'Hợp tác quốc tế thúc đẩy đổi mới cho giáo dục đại học'

Thông tin do PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, chia sẻ tại Vodcast "Đối thoại giáo dục - Hợp tác Việt Nam - Vương quốc Anh". Chương trình do Hội đồng Anh phối hợp VnExpress thực hiện, phát sóng ngày 31/12/2025.

Tập 1 chương trình có chủ đề "Quan hệ hợp tác giáo dục đại học Việt Nam - Vương quốc Anh: Kết nối tri thức, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững". Tại đây, PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng chia sẻ ba động lực then chốt giúp nhà trường mở rộng hợp tác quốc tế và vươn tới mục tiêu đại học xuất sắc.

Phó giáo sư cho rằng, việc hợp tác với các trường đại học hàng đầu của Vương quốc Anh mang lại lợi ích học thuật giúp Đại học Bách khoa Hà Nội học hỏi mô hình quản trị tiên tiến, gắn nghiên cứu với doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao năng lực tiếng Anh - yếu tố nền tảng để hội nhập sâu rộng vào môi trường giáo dục toàn cầu.

"Chúng tôi có triết lý rằng nếu muốn xuất sắc, cần hợp tác với những người xuất sắc. Hợp tác chính là con đường nhanh nhất để nâng tầm đại học Việt Nam", ông nói.

Ba động lực hợp tác

Theo PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng, động lực đầu tiên là học tập mô hình quản trị đại học tiên tiến của Vương quốc Anh. Các trường đại học Vương quốc Anh nổi tiếng với hệ thống quản trị tự chủ, linh hoạt và dựa trên chất lượng. Việc hợp tác cho phép Đại học Bách khoa Hà Nội tiếp cận cách thức vận hành, xây dựng chiến lược phát triển, quản trị học thuật và phát huy tối đa vai trò sáng tạo của đội ngũ giảng viên.

"Những mô hình đó giúp chúng tôi hiểu rõ hơn thế nào là đại học xuất sắc: Không chỉ ở giảng dạy, mà ở cả quản trị và văn hóa tổ chức. Khi quản trị tốt, mọi hoạt động khác đều có thể phát triển bền vững", ông chia sẻ.

Động lực thứ hai, theo ông Thắng, là gắn kết giữa nghiên cứu khoa học với doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo, điều mà các trường đại học Vương quốc Anh đã làm rất tốt. "Hợp tác với doanh nghiệp không chỉ là xu hướng mà là con đường giúp nhà trường tạo ra giá trị thực cho xã hội. Những kết quả nghiên cứu phải được chuyển hóa thành sản phẩm, giải pháp phục vụ công nghiệp và đời sống", ông nói.

Động lực thứ ba là nâng cao năng lực tiếng Anh của giảng viên và sinh viên, điều kiện tiên quyết để hội nhập quốc tế. "Trong lĩnh vực kỹ thuật, không phải ai cũng sử dụng tiếng Anh thành thạo. Nhưng nếu muốn hội nhập toàn cầu, nghiên cứu và công bố quốc tế, đây là năng lực không thể thiếu", PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng khẳng định.

Theo đó, câu chuyện hợp tác giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và các trường đại học Vương quốc Anh bắt đầu từ năm 2019, khi trường nhận được tài trợ cho dự án "Nâng cao năng lực quản trị và tự chủ đại học" trong giai đoạn thành lập mạng lưới giáo dục đại học Việt Nam - Vương quốc Anh.

Phó Giáo sư cho biết, thời điểm đó, Luật Giáo dục đại học sửa đổi (Luật số 34) vừa có hiệu lực, mở đường cho các trường thực hiện cơ chế tự chủ. Việc tiếp cận mô hình quản trị của Vương quốc Anh giúp Bách khoa Hà Nội thiết lập hệ thống mục tiêu và đánh giá hiệu quả theo chuẩn quốc tế.

"Từ dự án này, chúng tôi xây dựng được chiến lược phát triển giai đoạn 2020-2025, thiết lập hệ thống KPI và OKR, đồng thời nâng cao năng lực lãnh đạo cho các cấp quản lý. Quan trọng hơn, nó thay đổi tư duy về tự chủ đại học - không chỉ là được quyền, mà là năng lực tự vận hành bền vững", ông Thắng cho biết.

Các hoạt động trao đổi trong khuôn khổ dự án như học tập mô hình của các đại học Vương quốc Anh, đón chuyên gia sang hỗ trợ tư vấn chiến lược, đã giúp đội ngũ lãnh đạo trường nâng cao năng lực điều hành và tư duy phản biện. "Những kinh nghiệm đó tạo ra một ‘đòn bẩy’ để Bách khoa Hà Nội đổi mới toàn diện - từ quản trị đến nghiên cứu, đào tạo và hợp tác doanh nghiệp", ông nói.

Theo PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng, mô hình này hiện đã lan tỏa sang các đơn vị thành viên trong mạng lưới, trở thành ví dụ điển hình cho việc một trường đại học Việt Nam có thể từng bước chuyển mình theo hướng tự chủ và hội nhập.

Giáo dục góp phần tạo nền tảng hợp tác

Theo bà Hoàng Vân Anh, Giám đốc Chương trình Giáo dục của Hội đồng Anh tại Việt Nam, giáo dục đại học luôn là một trong những trụ cột quan trọng nhất trong quan hệ song phương giữa hai quốc gia.

Từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1973 và mở văn phòng Hội đồng Anh tại Việt Nam năm 1993, hai bên đã triển khai hàng loạt sáng kiến hợp tác, từ nâng cao năng lực giảng dạy tiếng Anh, xây dựng mạng lưới nghiên cứu, đến các chương trình giáo dục xuyên quốc gia.

Trong 5 năm gần đây, chương trình Hợp tác Đối tác Toàn cầu (Going Global Partnerships) của Hội đồng Anh đã đóng vai trò cầu nối, thúc đẩy các dự án hợp tác đại học, nâng cao năng lực bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục đại học và xây dựng mạng lưới nghiên cứu giữa hai nước.

"Chúng tôi lựa chọn các lĩnh vực ưu tiên phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam như bình đẳng giới trong giáo dục, nâng cao chất lượng đào tạo đại học, hợp tác nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, xây dựng mạng lưới giáo dục xuyên quốc gia", bà Vân Anh chia sẻ.

Theo số liệu từ Cơ quan thống kê giáo dục đại học của Vương quốc Anh (HESA), năm học 2023-2024 có hơn 12.600 sinh viên Việt Nam đang theo học các chương trình liên kết đào tạo với các trường đại học Vương Quốc Anh. Thống kê từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính tới tháng 6/2025, Việt Nam có 423 chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài đang được triển khai tại Việt Nam trong đó Vương quốc Anh chiếm đến 70 chương trình.

Hội đồng Anh cho biết cũng đang triển khai các dự án trọng tâm trong ba lĩnh vực công nghệ mũi nhọn: sản xuất tiên tiến, năng lượng sạch và khoa học sự sống, phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

"Các chương trình hợp tác này không chỉ tạo điều kiện cho sinh viên và giảng viên Việt Nam tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế, mà còn giúp các trường đại học Vương quốc Anh tiếp cận thị trường, dữ liệu và năng lực nghiên cứu mới từ Việt Nam, một mối quan hệ hai chiều đúng nghĩa", bà nhấn mạnh.

Vai trò đối tác trong phát triển giáo dục đại học

Đánh giá về tác động hợp tác, Giáo sư Raymond Lee, Phó khoa phụ trách Hợp tác toàn cầu, Trường Kỹ thuật, Đại học Portsmouth (Vương quốc Anh), cho rằng việc tạo ra những giá trị bền vững là cốt lõi trong mọi hoạt động nghiên cứu của đơn vị. Ông đưa ra khẳng định Việt Nam là điểm đến lý tưởng để hiện thực hóa mục tiêu đó.

Theo ông, Việt Nam không chỉ là quốc gia phát triển năng động mà còn là nơi các trường đại học Vương quốc Anh tìm thấy đối tác bình đẳng, giàu tiềm năng hợp tác trong nghiên cứu, công nghệ và đào tạo nhân lực.

"Chúng tôi tin rằng hợp tác giáo dục cần được mở rộng theo hướng liên ngành - kết hợp giữa kỹ thuật, công nghệ, khoa học dữ liệu và y học. Mỗi bên đều có thế mạnh riêng, và sự cộng hưởng đó sẽ tạo ra tác động tích cực cho cả hai hệ thống", Giáo sư Lee nói.

Từ câu chuyện hợp tác giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và các đối tác Vương quốc Anh, có thể thấy rõ xu hướng hội nhập sâu rộng của giáo dục đại học Việt Nam trong kỷ nguyên toàn cầu hóa. Việc học hỏi mô hình tiên tiến, kết nối doanh nghiệp, mở rộng hợp tác nghiên cứu và nâng cao năng lực quốc tế không chỉ giúp từng trường phát triển, mà còn góp phần nâng tầm vị thế của giáo dục Việt Nam trên bản đồ tri thức thế giới.

Thái Anh