Từ thực tế, tôi thấy một yếu tố cần được nhìn nhận là chi phí kết hôn đang trở thành gánh nặng kinh tế lớn đối với nhiều gia đình có mức sống trung bình, đặc biệt tại các thành phố lớn như TP HCM.
Một lễ cưới theo mặt bằng phổ biến hiện nay có thể bao gồm khoảng 50 triệu đồng tiền lễ, một lượng vàng trang sức trị giá khoảng 180 triệu đồng, cùng các chi phí thuê xe, chụp hình, tổ chức tiệc...
Tổng chi phí dễ dàng lên tới 350-400 triệu đồng. Đây là con số không nhỏ, là áp lực rất lớn đối với nhiều cặp đôi trẻ đang có dự tính kết hôn.
Trong khi đó, với cùng số tiền này, hai vợ chồng hoàn toàn có thể trang trải chi phí sinh hoạt và nuôi con trong khoảng hai đến ba năm đầu đời. Chính vì vậy, không ít cặp đôi đang lựa chọn không tổ chức cưới, mà chỉ đăng ký kết hôn để hoàn tất thủ tục pháp lý, hoặc thậm chí sống chung và sinh con trước khi tính đến hôn nhân.
Những năm qua, tỷ lệ sinh của Việt Nam đang giảm, đặc biệt tại các đô thị lớn. Cùng với đó, mô hình gia đình và lựa chọn sống của người trẻ cũng đang thay đổi rõ rệt.
Dù lựa chọn hình thức gia đình nào, các quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cái đã tương đối đầy đủ. Luật Hôn nhân và Gia đình cùng các quy định liên quan đã xác định rõ trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc, cấp dưỡng và bảo vệ quyền lợi của trẻ em, không hoàn toàn phụ thuộc vào việc cha mẹ có đăng ký kết hôn hay không. Người trẻ ngày nay cũng nhận thức rất rõ rằng sinh con đồng nghĩa với trách nhiệm lâu dài, cả về vật chất lẫn tinh thần.
Trong bối cảnh cấu trúc gia đình ngày càng đa dạng, tôi nghĩ có thể đã đến lúc cần xem xét lại cách tiếp cận về "gia đình". Thay vì đặt nặng điều kiện hôn nhân, có thể chuyển trọng tâm sang việc bảo đảm trách nhiệm của cha mẹ và quyền lợi của trẻ em.
Ngoài ra, có lẽ sự điều cần điều chỉnh lúc này không hẳn là lựa chọn sống của người trẻ, mà là cách chúng ta nhìn nhận và đặt kỳ vọng lên hôn nhân. Khi một lễ cưới trở thành bài toán tài chính nặng nề, nhiều cặp đôi buộc phải cân nhắc giữa hình thức và sự ổn định lâu dài.
Gia đình, đâu chỉ được định nghĩa bằng một buổi tiệc hay đủ đầy nghi thức, mà bằng khả năng cùng nhau gánh vác trách nhiệm, nuôi dưỡng con cái và xây dựng một cuộc sống bền vững.
Nếu xã hội có thể bớt áp lực về hình thức, bớt mặc định rằng cưới hỏi phải tốn kém, thì có lẽ người trẻ sẽ bớt lo sợ hơn khi nghĩ đến việc lập gia đình, và trẻ em sinh ra trong những lựa chọn ấy cũng sẽ có một khởi đầu nhẹ nhõm, an tâm hơn.
Quang Tan