Thông tin được TS Phạm Trần Hải, Phó phòng Nghiên cứu Quản lý đô thị, Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM (HIDS), nêu trong hội thảo phát triển nhà ở xã hội tại TP HCM, do HIDS, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố và Sở Xây dựng tổ chức, chiều 16/1.
Hội thảo diễn ra sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 07, đặt mục tiêu cả nước phát triển gần một triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030, riêng TP HCM được giao chỉ tiêu cao nhất, gần 200.000 căn.
TS Phạm Trần Hải, Phó phòng Nghiên cứu Quản lý đô thị, Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM, trình bày tại hội thảo, chiều 16/1. Ảnh: An Phương
Theo TS Hải, trong hơn một triệu người có nhu cầu, khu vực TP HCM cũ chiếm khoảng 859.000 người; Bình Dương cũ hơn 86.000 người; Bà Rịa – Vũng Tàu cũ khoảng 69.000 người. Hình thức được ưa chuộng nhất là thuê mua (hơn 68%), tiếp đến là mua (26%) và thuê (5,9%); đa số mong muốn căn hộ hai phòng ngủ.
Khoảng 69.000 cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị thành phố có nhu cầu cấp thiết về nhà ở, ưu tiên các quận giáp trung tâm như Bình Thạnh, Tân Phú, TP Thủ Đức, quận 12, quận 8 (cũ); một bộ phận chấp nhận về Hóc Môn, Củ Chi để giảm chi phí. Công nhân và lao động tập trung nhu cầu lớn tại các địa bàn có khu công nghiệp, khu chế xuất như TP Thủ Đức, quận 7, Bình Tân, huyện Bình Chánh, Củ Chi (cũ).
Ông Võ Khắc Thái, Phó chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động TP HCM, cho biết nhu cầu nhà ở công nhân rất lớn. Công đoàn đang triển khai đề án khoảng 50.000 căn, phục vụ hơn 200.000 lao động, trong đó nhà ở xã hội cho thuê là phân khúc cấp thiết nhất do khả năng tích lũy hạn chế. Tuy nhiên, phân khúc này lợi nhuận thấp, cần hỗ trợ lãi suất và chính sách phù hợp để thu hút nhà đầu tư.
Công nhân thuê trọ trên đường Lê Đình Cẩn, phường Tân Tạo. Ảnh: Thanh Tùng
Giai đoạn 2021-2025, TP HCM đã hoàn thành 17.902 căn nhà ở xã hội, đạt gần 99% kế hoạch. Dù vậy, ngay cả khi hoàn thành 100.000 căn tại khu vực TP HCM cũ, khả năng đáp ứng cũng chỉ khoảng 11% nhu cầu thực tế, theo HIDS.
Các rào cản lớn hiện nay gồm thiếu quỹ đất sạch, chi phí bồi thường cao, thủ tục kéo dài 18-24 tháng và cơ chế tài chính chưa hấp dẫn. Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng mới giải ngân khoảng 10% do điều kiện vay còn khó.
Để chuẩn bị nguồn cung, ông Phạm Minh Mẫn, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP HCM, cho biết thành phố đang thúc đẩy 58 dự án với hơn 43.000 căn; trong đó 11 dự án đã hoặc sắp thi công, 47 dự án dự kiến khởi công từ đầu năm 2026. Thành phố đề xuất quy hoạch khoảng 2.000 ha đất nhà ở xã hội đến năm 2040, ưu tiên gắn với vành đai, metro, mô hình TOD; rút ngắn 20% thời gian thủ tục và tăng vai trò hỗ trợ tài chính.
Tại hội thảo, Liên đoàn Lao động TP HCM và Tập đoàn Hoa Sen ký hợp tác nghiên cứu, triển khai đề án phát triển nhà ở xã hội, mục tiêu hoàn thành ít nhất 20.000 căn trong 5 năm tới.
Lê Tuyết