Ngày 5/1, ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban quản lý di sản thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, cho biết cơ quan này đã họp và quyết định đình chỉ công tác đối với bà Phương để làm rõ sai sót về chuyên môn nghiệp vụ.
"Đây là lỗi mang tính kỹ thuật của cá nhân, không phải cố ý", ông Linh nói.
Chính điện Lam Kịnh - nơi bà Phương phát ngôn gây tranh cãi. Ảnh: Lê Hoàng
Trước đó, mạng xã hội Facebook và TikTok lan truyền đoạn video được du khách ghi lại trong quá trình tham quan Chính điện Lam Kinh. Trong phần thuyết minh về những biến cố xảy ra với công trình này, nữ hướng dẫn viên đã nhắc tới nhà Tây Sơn có nội dung sai lệch, không đúng như trong nội dung được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Video này đã tạo ra nhiều tranh cãi, phản ứng trái chiều.
Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa xác định vụ việc xảy ra khoảng tháng 4/2024, gần đây mới được đăng lên mạng xã hội.
Tường trình về sự việc, bà Phương nói, trong phần thuyết minh về lịch sử khu di tích Lam Kinh và những biến cố liên quan, "do một phút thiếu tập trung và áp lực từ việc muốn truyền tải quá nhiều thông tin trong thời gian ngắn, nên đã nói vấp và có một sự nhầm lẫn vô cùng đáng tiếc về mặt ngôn ngữ".
Theo nữ hướng dẫn viên, nội dung đúng chị muốn diễn đạt là một bộ phận kiêu binh, quá khích của quân Tây Sơn đã có hành động đốt phá Lam Kinh, nhưng vì mất bình tĩnh nên chị đã nói vấp và nhầm thành "phản động Tây Sơn".
"Đây là một lỗi diễn đạt sai trong lúc trình bày, không phải là quan điểm cá nhân hay sự thiếu tôn trọng đối với triều đại Tây Sơn - một triều đại có công lao to lớn trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc", nữ hướng dẫn viên nói.
Bà Phương thêm rằng, bản thân nhận thức sâu sắc "phát ngôn của mình gây ra hiểu nhầm lớn, làm sai lệch bản chất lịch sử và gây bức xúc cho nhiều người". Nữ hướng dẫn viên cho hay, sẵn sàng tiếp thu toàn bộ những góp ý, phê bình để bản thân hoàn thiện hơn. Qua sự việc, bà Phương cũng cam kết sẽ cẩn trọng hơn trong từng lời nói, kiểm soát chặt chẽ nội dung thuyết minh.
"Tôi hứa sẽ trau dồi, học tập kỹ lưỡng hơn về kiến thức lịch sử để không lặp lại sai lầm tương tự", bà nói.
Bà Phương là một trong 7 hướng dẫn viên làm việc tại Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, có đầy đủ chứng chỉ, nghiệp vụ hành nghề. Bà có 11 năm công tác tại Lam Kinh, được phân công nhiệm vụ sưu tầm hiện vật kiêm nhiệm thuyết minh. Năm 2024, bà tham gia lớp bồi dưỡng nghiệp vụ và vượt qua kỳ sát hạch để chính thức trở thành hướng dẫn viên. Bà được đánh giá có chuyên môn nghiệp vụ tốt trong quá trình công tác, chưa từng mắc vi phạm chuyên môn nào trước đó.
Một phần di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. Ảnh: Lê Hoàng
Ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban quản lý di sản thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, cho hay các nội dung thuyết minh cho du khách tại Lam Kinh được xây dựng chặt chẽ và đều phải được phòng chuyên môn thẩm định kỹ lưỡng trước khi công bố rộng rãi. Phần sai sót của bà Phương được xác định "không có trong kịch bản và sai sót hoàn toàn do là lỗi cá nhân".
Theo ông Linh, qua vụ việc, đơn vị đã chấn chỉnh hoạt động thuyết minh đối với toàn bộ công tác thuyết minh, hướng dẫn tại di tích đồng thời tiếp tục làm rõ và xử lý trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức có liên quan.
Khu di tích lịch sử Lam Kinh nằm ở xã Lam Sơn, cách TP Thanh Hóa cũ khoảng 50 km về phía tây. Sử sách chép Lam Kinh là quê hương đất tổ nhà Lê, nơi sinh ra anh hùng dân tộc Lê Lợi, nơi phát tích cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thế kỷ 15. Sau 10 năm (1418-1428) kháng chiến trường kỳ đánh đuổi quân Minh ra khỏi bờ cõi, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế ở Thăng Long - Hà Nội, lấy niên hiệu là Thuận Thiên, đặt tên nước là Đại Việt, mở ra thời kỳ độc lập tự chủ thịnh trị cho đất nước kéo dài gần 360 năm.
Nhà Lê cho xây dựng nhiều điện miếu, lăng tẩm quy mô lớn ở Lam Sơn nhằm thờ cúng tổ tiên, làm nơi an nghỉ của các đời vua, thái hoàng, thái hậu và cũng là địa điểm cử hành những nghi lễ quan trọng của quốc gia thời bấy giờ. Lam Kinh được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2012.
Lê Hoàng