đóng vai trò như điểm nhấn gợi nhớ ký ức.
Về công năng, phòng ở của ông bà được bố trí tại tầng trệt, gần bếp, vườn và khu thờ cúng, thuận tiện cho sinh hoạt hàng ngày.
Không gian của thế hệ trẻ nằm ở các phòng cao hơn, liên kết bằng hành lang, sân và phòng sinh hoạt chung trên cao. Cách tổ chức này cho phép các thành viên vừa có không gian riêng, vừa duy trì sự tương tác thường xuyên quanh khu vườn trung tâm.
Sơ đồ mặt cắt của căn nhà.
Bích Phương
Đơn vị thiết kế: Nhà của gió
KTS: Nguyễn Minh Thủy, Trịnh Hải Long
Ảnh: Trịnh Hải Long