Công ty TNHH Zalo Platforms

Hạng mục: Doanh nghiệp phát triển AI

Đơn vị phát triển:

Giới thiệu:

Zalo là nền tảng kết nối hàng đầu tại Việt Nam, phục vụ hơn 81,3 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng với hơn 2,2 tỷ tin nhắn mỗi ngày. Nhận thức rõ vai trò tiên phong, Zalo đã sớm xác định Trí tuệ nhân tạo (AI) là trụ cột công nghệ chiến lược cốt lõi, "đón lõng" làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam từ những năm 2016.

Với tinh thần "AI-First", Zalo không chỉ tập trung tích hợp AI vào hệ sinh thái sản phẩm để nâng cao trải nghiệm người dùng cuối (như Trợ lý lái xe Kiki Auto, Kiki Info, các tính năng AI tích hợp trong ứng dụng), mà còn định vị vai trò là một hạ tầng tri thức, tiêu chuẩn và liên kết chiến lược cho toàn bộ cộng đồng công nghệ.

Trong suốt quá trình phát triển, những đóng góp của Zalo cho hệ sinh thái và cộng đồng AI Việt Nam được thể hiện toàn diện qua 4 khía cạnh sau đây:

1. Tiên phong trong hoạt động phát triển AI, khẳng định năng lực làm chủ công nghệ AI của các kỹ sư người Việt, đóng góp vào tiến trình khẳng định chủ quyền AI Việt Nam

Phát triển Mô hình Ngôn ngữ Lớn Tiếng Việt (Zalo LLM): Zalo là một trong những đơn vị công nghệ đầu tiên tại Việt Nam phát triển LLM theo hướng from-scratch. Thay vì chọn giải pháp tinh chỉnh (fine-tune) lại các mô hình nước ngoài, Zalo kiên trì theo đuổi hướng đi tự huấn luyện mô hình từ số 0 (from-scratch). Zalo LLM (KiLM) là mô hình ngôn ngữ lớn do đội ngũ kỹ sư Việt Nam nghiên cứu, thiết kế và huấn luyện từ đầu (from-scratch), nhằm làm chủ công nghệ trí tuệ nhân tạo nền tảng.

Mô hình KiLM 13B tham số của Zalo đạt kết quả vượt trội trên bảng xếp hạng VMLU, vượt qua GPT-4 (OpenAI), Gemma2-9B (Google), Phi-3-small (Microsoft) về năng lực xử lý tiếng Việt, đứng Top 2 VMLU chỉ sau LLaMA-3-70B của Meta. Việc làm chủ công nghệ từ nền tảng không chỉ giúp cộng đồng AI Việt Nam giảm phụ thuộc vào các giải pháp nước ngoài đắt đỏ, mà còn đảm bảo tính chủ quyền dữ liệu và an toàn thông tin quốc gia.
Không chỉ vượt trội trong năng lực nghiên cứu và phát triển AI, mô hình LLM của Zalo còn mang giá trị thực tiễn thiết thực, được sử dụng để phát triển các tính năng như Kiki Info, Trợ lý Công Dân Số,... hỗ trợ người dân tra cứu, giải đáp thắc mắc trực tiếp trên ứng dụng nhắn tin quốc dân mà không cần đòi hỏi am hiểu công nghệ hay chuyển đổi giữa nhiều ứng dụng, nền tảng.

Thiết lập Tiêu chuẩn Đánh giá VMLU: Một trong những đóng góp nổi bật của Zalo cho cộng đồng AI Việt Nam là việc Zalo AI đã phối hợp cùng Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Nhật Bản (JAIST) công bố VMLU (Vietnamese Multitask Language Understanding Benchmark Suite) tạo ra bộ tiêu chuẩn VMLU nhằm đánh giá toàn diện năng lực hiểu và vận dụng tiếng Việt của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

VMLU được cung cấp hoàn toàn miễn phí với bộ dữ liệu (dataset) & tiêu chuẩn kiểm tra toàn diện gồm 10.880 câu hỏi trắc nghiệm chuẩn hóa, bao phủ 58 chủ đề thuộc 4 lĩnh vực lớn (STEM, Khoa học Xã hội, Nhân văn và Mở rộng). Các câu hỏi phân cấp từ Tiểu học, THCS, THPT đến trình độ Chuyên nghiệp (Đại học & Sau đại học). Sau khi sử dụng VMLU để đo lường và đánh giá mô hình, các nhà phát triển LLM có thể cung cấp điểm số và yêu cầu công bố trên bảng xếp hạng (VMLU Leaderboard). Thông qua đó, các nhà phát triển có thể so sánh năng lực mô hình của mình với các LLM hiện có trên thị trường để thúc đẩy việc huấn luyện ngày một hoàn thiện hơn. Chỉ sau một thời gian ngắn ra mắt, VMLU công bố 45 LLM trên bảng xếp hạng, tiếp nhận yêu cầu đánh giá của hơn 155 tổ chức và cá nhân, tổng kết 691 lượt tải bộ tiêu chuẩn đánh giá và 3.729 lượt đánh giá LLM từ nền tảng. Từ đó trở thành công cụ hữu ích đối với các đơn vị nghiên cứu AI.

2. Ươm mầm tài năng công nghệ Việt & kiến tạo các không gian học thuật cho cộng đồng trí tuệ nhân tạo Việt Nam được phát triển, học hỏi

Trong gần 10 năm qua, Zalo tiên phong kiến tạo các cuộc thi, diễn đàn chuyên môn quy mô lớn nhằm truyền cảm hứng, phát hiện và bồi dưỡng đội ngũ nhân sự AI trẻ cho đất nước.

Zalo AI Challenge: Được tổ chức thường niên từ năm 2018, Zalo AI Challenge đã trở thành cuộc thi AI có sức ảnh hưởng bậc nhất tại Việt Nam, thu hút hơn 1.000 đội thi mỗi năm từ các trường đại học và viện nghiên cứu. Hội đồng cố vấn của Zalo AI Challenge quy tụ nhiều chuyên gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đến từ các tổ chức lớn trong và ngoài nước như Nvidia, OpenAI… Cuộc thi đã giới thiệu đến cộng đồng AI Việt Nam những xu hướng mới nhất trên thế giới thông qua các đề bài có giá trị ứng dụng cao, bám sát thực tiễn. Đồng thời, là nơi thử thách năng lực, diễn đàn để kết nối, hợp tác và thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng AI Việt Nam. Từ đó truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ Việt Nam theo đuổi nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, góp phần mở rộng cộng đồng AI trong nước và khẳng định năng lực công nghệ của Việt Nam trên bản đồ toàn cầu.

Zalo AI Summit: là sự kiện diễn đàn công nghệ được Zalo tổ chức thường niên, Zalo AI Summit được xem là một trong những sự kiện về trí tuệ nhân tạo có lịch sử lâu năm và quy mô hàng đầu tại Việt Nam. Qua nhiều năm tổ chức, sự kiện trở thành điểm gặp gỡ của cộng đồng AI, quy tụ các nhà nghiên cứu, giảng viên từ những trường đại học hàng đầu, kỹ sư công nghệ, sinh viên cùng hàng chục nghìn lượt người theo dõi trực tuyến.

Không chỉ cập nhật những xu hướng và bước tiến mới nhất của AI tại Việt Nam và trên thế giới, Zalo AI Summit còn tạo không gian để cộng đồng công nghệ chia sẻ các nghiên cứu, case study và kinh nghiệm triển khai AI trong thực tế, đồng thời giới thiệu những sản phẩm, giải pháp AI mới. Qua đó, sự kiện góp phần mang đến một bức tranh toàn cảnh về quá trình phát triển của trí tuệ nhân tạo, từ nghiên cứu, công nghệ đến ứng dụng, đồng thời thúc đẩy việc đưa AI vào giải quyết những bài toán thực tiễn, gần gũi với đời sống và nhu cầu của người Việt.

3. Nâng cao năng lực AI cho toàn bộ người dân Việt Nam, tăng quyền tiếp cận AI cho người Việt, hiện thực hoá mục tiêu “bình dân hoá AI” của chính phủ

Tăng cường khả năng tiếp cận công nghệ nói chung và AI nói riêng (technology accessibility) cho mọi người dân Việt Nam (người khuyết tật, người cao tuổi, người lao động phổ thông, người dân tại các khu vực nông thôn….) thông qua hàng loạt những giải pháp và tính năng chính là mục tiêu Zalo theo đuổi trong suốt gần 15 năm qua.

Các tính năng AI được ứng dụng nhằm hiện thực hóa mục tiêu “bình dân hóa” AI cho toàn thể người dân Việt Nam, giúp tăng cường khả năng sử dụng AI của người Việt phải kể đến.

Tính năng đọc tin nhắn thành giọng nói dành cho người khiếm thị, giúp người dùng có thể nghe nội dung tin nhắn, nhận diện nút chức năng, mô tả hình ảnh và điều hướng ứng dụng dễ dàng hơn.

Tính năng chuyển giọng nói thành tin nhắn văn bản (AI Dictation), hỗ trợ người lớn tuổi, người lao động phổ thông hoặc người dùng không thuận tiện nhập liệu có thể nhắn tin nhanh chóng bằng giọng nói.

Tính năng dịch tin nhắn bằng AI theo ngữ cảnh, hỗ trợ người dùng giao tiếp xuyên ngôn ngữ, đặc biệt hữu ích với người lao động, người thân có gia đình ở nước ngoài hoặc người dùng ít có điều kiện học ngoại ngữ.

Tính năng phụ đề cuộc gọi video (Video Call Caption), hỗ trợ người khiếm thính, người cao tuổi hoặc người dùng trong môi trường nhiều tiếng ồn có thể theo dõi nội dung hội thoại dễ dàng hơn.

Nhờ được triển khai trên nền tảng có độ phủ rộng trên toàn quốc, các giải pháp có khả năng tiếp cận đa dạng các nhóm người dùng thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề và khu vực địa lý khác nhau, từ người dân tại các đô thị lớn đến những khu vực còn hạn chế về điều kiện tiếp cận công nghệ. Điều này giúp gia tăng cơ hội tiếp cận các tiện ích số cho đông đảo người dân, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số toàn diện trong xã hội.

4. Hợp tác Liên minh AI vì mục tiêu chung phát triển khoa học công nghệ của đất nước

Nhằm phát huy sức mạnh tập thể của hệ sinh thái công nghệ trong nước, Zalo đã chính thức gia nhập Liên minh AI Âu Lạc vào tháng 06/2025 cùng với hơn 20 tổ chức hàng đầu bao gồm các cơ quan nhà nước, tập đoàn công nghệ lớn (MobiFone, VNPT, FPT, CMC, Zalo...) và các viện, trường đại học. Liên minh AI Âu Lạc tập trung vào 3 lĩnh vực chính gồm: nghiên cứu và phát triển, xây dựng quy chuẩn và chính sách về AI, đào tạo.

Với vị thế là đơn vị hiếm hoi tại Việt Nam phát triển thành công Mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) theo phương thức tự huấn luyện từ đầu (from-scratch model), việc gia nhập liên minh thể hiện quyết tâm đóng góp vào công cuộc phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn LLM tại Việt Nam với những sản phẩm AI chất lượng, phục vụ cho người Việt thiết thực, cũng như góp sức mình vào tiến trình phát triển khoa học công nghệ của đất nước. Đồng thời, mong muốn chung tay tạo ra một cộng đồng AI mở, minh bạch, nhằm khơi dậy sự sáng tạo, ứng dụng AI rộng khắp.

Điểm mới, đặc biệt

Zalo AI tập trung phát triển hệ sinh thái AI theo 3 nhóm chính: mô hình AI nền tảng, nhóm sản phẩm trợ lý thông minh (Kiki) và các tính năng AI tích hợp trực tiếp trên nền tảng Zalo.

1. Mô hình KiLM (Zalo Large Language Model)

Zalo LLM (KiLM) là mô hình ngôn ngữ lớn do đội ngũ kỹ sư Việt Nam nghiên cứu, thiết kế và huấn luyện từ đầu (from scratch), nhằm làm chủ công nghệ trí tuệ nhân tạo nền tảng. Mô hình được xây dựng trên kỹ thuật huấn luyện từ đầu (from-scratch model) với 13 tỷ tham số (13B parameters), tối ưu cho tiếng Việt. Quá trình huấn luyện được thực hiện trong 6 tháng trên hệ thống 32 card đồ họa NVIDIA H100 (tương đương 4 máy chủ DGX H100) tại VNG Data Center (TP.HCM).

Mô hình KiLM 13B tham số của Zalo đạt kết quả vượt trội trên bảng xếp hạng VMLU, vượt qua mô hình này vượt qua cả GPT-4 (OpenAI), gemma-2-9b-it (Google), Phi-3 (Microsoft) và chỉ đứng sau Llama-3-70B (Meta).

2. Hệ sinh thái Trợ lý Thông minh Kiki

Kiki Auto: Ra đời vào cuối năm 2020, Kiki Auto trợ lý giọng nói trên ô tô do đội ngũ kỹ sư Zalo phát triển đã nhanh chóng trở thành một trong những sản phẩm công nghệ Việt tiêu biểu nhất. Khác với nhiều sản phẩm quốc tế thường phát triển đa dạng tính năng để đáp ứng thị trường toàn cầu, đội ngũ Kiki Auto lựa chọn một hướng đi khác: bắt đầu từ những nhu cầu cơ bản nhất của người Việt khi sử dụng ô tô. Sau quá trình tìm hiểu và tinh chỉnh, Kiki Auto tập trung tối ưu hai tính năng quan trọng nhất: nghe nhạc và chỉ đường.

Bên cạnh đó, được phát triển bởi chính những kỹ sư người Việt, Kiki Auto sở hữu lợi thế quan trọng về ngôn ngữ và văn hóa bản địa. Kiki Auto có khả năng nghe, hiểu tiếng Việt một cách thông minh, nắm bắt được ngữ cảnh, nội dung, thậm chí cả nhịp ngắt nghỉ trong lời nói. Kiki Auto còn được huấn luyện để nhận diện giọng nói của nhiều vùng miền khác nhau, giúp người dùng trên khắp Việt Nam đều có thể giao tiếp tự nhiên, thoải mái. Để không ngừng hoàn thiện, đội ngũ kỹ sư Zalo thường xuyên cập nhật mô hình nhận diện giọng nói E2E tiên tiến, bổ sung dữ liệu giọng vùng miền và tiếng ồn môi trường thực tế, đồng thời quan sát thói quen sử dụng hàng ngày để tinh chỉnh mô hình. Từ tháng 8/2025, Kiki Auto chính thức giới thiệu gói tính năng nâng cao Kiki Auto Premium, mang đến những tiện ích vượt trội, giúp lái xe an toàn và tiện lợi hơn như: Cảnh báo giao thông, báo cáo phạt nguội thông minh, bản tin AI và sổ địa chỉ cá nhân.

Tính đến nay, Kiki Auto đã đạt hơn 1,6 triệu lượt cài đặt trên ô tô (ước tính hiện diện trên 25% số ô tô tại Việt Nam) và xử lý hơn 500.000 lượt truy vấn mỗi ngày.

Kiki Info: Trợ lý hỏi đáp thông minh dựa trên công nghệ LLM, vận hành trực tiếp dưới dạng tài khoản chính thức (Official Account) trên Zalo. Sản phẩm hỗ trợ người dùng giải quyết các tác vụ thường nhật như tra cứu kiến thức xã hội, luật giao thông, thông tin đời sống và sáng tạo nội dung. Sau một năm ra mắt, Kiki Info chính thức cán mốc 1 triệu người dùng.

Trợ lý Công Dân Số: Giải pháp AI dựa trên nền tảng LLM nhằm hỗ trợ người dân trong hoạt động hành chính công. Tích hợp trực tiếp trong ứng dụng Zalo, giải pháp giúp giải đáp 24/7 các thủ tục hành chính, tra cứu văn bản quy phạm pháp luật và dịch vụ công. Sau 4 tháng triển khai, Trợ lý Công Dân Số đã thu hút hơn 500.000 người dùng, góp phần đưa Kiki Info chạm mốc 1 triệu người dùng trên toàn nền tảng.

3. Hệ thống các tính năng AI nâng cao trải nghiệm & hỗ trợ tiếp cận trên Zalo

Tính năng AI tích hợp trong khung trò chuyện:

Tính năng chuyển tin nhắn thoại thành văn bản: Tự động nhận diện và chuyển đổi các tin nhắn thoại (voice message) nhận được thành văn bản hiển thị trực tiếp trong cửa sổ chat. Tính đến tháng 6/2026, tính năng này có khoảng 7,5 triệu người dùng/tháng.

Tính năng chuyển giọng nói thành tin nhắn văn bản: Cho phép người dùng đọc trực tiếp để hệ thống tự động nhập liệu thành văn bản tin nhắn thay vì phải gõ bằng bàn phím thủ công. Tính năng tối ưu tốt cho ngữ điệu giọng nói đa dạng của cả 3 miền Bắc - Trung - Nam. Tính đến tháng 6/2026, tính năng này có khoảng 12,5 triệu người dùng/tháng.

Tính năng chuyển tin nhắn văn bản thành giọng nói: Chuyển đổi nội dung tin nhắn dạng văn bản thành âm thanh với giọng đọc tự nhiên, truyền cảm và chuẩn ngữ điệu tiếng Việt. Tính đến tháng 6/2026, tính năng này có khoảng 1,2 triệu người dùng/tháng.

Phụ đề cuộc gọi Video Call Caption: Tự động nhận diện giọng nói của người nói trong cuộc gọi video và hiển thị thành phụ đề (caption) chạy trực tiếp trên màn hình theo thời gian thực (real-time). Hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng người lớn tuổi, người yếu thính, người khiếm thính, hoặc người dùng đang nghe gọi trong môi trường bị nhiễu âm thanh lớn, giúp cuộc hội thoại qua video diễn ra liền mạch và chính xác. Tính đến tháng 6/2026, có khoảng 400.000 người trên 60 tuổi sử dụng tính năng này hàng tháng.

Tính năng dịch tin nhắn văn bản: Ứng dụng công nghệ AI để tự động dịch thuật các tin nhắn văn bản sang nhiều ngôn ngữ khác nhau ngay trong đoạn chat, có khả năng phân tích và xử lý sát theo ngữ cảnh giao tiếp thực tế. Tính đến tháng 6/2026, tính năng này có khoảng 2,9 triệu người dùng/tháng.
Tính năng AI sáng tạo:

AI Avatar & Thiệp AI: Cho phép người dùng tạo ảnh đại diện đa phong cách và thiết kế thiệp chúc mừng cá nhân hóa. Các tính năng này đã ghi nhận hàng triệu lượt sử dụng vào các dịp lễ, Tết:

- Quốc khánh 2/9/2025: Gần 8 triệu ảnh Avatar AI được tạo ra.
- Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10/2024: 5 triệu thiệp Zalo AI được gửi trao yêu thương.
- Quốc tế Phụ nữ 8/3/2025: 3,7 triệu thiệp Zalo AI được tạo và chia sẻ.

Các bộ sticker được phát triển bằng AI: là các hình ảnh động hoặc tĩnh ngộ nghĩnh, dùng để thay lời muốn nói, giúp các đoạn chat thêm sinh động, hài hước và truyền tải cảm xúc tốt hơn. AI được ứng dụng để phát triển nhiều bộ sticker mang đậm dấu ấn văn hóa và đời sống người Việt, trong đó có những bộ tạo được sức lan tỏa lớn như “Zapy công sở”. Các bộ sticker AI cũng ghi nhận lượng sử dụng ấn tượng trong những dịp đặc biệt:

- Sticker Bư chúc Tết 2026: 24 triệu người dùng gửi, với 120 triệu lượt gửi.
- Sticker Zapy Giáng sinh: 7,6 triệu người dùng gửi, với 44 triệu lượt gửi.
- Sticker Zapy mừng sinh nhật Zalo: 2 triệu người dùng gửi, với 10 triệu lượt gửi.