Công nghệ giảm biến chứng liệt mặt khi mổ u tuyến mang tai

ThS.BSNT Nguyễn Xuân Quang, Trưởng khoa Tai Mũi Họng và Phẫu thuật đầu cổ, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, cho biết u tuyến nước bọt mang tai hiếm gặp ở vùng đầu cổ, chiếm khoảng 4% ca bệnh, song có mức độ phức tạp cao. Lý do, nơi đây có mạng lưới dây thần kinh mặt, đặc biệt dây thần kinh số VII đi xuyên qua toàn bộ tuyến mang tai, phân nhánh dày dặc trong nhu mô tuyến. Vì vậy, chỉ một tổn thương nhỏ trong quá trình bóc tách, cũng có thể gây méo miệng, liệt mặt, ảnh hưởng tới chức năng thẩm mỹ.

Phẫu thuật là cách điều trị hiệu quả nhất cho u tuyến mang tai, với mục tiêu lấy hết khối u nhưng vẫn giữ an toàn cho dây thần kinh mặt. Đây là thách thức lớn vì dây thần kinh số VII đi sâu, phân nhánh trong tuyến và gần như bị bao bọc hoàn toàn. Do đó, từng thao tác phải chính xác tuyệt đối để tránh tổn thương gây liệt mặt sau mổ.

Trước đây, khi chưa có máy dò thần kinh (NIM), bác sĩ phải tìm và bộc lộ toàn bộ dây thần kinh mặt trước khi cắt u, kể cả với khối u nông. Cách này giảm nguy cơ tổn thương thần kinh nhưng lại làm mất nhiều mô tuyến lành, dễ gây rò nước bọt, hội chứng Frey, mặt mất cân đối và vẫn có nguy cơ liệt mặt.

Hiện nay, nhờ ứng dụng NIM, dây thần kinh mặt được giám sát liên tục trong mổ. Hệ thống cảnh báo khi bác sĩ thao tác gần hoặc chạm vào thần kinh, giúp bóc tách chính xác và an toàn hơn.

Nhờ NIM, với khối u nhỏ hơn 3cm, bác sĩ có thể tiếp cận trực tiếp và bóc tách ngay trên bao u mà không cần bộc lộ toàn bộ dây thần kinh. Cách này giúp hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương dây thần kinh mặt, đồng thời giữ lại phần lớn mô tuyến lành và bảo tồn hình dạng tự nhiên sau mổ.

Bệnh viện đã ứng dụng NIM trong hàng trăm ca, tiêu biểu là bệnh nhân nữ, 73 tuổi, phát hiện u tuyến mang tai phải nhiều năm, có sưng lệch góc hàm và đau tức. Dù được chỉ định mổ sớm, bệnh nhân trì hoãn vì lo nguy cơ liệt mặt, khiến khối u ngày càng lớn, chèn ép dây thần kinh và làm ca mổ phức tạp hơn. Trước tình huống này, bác sĩ Quang cùng ê kíp đã sử dụng máy dò thần kinh (NIM) thế hệ mới để bóc tách khối u an toàn.

Ca phẫu thuật của bệnh nhân D. kéo dài 3 giờ. Khối u được lấy trọn mà không phải cắt toàn bộ tuyến mang tai. Sau mổ, bệnh nhân hồi phục nhanh, không liệt dây thần kinh mặt, gương mặt cân đối và thẩm mỹ được giữ nguyên.

Các bác sĩ khuyến cáo u tuyến mang tai cần điều trị sớm. Phẫu thuật tại cơ sở có chuyên môn cao và hệ thống theo dõi thần kinh hiện đại sẽ giúp người bệnh an toàn, giảm biến chứng và bảo tồn tối đa chức năng cũng như thẩm mỹ khuôn mặt.

Văn Hà