Ông Richard Harcus, chuyên gia bóng đá người Scotland đã có một đêm phấn khích khi xem trận đấu tứ kết của U23 Việt Nam tại phường An Khánh, TP HCM. Ông từng là trưởng Chương trình Arsenal tại Việt Nam và hiện là giám đốc điều hành (CEO) tập đoàn tư vấn đào tạo và phát triển bóng đá châu Á Harcus Consultancy Group.
Sau trận đấu, ông cho rằng chiến thắng 3-2 sau 120 phút không chỉ là vé vào bán kết. Trận đấu bộc lộ ba phẩm chất "lạ" mà lâu nay bóng đá Việt Nam thường thiếu trước các đối thủ Tây Á.
Ông Richard Harcus. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Đầu tiên là sự điềm tĩnh. Harcus từng chứng kiến nhiều đội tuyển Việt Nam chơi hay nhưng dễ vỡ trận khi bị gỡ hòa. Nhưng lần này, ngay cả khi bị UAE san bằng tỷ số 1-1 rồi 2-2 ở những thời điểm nhạy cảm, các học trò của HLV Kim Sang-sik không hề hoảng loạn hay vội vàng để rồi đánh mất thế trận - sai lầm mà chính các đội bóng châu Âu nhiều khi cũng mắc.
"Họ không co cụm phòng ngự tiêu cực hay phá bóng loạn xạ. Thay vào đó là sự kiên nhẫn tuân thủ kỷ luật đội hình", Harcus nhận xét. Ông ấn tượng mạnh khi thấy các cầu thủ trẻ như Đình Bắc hay Minh Phúc vẫn dám cầm bóng phối hợp và gây áp lực (pressing) ngay trên phần sân đối phương ở hiệp phụ - điều thường chỉ thấy ở các nền bóng đá hàng đầu châu lục.
Thứ hai là chiều sâu đội hình và thể lực. Trong quá khứ, phút 70 trở đi thường là "nỗi ám ảnh" của cầu thủ Việt Nam trước các đối thủ to cao. Nhưng tại tứ kết này, Harcus nhìn thấy một Việt Nam chạy tốt đến phút 120.
Sự thay đổi người của HLV Kim, khi tung Đình Bắc vào thay Viktor Lê chấn thương, hay cách Minh Phúc bứt tốc ghi bàn quyết định ở phút 101, cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thể chất. "Trước đây chúng ta thường hụt hơi và thua ngược ở cuối trận. Hôm nay, Việt Nam là đội ép sân khi đối thủ đã đi bộ. Đó là bước tiến lớn về khoa học thể thao", chuyên gia người Scotland phân tích.
Điều cuối cùng khiến Harcus xúc động là sợi dây liên kết xã hội. Hơn một thập kỷ ở Việt Nam, ông nhận ra bóng đá ở đây không chỉ là 22 người chạy trên sân cỏ.
Sống và làm việc tại Việt Nam hơn 12 năm, Richard Harcus bắt đầu theo dõi bóng đá trong nước từ thời còn giữ vai trò Trưởng chương trình Arsenal tại Việt Nam. "Bóng đá là một lát cắt quan trọng để hiểu xã hội và con người, bởi tinh thần thi đấu phản chiếu rõ sự bền bỉ và thái độ sống của người Việt", ông nói.
Bức tranh phát triển được nhìn nhận khác nhau giữa đội tuyển quốc gia và bóng đá giải đấu. Ở cấp CLB, Việt Nam vẫn cần đầu tư mạnh mẽ hơn cho hệ thống giải trong nước, công tác quản lý, cơ sở hạ tầng và mô hình vận hành. Tuy nhiên, ở cấp đội tuyển, dấu ấn lại rõ nét hơn. Thế hệ cầu thủ vàng tạo nền tảng, cùng những thay đổi từ giai đoạn HLV Park Hang-seo góp phần định hình tư duy và kỳ vọng mới.
"Người hâm mộ bước vào mỗi giải đấu với niềm tin đội tuyển phải giành chiến thắng dù đối thủ là đội rất mạnh, điều hiếm thấy hơn một thập kỷ trước", ông nói.
Các cầu thủ U23 Việt Nam ăn mừng bàn thắng của Minh Phúc (số 21) ấn định chiến thắng 3-2 trước U23 UAE, tối 16/1. Ảnh: Đức Đồng
Theo Harcus, chiến thắng này không chỉ mang ý nghĩa thể thao, mà còn là "liều doping" tinh thần, kéo mọi người lại gần nhau hơn trong bối cảnh xã hội ngày càng bận rộn. Dấu hiệu dễ nhận thấy của sự tiến bộ không chỉ nằm trên sân, mà còn ở cách đội tuyển kéo người hâm mộ lại gần nhau hơn. Đội tuyển Việt Nam khiến những người xa lạ, ngồi ở ghế nhựa vỉa hè, quán phở nhỏ, sẵn sàng đứng cạnh nhau trước một chiếc tivi, cùng dõi theo từng pha bóng và chia sẻ cảm giác tự hào.
"Những khoảnh khắc ấy cho thấy bóng đá Việt Nam đã đi một chặng đường rất xa", ông nói.
Ngọc Ngân