1/ Đại hội Đảng 14 là sự kiện gì trong hệ thống chính trị Việt Nam? Bao nhiêu năm tổ chức một lần?
- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng do Ban Chấp hành Trung ương triệu tập. Đại hội được tổ chức thường lệ 5 năm 1 lần; có thể sớm hoặc muộn hơn nhưng không quá 1 năm. Đại hội tổng kết việc thực hiện nghị quyết nhiệm kỳ trước; quyết định đường lối, chính sách và những vấn đề quan trọng của nhiệm kỳ tới; bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa mới và quyết định số lượng Ủy viên Trung ương chính thức, dự khuyết.
2/ Đại hội Đảng 14 diễn ra khi nào, ở đâu?
- Đại hội Đảng 14 dự kiến tổ chức từ ngày 19 đến 25/1/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội.
3/ Đại hội Đảng 14 diễn ra trong bối cảnh trong nước và quốc tế ra sao?
- Đại hội diễn ra trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, sâu sắc, khó lường. Trong nước đang triển khai mạnh mẽ các quyết sách chiến lược, trong đó có tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ để hướng tới tăng trưởng cao; phấn đấu năm 2030 Việt Nam là nước đang phát triển, thu nhập trung bình cao và năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
4/ Đại hội Đảng 14 thảo luận và quyết định những nội dung trọng tâm gì?
- Đại hội đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết nhiệm kỳ vừa qua; thảo luận và quyết định đường lối, chính sách của Đảng nhiệm kỳ tới; thảo luận, thông qua các văn kiện trình Đại hội; bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa 14 và quyết định số lượng Ủy viên Trung ương chính thức, dự khuyết.
5/ Những ai tham dự Đại hội Đảng 14?
- Đại hội có sự tham dự của lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; các đại biểu đại diện cho các đảng bộ trực thuộc Trung ương, các đảng bộ trong khối cơ quan Trung ương, lực lượng vũ trang và đảng bộ ngoài nước theo phương án triệu tập, phân bổ đại biểu. Các cơ quan thông tấn, báo chí trong và ngoài nước tham dự đưa tin theo chương trình của Đại hội.
6/ Tổng số đại biểu dự Đại hội là bao nhiêu và được phân bổ theo nguyên tắc nào?
- Đại hội có 1.588 đại biểu, gồm 165 Ủy viên Trung ương khóa 13; 353 đại biểu bầu và 1.070 đại biểu chỉ định. Nguyên tắc phân bổ được thực hiện theo đầu mối đảng bộ trực thuộc Trung ương, quy mô đảng viên và tính chất quan trọng của một số đảng bộ.
Theo đầu mối, đảng bộ tỉnh, thành phố không hợp nhất được phân bổ 13 đại biểu; hợp nhất 2 đảng bộ được 24; hợp nhất 3 đảng bộ được 35 đại biểu. Theo số lượng đảng viên, cứ 12.000 đảng viên được phân bổ 1 đại biểu; nếu dư từ 6.001 đảng viên trở lên được thêm 1 đại biểu.
Theo tính chất đặc biệt, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đảng bộ Quân đội, Đảng bộ Công an Trung ương được phân bổ thêm 10 đại biểu mỗi đơn vị; Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương và Đảng bộ Chính phủ được phân bổ thêm 25 đại biểu mỗi đơn vị; Đảng bộ Quốc hội và Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương được phân bổ thêm 8 đại biểu mỗi đơn vị; nhóm bí thư cấp ủy, đại sứ, trưởng phái đoàn Việt Nam ở nước ngoài được phân bổ 15 đại biểu theo hình thức chỉ định.
7/ Chủ đề Đại hội Đảng 14 là gì?
- Chủ đề Đại hội Đảng 14 là: Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
8/ Đại hội thảo luận và thông qua những văn kiện quan trọng nào?
- Đại hội 14 thảo luận và thông qua 4 văn kiện chính, gồm Báo cáo chính trị; Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn qua 40 năm đổi mới; Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng; Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương khóa 13.
9/ Báo cáo Chính trị trình Đại hội tập trung đánh giá những nội dung gì của nhiệm kỳ trước?
- Báo cáo Chính trị tập trung đánh giá tình hình phát triển kinh tế; thực hiện 3 đột phá chiến lược; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển văn hóa, con người và xã hội; an sinh xã hội và đời sống nhân dân; quốc phòng, an ninh; đối ngoại, hội nhập quốc tế; xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.
10/ Đại hội xác định những mục tiêu phát triển chủ yếu nào cho giai đoạn 2026-2030?
- Đại hội dự kiến xác định hệ mục tiêu chủ yếu theo các trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường. Về kinh tế, phấn đấu GDP bình quân 2026-2030 tăng từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 khoảng 8.500 USD; công nghiệp chế biến, chế tạo khoảng 28% GDP; kinh tế số khoảng 30% GDP; đóng góp của TFP trên 55%; tăng năng suất lao động khoảng 8,5%/năm; giảm tiêu hao năng lượng/GDP 1-1,5%/năm; tỷ lệ đô thị hóa trên 50%.
Tổng tích lũy tài sản khoảng 35-36% GDP; tiêu dùng cuối cùng khoảng 61-62% GDP; tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm khoảng 40% GDP, trong đó đầu tư công 20-22%; tỷ lệ huy động ngân sách 18% GDP; bội chi khoảng 5% GDP.
Về xã hội, Chỉ số phát triển con người HDI khoảng 0,78; tuổi thọ trung bình 75,5 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe mạnh tối thiểu 68 năm; lao động nông nghiệp dưới 20%; lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ 35-40%; tỷ lệ hộ nghèo giảm 1-1,5 điểm%/năm theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026-2030.
Về môi trường, che phủ rừng 42%; xử lý và tái sử dụng nước thải lưu vực sông 65-70%; giảm phát thải khí nhà kính 8-9%; cơ sở sản xuất kinh doanh đạt quy chuẩn môi trường 98-100%; tăng diện tích khu bảo tồn biển, ven biển tối thiểu 6% diện tích tự nhiên vùng biển quốc gia.
11/ Tầm nhìn phát triển đất nước được đặt ra như thế nào?
- Định hướng lớn đến 2045 gồm giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững; bảo vệ vững chắc Tổ quốc; nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tăng tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin; thực hiện mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao; vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
12/ Đại hội quyết định những nội dung gì về công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị?
- Đại hội quyết định phương hướng, nhiệm vụ xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong nhiệm kỳ thông qua các văn kiện và nghị quyết Đại hội. Trên cơ sở đó, Ban Chấp hành Trung ương lãnh đạo toàn Đảng giữa 2 kỳ Đại hội và tổ chức chỉ đạo thực hiện Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, nghị quyết Đại hội; Bộ Chính trị và Ban Bí thư lãnh đạo, chỉ đạo theo chức năng, thẩm quyền để triển khai trong toàn hệ thống tổ chức đảng và hệ thống chính trị.
13/ Đại hội bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa mới như thế nào?
- Đại hội bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa 14 bằng bỏ phiếu kín. Đại hội quyết định số lượng Ủy viên Trung ương chính thức và dự khuyết; theo dự kiến, Ban Chấp hành Trung ương khóa 14 có 200 ủy viên, gồm 180 ủy viên chính thức và 20 ủy viên dự khuyết.
14/ Danh sách ứng cử, đề cử Ủy viên Trung ương được chuẩn bị và thông qua ra sao?
- Danh sách nhân sự ứng cử, đề cử do Ban Chấp hành Trung ương khóa 13 chuẩn bị, giới thiệu để Đại hội xem xét, quyết định danh sách bầu cử theo quy trình. Trên cơ sở danh sách bầu cử đã được Đại hội thông qua, Đại hội tiến hành bầu bằng bỏ phiếu kín.
15/ Nguyên tắc bầu cử tại Đại hội được thực hiện như thế nào?
- Bầu cử trong Đảng thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ; bình đẳng; trực tiếp; đa số quá bán. Việc quyết định số lượng và danh sách bầu cử được thực hiện theo trình tự thảo luận và biểu quyết tại Đại hội; việc bầu các cơ quan lãnh đạo thực hiện bằng bỏ phiếu kín theo quy chế bầu cử trong Đảng.
16/ Bộ Chính trị được bầu ra sao?
- Sau khi Đại hội bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa 14, Ban Chấp hành Trung ương khóa mới họp Hội nghị lần thứ nhất để bầu Bộ Chính trị theo thẩm quyền. Việc bầu Bộ Chính trị được tiến hành theo quy trình: xác định số lượng cần bầu; lập và thông qua danh sách bầu cử theo quy định; bầu bằng bỏ phiếu kín; kiểm phiếu và công bố kết quả.
17/ Quy trình giới thiệu và bầu Tổng Bí thư được tiến hành như thế nào?
- Ban Chấp hành Trung ương khóa mới bầu Tổng Bí thư trong số Ủy viên Bộ Chính trị. Quy trình thực hiện theo quy chế bầu cử trong Đảng: thảo luận về yêu cầu, tiêu chuẩn và phương án nhân sự theo thẩm quyền; lập và thông qua danh sách bầu cử; bầu bằng bỏ phiếu kín; kiểm phiếu và công bố kết quả.
18/ Vai trò, thẩm quyền của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư được phân định ra sao?
- Ban Chấp hành Trung ương lãnh đạo toàn Đảng giữa 2 kỳ Đại hội; tổ chức chỉ đạo thực hiện Cương lĩnh, Điều lệ Đảng và nghị quyết Đại hội; quyết định chủ trương, chính sách về đối nội, đối ngoại, công tác quần chúng và xây dựng Đảng; chuẩn bị Đại hội nhiệm kỳ tiếp theo và Đại hội bất thường khi cần; họp thường lệ 6 tháng 1 lần và họp bất thường.
Bộ Chính trị lãnh đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết Đại hội và nghị quyết Trung ương; quyết định những vấn đề về chủ trương, chính sách, tổ chức, cán bộ; quyết định triệu tập và chuẩn bị nội dung các kỳ họp Trung ương; báo cáo công việc trước Trung ương.
Ban Bí thư lãnh đạo công việc hằng ngày của Đảng; chỉ đạo công tác xây dựng Đảng và công tác quần chúng; kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng; chỉ đạo sự phối hợp hoạt động giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị; quyết định một số vấn đề về tổ chức, cán bộ và các vấn đề khác theo sự phân công của Trung ương.
19/ Quy trình bầu Ban Bí thư khóa 14 được tiến hành ra sao?
- Ban Bí thư gồm Tổng Bí thư, một số Ủy viên Bộ Chính trị do Bộ Chính trị phân công và một số Ủy viên do Ban Chấp hành Trung ương bầu trong số Ủy viên Trung ương.
Tại Hội nghị lần thứ nhất, Ban Chấp hành Trung ương thảo luận, quyết định số lượng cần bầu; lập và thông qua danh sách bầu cử theo quy định; tiến hành bầu bằng bỏ phiếu kín; kiểm phiếu và công bố kết quả.
20/ Đại hội Đảng 14 tác động thế nào đến hoạt động của Nhà nước và vì sao được coi là dấu mốc then chốt?
- Nghị quyết Đại hội và hệ thống văn kiện được thông qua là căn cứ chính trị định hướng hoạt động của toàn hệ thống chính trị trong nhiệm kỳ. Trên cơ sở đó, các cơ quan Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai, cụ thể hóa thành nhiệm vụ, giải pháp và cơ chế thực thi theo chức năng, thẩm quyền.
Đại hội cũng quyết định đường lối, chính sách nhiệm kỳ mới và bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa 14, từ đó hình thành các cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng để tổ chức thực hiện nghị quyết; đồng thời xác lập các mục tiêu, mốc phát triển giai đoạn 2026-2030, 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.